မတ်မလီု၊ ဂိတုမာတ် ၁၄
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုတၚ်လစွံစိုတ်ဘုံ မတုပ်သၟဟ်တံတုဲ သွက်အခိၚ်ကာလ ပၠန်ဂတးဂှ် ချူခၞံအာ “ချာတာ” ပဋိညာဉ်ပၠန်ဂတးတွဵုရးမန်ရောၚ် နူကဵုဖဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲအကြာတံဏံ ပ္တိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြး ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၁၂ ရ။
ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလမချူခၞံမံၚ် ချာတာဏံဂှ် သွက်ဂွံပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်အာ လၟေၚ်ကမၠောန်အကြာ ဂကောံပၠန်ဂတးတံမာန်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ် ဆေၚ်စပ်ကဵုပၠန်ဂတးမန်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြး ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
သၟဝ်တၚ်ရန်တၟံဘုံတံဂှ် သွက်ဂွံလုပ်ပေါဲဗတိုက် ကောံကောံကလောအ်ကလောအ်မာန်ဂှ် သ္ဂုတ်သွာတ်ဏာ သွက်ဂွံချူခၞံအာ ချာတာ မဒှ်တုဲ အခိၚ်ချူခၞံမ္ဂး ဂကောံထေက်ကဵု ဒးပါလုပ်တံဂှ် ကော်ဘိက်ကော်အာရောၚ် ညးလလောၚ်ပရိုၚ် ဖဝ်ရာမ် မိရတ်ဆာန် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ် ရ။
“ပိုဲတံအိုတ်သီု အရာပံၚ်တောဲလုပ်မံၚ်ပေါဲဗတိုက် သွက်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဂွံကျဗြောံအာ သီုကဵုအခေါၚ်ပိုင်ပြဳကံကုသိုလ်ဇကု မၞုံပေၚ်ပေၚ် အရာဒက်ပ္တန်တွဵုရးမန် အပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဖိတ်ဒရေဝ် သာ်ဝွံ သၟဝ်တၚ်ရန်တၟံဘုံတံဂှ် ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးမန်အိုတ်သီု သွက်ဂွံပံၚ်တောဲလုပ်အာပေါဲဗတိုက် ကောံကောံကလောအ်ကလောအ်မာန် နကဵုတင်ရန်တၟံဏံတုဲ ပိုဲတံသ္ဂုတ်သွာတ်လဝ် သွက်ဂွံချူခၞံအာ ချာတာပၠန်ဂတးတွဵုရးမန် ရ။ သွက်ဂွံချူခၞံအာ ချာတာဏံဂှ် ဒးကေတ်အခိၚ် နူ ၃ ဂိတု ဒဵုကဵု ၆ ဂိတုရောၚ်။ ပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန်မချူခၞံဂှ် ဂကောံပၠန်ဂတးတံဟွံက ဂကောံထေက်ကဵုဒးပါလုပ်နူကဵုတၞဟ်ဟ်တံအိုတ်သီု ညံၚ်ဂွံပါလုပ်ကၠုၚ်မာန် သွက်ဂွံဘိက်ကော်အာဂှ် သ္ဂုတ်သွာတ်လဝ်နွံရအဴ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဖဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နူဂိတုမာတ် ၉ စဵုကဵု ၁၁ ဂှ် သွက်အရာဂွံဒက်ပ္တန်တွဵုရးမန် အပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ မၞုံကဵုတၚ်ဒုၚ်လျိုၚ် အခေါၚ်ပိုင်ပြဳကံကုသိုလ်ဇကုဂှ် နဒဒှ် တိုၚ်ပ္ကဴပၠန်ဂတးမန် ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာန်ကၠုၚ်လဝ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် တင်ရန်တၟံဘုံ ၅ တၚ်ကီု တၚ်လစွံစိုတ် ဆေၚ်စပ်ကဵု ဂကောံပရေၚ်အုပ်ဓုပ် မံက်ကၠုၚ် နူပေါဲရုဲမာဲအလီ သၞာံ ၂၀၂၅ ကေုာံ တၚ်ဒတူလိုၚ် ဆေၚ်စပ်ကဵု ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် တံဂှ်လေဝ် တုပ်လဝ်စိုတ်ညးသ္ကံရ။
ပ္ဍဲတၚ်လစွံစိုတ်ဂှ်မ္ဂး ဂကောံပရေၚ်အုပ်ဓုပ်မံက်ကၠုၚ် နူပေါဲရုဲမာဲအလီ လဵုမွဲမှ ဟွံပစၟတ်သမ္တီသၟးဟွံက ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု ဥပဒေသ္ဇိုၚ် ၂၀၀၈ ကေုာံ လိက်ကသုက် NCA လဵု မွဲလေဝ် ဟွံဒုၚ်တဲရောၚ် ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
