နေပျဳဒဝ် ၊ ဂိတုမေ ၂၃
သွက်ပရေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ဂီုကၠီုပိုန်ဒြပ်ကောန်ဂကူ၊ ပရေၚ်အုပ်လဒမ် သၞောဝ်ဓဝ်ဥပဒေ ကေုာံ ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂွံပလေဝ်အာ ယန္တရာပရေၚ်အုပ်ဓုပ်တံဂှ် နကဵုအသိၚ်အလိုန် ဆက်ရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်အာရောၚ် ဂဥုပ်သ္ကိုပ်က္ဍိုက်ပ်ဒပ်ပၞာန် အလဵုအသဳပၞာန် သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကောံဓရီု ဂဥုပ်သ္ကိုပ်က္ဍိုက်ပ်ဒပ်ပၞာန်အာသဳယာန် အလန် ၂၃ ဝါ ကၠောန်ဗဒှ်နကဵုသၞောတ် Video Conferencing အပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၂ ဂှ် ဂဥုပ်သ္ကိုပ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတၟိ ယေဝ်ဝေန်ဥူ ဟီုလဴလဝ်ရ။
ဍုၚ်နိဂီုဗၟာဂှ် အခိၚ်လၟုဟ် ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ် ပေါဲရုဲမာဲမွဲဝါ မာန်ကၠုၚ်တုဲ စၠတ်ထဝ်အမာတ်ညးစၞး ညးဍုၚ်ကွာန်တံ အတိုၚ်ရုဲစှ်လဝ် နကဵုနဲကဲဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ် အလဵုအသဳမွဲ မံက်တိုန် ကၠုၚ်မံၚ်ယျ သ္ဂးရ။
တုပ်ညံၚ်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ဂၠံၚ်တရဴသွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ ကၟိန်ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ခိုၚ်ၚ်ကၠိုက်က်မာန် သၞောတ်ဖိတ်ဒရေဝ် ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု ဒေသ မကိတ်ညဳကဵုနိဂီုဍုၚ်ဂှ် ဆက်ထမံက်အာရုပ်ရဴတုဲ ပရေၚ်ဂီုကၠီု၊ ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်ဓဝ် ဥပဒေ ကေုာံ ယန္တရာ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်တံဂှ် သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်အာ အသိၚ်အလိုန်တံရောၚ် ညးဟီုလဝ်ရ။
ပရေၚ်ဏံဂှ် သွက်ဂုဏ်ဖဵုပိုန်ဒြပ်ကောန်ဂကူ ကေုာံ နိဂီုဍုၚ်ညံၚ်ဂွံ ညိၚ်ဝပ်အာတုဲ ဒၞာဲဒေသဒးဗလးကၠုၚ် လဝ်တဲလ္ၚဵုတံမ္ဂး နူလပါ်ဒပ်ပၞာန် သွက်ဂွံကလေၚ်ထိၚ်ချုက်အာမာန် ကေုာံ ညံၚ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ် ဝိုၚ်ခုၚ်သဳကၠဳမာန်ဂှ် နကဵုပရေၚ်ပၞာန် သွက်ကဵုအာဇြဟတ်ဟရိုဟ် ကုဂကောံပၠန်ဂတးတံဒှ်မာန်ရောၚ် ရဲခါတ်အကာဲ ပရေၚ်ပၞာန်တံ ထံက်ထ္ၜးရ။
နူလပါ်ဒပ်ပၞာန် သွက်ဂွံဟီုအရေဝ်ကဵု ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ် အရၚ် ဝှ်ကြံၚ်ၚ်တံမာန်ဂှ် လပါ်ဒေသရခေၚ်၊ ချေၚ် ကေုာံ သကိုၚ် တံဂှ် အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ဍေံတံ နကဵုပရေၚ်ပၞာန် ဍိုက်ဗ္တိုက် ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်အတိုၚ်ဏံရ။
