ၜၚ်ကံက်၊ အဝ်ဂါတ် ၂၂
ပ္ဍဲဍုၚ်သေံ ညးဒးဒုၚ်ကၠောံထၞာန်လဝ် ယဲမြန်ကၞုဲအန္တရာယ်ဂၠိုၚ် မဗဳဇတၟိ နွံမွဲတၠဂှ် ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂါတ် ၂၁ တေံ စၟဳတ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
စၟယဲ မဗဳဇတၟိဏံ ကၠောံထၞာန်ဒၟံၚ်ဂှ် ဂကောံပရေၚ်ထတ်ယုကတ် ဂၠးတိ WHO လလောၚ်တြးလဝ် နဒဒှ်အကာဲအရာပရေၚ်ထတ်ယုက်ကာတၟေၚ် အလုံဂၠးမွဲ တုဲယျ မဒှ်ရ။
မၞိဟ်ယဲ စၟဳတ်ဂွံဆဵုကေတ်လဝ်လၟုဟ်ဂှ်ဝွံ ဒှ်ကောန်ဍုၚ်ဥရဝ်ပ ကၠုၚ်နူဍုၚ်အာဖရိကမွဲဍုၚ် ဒၞါဲယဲမြန်ကၞုဲဏံ မပြးထၞာန်ဒၟံၚ်ဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်သေံ ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂါတ် ၁၄ တေံဂှ် ဇၞော်သ္ကိုပ်ဌာနထိၚ်ဒက်ယဲဍုၚ်သေံ တောန်ချာဲ ခဳယာသဳဟာတ် တေရာဃောန် ဟီုလဝ်ရ။
ဆ္ဂး မၞိဟ်ယဲဂှ်ဝွံ ကၠုၚ်နူဍုၚ် အာဖရိကလဵုရောဟီုဂှ် ညးဟွံဟီုထ္ၜးလဝ်ရ။
သွက်ဂွံသ္ပဒတန် မဗဳဇစၟယဲဂှ် ကၠောန်ၜိုတ်ဒၟံၚ် ပရေၚ်စၟဳတ်၊ စမ်ၜတ်ပါ်ဓာတ်တံကီုလေဝ် သၞာဲဒဴဂမၠိုၚ်ဂှ်တှ်ေ စှ်ေလဝ်စိုတ် စၟယဲ Clade 1 မဒှ်ရ။
ညးဒးဒုၚ်ကၠောံထၞာန်လဝ်ယဲဂှ် သွက်ဂွံထိၚ်ယဲဂးတုဲ ကဵုမံၚ်လဝ် ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲရ။
“ပိုယ်တံ ကၠောန်လဝ်ပရေၚ်စၟဳတ်မွဲတုဲယျ။ ယဲမြန်ကၞုဲဟီုဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ်တုဲ ဂကူစၟယဲ Clade 2 ဟွံသေၚ်ဂှ်လေဝ် ချိုတ်ပၠိုတ်ရ” သာ်ဝွံ ဇၞော်သ္ကိုပ် တောန်ချာဲ ဟီုရ။
မၞိဟ်ယဲဝွံ ဒးဒုၚ်ကၠောံထၞာန်လဝ် စၟယဲ ဂကူ Clade 1 ဏောၚ် စှ်ေစိုတ်ကီုလေဝ် ဂွံတီကေတ် သွဟ်လက္ကရဴအိုတ် နူဗ္ဒမ်ပါ်ဓာတ်ဂှ် ဒးမၚ်ၜါတ္ၚဲဏီဏောၚ် ညးဟီုဗပေၚ်လဝ်ရ။
ကၠာတေံဂှ် ကော်လဝ် ယဲမြန်ကၞုဲတုဲ လၟုဟ်ကဵုလဝ်ယၟုဏံ ဗွဲမလုပ်သၞောဝ် Mpox တုဲ ယဲဏံက္တဵုဒှ်ကီု ချိုတ်ကီုဂှ် ပ္ဍဲအာဖရိကတေံ ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဒၟံၚ်ရ။
ကၠောံစၟယဲ နူကဵုတိရစ္ဆာန်ယဲနွံတံဂှ်တုဲ က္တဵုဒှ်ယဲကီုလေဝ် မၞိဟ်ကဵုမၞိဟ် မံၚ်စုက်လုက်ဒးညးသ္ကအ်တုဲလေဝ် ယဲဏံကၠောံထၞာန်မာန်ရ။
ပ္ဍဲကဵုလက္ချန်ယဲဂမၠိုၚ် ဂမ္တဴတိုန်၊ ဇကုဇကောဝ်ဂိဂေၚ်၊ ပ္ဍဲကဵုစၞာံဇကု တိတ်ကၠုၚ်ညံၚ်ရဴမြန်နာ်က္တဵုတံ ဒှ်မာန်ရ။
စၟယဲမြန်ကၞုဲဏံ နွံဒၟံၚ်ဂှ် လအ်ကၠုၚ်ကဵုစှော်သၞာံယျကီုလေဝ် ဟိုတ်နူစၟယဲတၟိ Clade 1 သာသ္ကာတ်မြဟ်တုဲ ကၠောံထၞာန်လေဝ်မြက်ဂှ်ရ ပြဟ်ဟ်ဏံ ပရေၚ်ယဲကၠောံထၞာန်ဂှ် ပရေံကၠုၚ်ဒၟံၚ်ရ။
ဟိုတ်နူ Clade 1b တုဲ ဒးဆောံလေၚ်လမျီု ၃ ဒဿမ ၆ တၟံကၠံနွံမာန်တုဲ ဗွဲတၟေၚ် ကောန်ၚာ်တံ အန္တရာယ်နွံဂၠိုၚ်ဂှ် WHO ကဵုလဝ်သတိရ။
စၟယဲမြန်ကၞုဲဏံဂှ် သၞာံ ၁၉၅၈ တေံ ဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ပ္ဍဲကၞုဲကြိုၚ်စွံလဝ် သွက်ဂွံသ္ပသုတေသန ပ္ဍဲဍုၚ်ဒိန်မက် အလန်ကၠာအိုတ်ရ။
ပ္ဍဲဍုၚ်ကောန်ဂိုဝ်ဂှ် မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ကၠောံလဝ်ယဲ ၁၆၀၀၀ နွံတုဲ အပ္ဍဲသၞာံဏံ မၞိဟ် ၅၀၀ ဒးချိုတ်အာလဝ်ရ။
မ္ၚးဍုၚ်အာဖရိက ဍုၚ်ဂွံဆဵုလဝ်မၞိဟ်ယဲကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုၚ်သွဳဒေန်ဂှ် မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ကၠောံထၞာန်လဝ်စၟယဲ Clade 1 မွဲတၠဂှ် ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂါတ် ၁၅ တေံ စၟဳတ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
ယဲဏံဝွံ ကၠောံထၞာန် စၟအ်မၞိဟ်မာန်ကီုလေဝ် အကြာမၞိဟ်တြုံ ဆက်ဆောံလိၚ်တုပ်တံဂှ်တှ်ေ ဒဒှ်ရကၠောံထၞာန်ဂၠိုၚ်ဂှ် လ္ၚတ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
နဲကဲဂွံစဵုဒၞါဂှ်တှ်ေ ဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုၚ်နဲစဵုဒၞါကဝ်ဝေဒ်မာန်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။
Source: Agencies