ဣဏံဂှ် ပ္ဍဲအရာဂၠာဲသွဟ်သဳကၠဳ နကဵုနဲကဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးမန် သီုဖအိုတ်တံ ဂွံကၠုၚ်လဝ်သဘဴလစွံစိုတ်ဘုံ သၟဝ်မူ သွက်ဂွံပလီုထောံ သ္ဇိုၚ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ ကေုာံ သွက်ဂွံကလေၚ်ချူခၞံ သ္ဇိုၚ်ဥပဒေတၟိ သွက်ကၟိန်ဍုၚ်ဖိတ်ဒရေဝ်ရောၚ် မိရတ်ဆာန် ဟီုရ။
ပ္ဍဲဖဝ်ရာမ်ဂှ် ကိစ္စဆေၚ်စပ်ကဵုပၠန်ဂတး ကေုာံ အကာဲအရာပၞာန်၊ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် သဳကၠဳသ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်သၟးဟွံက သီုကဵုပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ် ကမၠောန်ဂကောံညးတံ ရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလ ပၠန်ဂတးဏံတုဲ သဳကၠဳလဝ် ကိစ္စတၚ်လစွံစိုတ်ဘုံကေုာံ ကိစ္စပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်အနာဂတ်တံရောၚ်။
ဆဂး ဆေၚ်စပ်ကဵုလပါ်ပၞာန်ဂှ် အကြာဂကောံပၠန်ဂတးမန်တံ ဗီုလဵုဂွံဆက်ပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်အာရောဂှ် ပ္ဍဲကဵုလၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန် ဌာန်ဂတကေုာံ တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံတံဂှ် ထမံက်ထ္ၜးလဝ် ဟွံဆဵုညာတ်ဏီရ။
သွက်ဂွံပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ် လပါ်ပရေၚ်ပၞာန်ကေုာံ ပ္ဍဲကိစ္စပၠန်ဂတး တၞဟ်ဟ်တံမာန်ဂှ် နူကဵုဂကောံကမၠောန်ပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ် ဆေၚ်စပ်ကဵုပရေၚ်ပၠန်ဂတးဏံ ဆက်သဳကၠဳအာရောၚ် မိရတ်ဆာန် သောၚ်ကလးလဴရ။
နူကဵုဖဝ်ရာမ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပွိုၚ်ပိတ္ၚဲဏံမွဲကဆံၚ် အကြာဂကောံပၠန်ဂတးမန်တံ ဖျေံလဝ်တၚ်သဘဴလစွံစိုတ်ဘုံ ဗွဲမခိုၚ်ဗိုန်မာန်ကၠုၚ်တုဲ အသိၚ်အလိုန်ပၠန်ဂတးမန် ပဵုတုဲသၠုၚ်တိုန် အာရောၚ် ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ရန်တၟံကဵု အရာဒက်ပ္တန်တွဵုရးမန်တုဲ ဂကောံပၠန်ဂတးမန် ကေုာံ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်အလုံသီုဖအိုတ်တံ ညံၚ်ဂွံပံၚ်တောဲလုပ်အာ ပေါဲဗတိုက် ဗွဲမညဳသၟဟ်ဂှ် နူကဵုဖဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန် ဗ္တိုက်ဖ္အောဝ်လဝ် ဂွံဆဵုရ။
သွက်ဂွံပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ် အကြာ ဂကောံပၠန်ဂတးမန်တံ၊ သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန် ပရေၚ်စန်ပကောံညဳသၟဟ်ကေုာံ သၠာဲဂတးလညာတ် ဆေၚ်စပ်ကဵုပၠန်ဂတးမန်တုဲ သွက်ဂွံထမံက်ပ္တိတ် တၚ်သဘဴလစွံစိုတ်ဘုံ ဆေၚ်စပ်ကဵုပရေၚ်ဒက်ပ္တန်တွဵုရးမန် ရန်တၟံတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ဖဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန်ဏံရောၚ်။
ပ္ဍဲဖဝ်ရာမ်ဂှ် ကံၚ်သဳဖိတ်ဒရေဝ်တွဵုရးမန် MSFC ကေုာံ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) NMSP AD သီုကဵုကမ္မတဳပံၚ်တောဲ ရေၚ်တၠုၚ် မန်စိုပ်ဍုၚ်သ္အာၚ် OMCC၊ ကံၚ်သဳဒုၚ်တေၚ်ဗၚ်တွဵုရးမန် MSCC၊ ဂကောံမှာဇန်မန်၊ ခမဳသၚ် ကေုာံ ညးလ္ၚတ်တံ သီုဖအိုတ် ညးစၞး ၇၃ တၠ တိုန်စိုပ်လဝ်ရ။
ပရိုၚ် – ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – RMA