“သွက်ဂွံထပက်ကရောၚ်ပၞာန် အပ္ဍဲဒေသသှ်ေမံၚ်တံမ္ဂး အဓိက ရခေၚ် ကဵု ချေၚ် ဒှ်မံၚ်ရ၊ တုဲမ္ဂး သကိုၚ်လေဝ် ပါလုပ်ကီု။ အဓိကဟီုမံၚ် ပရေၚ်ဖိတ်ဒရေဝ် အလန်ကဵုအလန်ဂှ် ဍေံတံဟီုမံၚ်ကဵု ကသပ်ကၠေမ်ဍေံတံဏောၚ်။ အကာဲအရာလၟုဟ်လေဝ် ယဝ်ရရံၚ်အာပေါဲပၞာန်တံမ္ဂး နူလပါ်ဒပ်ပၞာန် နကဵုဗီုပြၚ်ဗျူဟာစိုပ်ပ်ဂှ် ဗတိုက်လဝ် ဟွံဂွံဆဵုလဝ်ဏီပုဟ်။ အတိုၚ်လညာတ်အဲမ္ဂး ဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ် ကၠေၚ်ဒက်လဝ်တုဲတုဲမှ ဍေံတံကၠုၚ်ၜုၚ်တက် ကေတ်တ်ဏောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကု ERO ဝှ်ကြံၚ်ၚ်တံဂှ် ဍေံကဵုဍေံတံဟီုအရေဝ်အခြာညးသ္ကံတုဲမှ ဒၞာဲဟီုပရေၚ်ဖိတ်ဒရေဝ်ဟွံဂွံတံဂှ်ရ အဲညာတ်မ္ဂး လပါ်ရခေၚ်၊ ချေၚ် ကေုာံ သကိုၚ်တံဂှ်တှ်ေ ဍေံတံဍိုက်ဗတိုက်ကၠုၚ် အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်မာန်ဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲဂိတုအေဗရာတုဲကၠုၚ်တေံ သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန် သီအဝဵု ကော်ဘိက်ပၟိၚ်ပၟဟ်လဝ် ဂကောံရပ်လွဟ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ ညံၚ်ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳအာ ကၠာဟွံစိုပ် ဂိတုဂျူလာၚ် ၃၁ တေံရောၚ်။
ဆဂး ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ပါလုပ်မံၚ် ပရေၚ်ဗတိုက်သရိုဟ် ဒစဵုဒစးသၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ထပက်လဝ်စၟတ်တဲ ပရေၚ်ဒေါအ်ပန်ပှော်တံကီု ဂကောံဟွံဂွံထပက်လဝ်စၟတ်တဲ ပရေၚ်ဒေါအ်ပန်ပှော်တံကီုဂှ် လ္တူပရေၚ် အလဵုအသဳပၞာန် ကော်ဘိက်လဝ်ဏံ ဂလာန်ပတေဟ်ဟၟဲ တုဲ တးပါဲလဝ်သီုဖအိုတ်ရ။
အပ္ဍဲအကာဲအရာဏံ အကြာတ္ၚဲတံဏံ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် မလေယှာ ကၠုၚ်ဆဵုဂဗလဝ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် နေပျဳဒဝ်ဂှ် လစွံစိုတ် အလဵုအသဳပၞာန် မိက်ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳအာကဵု ဇြဟတ်လပါ်ရဲဒစဵုဒစး တံရောၚ် ဟီုပတိတ်လဝ်ရ။
ဆဂး ရံၚ်အာမွဲလပါ်ပၠန်မ္ဂး အပ္ဍဲကဵုဒေသ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ် တံကီု ဒၞာဲတိဍာ်ဒပ်ပၠန်ဂတးတံ ထိၚ်ချုက်လဝ် ဒၞာဲကဵုဒေသ ဒးဗလးလဝ်တဲ လ္ၚဵုတံဂှ်ကီု နကဵုဇြဟတ်ကောန်ပၞာန်ဗွဲမဂၠိုၚ် ဒပ်ပၞာန်ဗမာ စကာသုၚ်စောဲအာ ဇြဟတ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်တုဲ ထပက်မံၚ် ကရောၚ်ပၞာန်တုဲ ဗတိုက်အာမံၚ် မဒှ်ရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ လပါ်ဍုၚ်ကာန်ပက်လက် တွဵုရးချေၚ်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ ထပက်မံၚ်ကရောၚ်ပၞာန်တုဲ အကြာကရပ်ပွဳဗွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ပေါဲဗတိုက် သ္ကာတ်မြဟ်ဒှ်မံၚ်ရောၚ် နူဂကောံလလောၚ်ပရိုၚ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် ညးဍုၚ်ကွာန်-ဍုၚ်ဂှ် ကဵုလဝ်သတိ အပ္ဍဲကဵုဂိတုမေ ၂၁ ရ။
နူကဵုပွိုၚ်ဍုၚ်သဝ် ဒေသယဝ် ပယျဵုချေၚ်-မကွေတံမ္ဂး ဇြဟတ် ကရောၚ်ပၞာန် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဗွဲမဂၠိုၚ်တံ သွက်ဂွံထပက်အာ ကရောၚ်ပၞာန် လပါ်ဒေသချေၚ်သၠုၚ်ကျာဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်မံၚ်ဇိုၚ်ပွဳပွူကွာန် ကရပ်ဍုၚ်ဂှ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ် နူကဵုတင်နၚ် လိက်လလောၚ်တြး ဂကောံပၠန်ဂတး အပ္ဍဲဒေသတံဂှ်ရ။
နူကဵုဒေသပယျဵုချေၚ်-မကွေဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ ရန်တၟံလဝ် သွက်ဂွံပတဝ်အာ လပါ်တွဵုရးရခေၚ်ကီုလေဝ် အခိၚ်ဥတုရာသီ ဗြဲကသီုဏံ ဝေၚ်အာပၞာန်မ္ဂး ဒှ်အရာသွက်ဂွံဆောံလေၚ် လပါ်ဒးကျပၞာန်ရဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ဟီုလဝ်လညာတ်ညးရ။
“ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ် ပေါဲဗတိုက်တံ သာကၠုၚ်မံၚ်တုဲ ယေဝ်ဝေန်ဥူ ညးတေံဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်ဗၠေတ်အာမွဲ ပိုဲတံညာတ်ကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲအခိၚ်ဥတုရာသီကသီုဗြဲစှ်ေမံၚ်ဏံ ဗတိုက်ပၞာန်ရောၚ် ဟီုဏာရ။ ဆဂး ပရေၚ်ဏံဂှ်လေဝ် လဒှ်မှ ဒှ်မာန်ဏောၚ်။ ဆဂး ပ္ဍဲဒဵုချေၚ် ကဵု ရခေၚ် အပ္ဍဲအခိၚ်ရာသီဗြဲဟီုဂှ် သွက်ဒပ်ပၞာန်တှ်ေ ဒှ်အရာဆောံလေၚ် ပရေၚ်ဒးကျအာသၟးရ။ ဟိုတ်ဂှ်တှ်ေ ဂၠံၚ်ဍာန်ဍေံတံအာလၟုဟ်ဂှ် နူမေန်တာတ် အာ မတူပဳ၊ နူမတူပဳ အာ ပလက်ဝ၊ နူပလက်ဝမွဲအဆံၚ် ကျံက်တဝ်၊ မေန်ပျာ လပါ်တံဏံ ဍေံတံဒးအာဏောၚ်။ အကာဲအရာ တွဵုရးရခေၚ်မ္ဂး သၠုၚ်ကျာ-သၟဝ်ကျာ အာလောဲသွာရ။ လၟုဟ်ဍေံတံအာဏံဂှ် ဒှ်မံၚ်ဗၟံက်-ပလိုတ်တုဲ အပိုၚ်အခြာဒၞာတာလဝ်တံ နွံမံၚ်ဂၠိုၚ်ဗွဲမလောန်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေန်ဥူ စယိုက်ဂၠေၚ် တာလျိုၚ်ဂဥုပ်ဒပ်လၟုဟ်ဏံမ္ဂး ကလေၚ်သီဂွံလဝ် အပ္ဍဲတွဵုရးချေၚ်ဂှ် ဍုၚ်ဖဠာန် ကေုာံ ဍုၚ်တောန်ဇြာန်၊ အပ္ဍဲရးသကိုၚ် ဍုၚ်အေန်တဝ် ကေုာံ ဍုၚ်မဝ်ဠူ၊ အပ္ဍဲရးတနၚ်္သာရဳဂှ် ဍုၚ်မဝ်တံၚ်တံ မဒှ်ရ။
အတိုၚ်လိက်ပရိုၚ် တြးဝါဒအလဵုအသဳတံမ္ဂး ပ္ဍဲဂိတုအေဗရာ ကဵု မေ တုဲကၠုၚ်ဏံ ညံၚ်ဂွံကလေၚ်ထိၚ်ချုက်ကၠုၚ် ဍုၚ်တံဏံဂှ် ကၠုၚ်လဝ် ပရေၚ်ပၞာန် လံကၠုၚ်လဝ်ကဵုဂိတုဗွဲမဂၠိုၚ်တံကီု နကဵုဇြဟတ် ပရေၚ်ပံၚ်တောဲဗလးတိကဵု ဗလးကျာ မွဲအဆံၚ်တုဲမွဲအဆံၚ်ဂှ် ကၠောန်ကၠုၚ်လဝ်ရောၚ်။
ဟိုတ်နူ လ္တူဂွံကၠုၚ်လဝ်သွဟ် ဗီုတံဏံတုဲ နူလပါ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ၜိုန်ရ စိုပ်မံၚ်အခိၚ် ဥတုရာသီဗြဲကီုလေဝ် ပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန်တံဂှ် သွက်ဂွံဒေါအ်ဇူအာ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ယှအ်ဖျေံအာဂှ် ညိဟွံကဵုကၠောန်တုဲ ညံၚ်ဂွံ သၠုၚ်ပတိုန်အာ အသိၚ်အလိုန် ဇြဟတ်ဗတိုက်ဂှ် ဒးကၠောန်အာ ရောၚ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေန်ဥူ စၞောန်ပ္ညုၚ်လဝ် ရောၚ် ဌာန်ပရိုၚ်လ္ၚဵုတံ ချူလဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြင်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI