မတ်မလီု၊ ဂျောန် ၁၃
စနူသၞာံ ၂၀၂၁ စဵုကဵုစိုပ်သၞာံ ၂၀၂၆ အပ္ဍဲပွိုၚ် ၅ သၞာံဏံ သ္ပပ္တံကြဴနူကဵု ဒပ်ပၞာန်သီလဝ်အဝဵုတုဲ လ္တူညးဍုၚ်ကွာန်ကဵု အစာလိက်ပရိုၚ်တံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၟာတ်ဆိုအ်ကၠုၚ်လဝ် အခေါၚ်ဟီုဂးချူဆန်ဗၠးၜးတံဂှ် ပြံၚ်သၠာဲသုၚ်စောဲကၠုၚ်လဝ် နကဵုနဲကဲဗျူဟာ ပရေၚ်ဍဵုဍိုက် ဗီုပြၚ်သၞောတ်စှ်ေစှ်ေမွဲရောၚ် ဂကောံရမျှာၚ် ပတိတ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြး ပ္ဍဲကဵုဂိတုဂျောန် ၁၀ ရ။
အခိၚ်ကာလစတမ် သီလဝ်အဝဵုတေံမ္ဂး ဗတိုက်သရိုဟ်လဝ် ပရေၚ်ထ္ၜးဆန္ဒ လ္တူဂၠံၚ်တံ နနဲပကီုပရာတ်ကီု၊ ရပ်ချုက်လဝ် အစာလိက်ပရိုၚ်တံ ထေၚ်ၚ်လဵုလဵုကီု ဥပဒေညံၚ်ရဴ ရာဇသာဒ် ၝောံပိုဒ် ၅၀၅ (က) တံဂှ် သုၚ်စောဲစကာလဝ် နနဲလွဟ်မွဲတုဲ ပရေၚ်ဍဵုဍိုက် အပ္ဍဲဗလးတိတံဂှ် အဓိက ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
ဆဂး သၞာံလက္ကရဴတံဏံမ္ဂး ဒၞာဲဒေသ ဒပ်ပၠန်ဂတးတံဇြဟတ်တဴမံၚ် အပ္ဍဲကဵု သဂိုၚ်၊ မဂွေ ကေုာံ ရခေၚ်တံမ္ဂး ကုတ်ထပိုတ်ထောံ လာၚ်အေန်တာနိတ်၊ ကၟာတ်ထောံလာၚ်ဖုၚ်တံ အခိၚ်ဗွဲမလံလကီု၊ ပွမ တာဒၞာရပ်ချုက် ပရေၚ်သုၚ်စောဲ VPN တံကီု၊ သုၚ်စောဲသၞောတ် Whitelist တုဲ ကုတ်သေန်သာဒဳဂျေတ်တေလ်တံဂှ်လေဝ် ကၠောန်လဝ်ကီုရ။
အပ္ဍဲကာလပေါဲရုဲမာဲအလီ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဏံမ္ဂး သၞောတ်တၠအဝဵု ဒဳဂျေတ်တေလ် နနဲအသိၚ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ပြံၚ်သၠာဲသုၚ်စောဲကၠုၚ် စဵုကဵုဥပဒေ ခုတ်ပိုၚ်ခြာလဝ်တံဂှ် ဒှ်တိုၚ်ပ္ကဴ သွက်သ္ဂောံ ပၞုက်ဒမၠုလဝ်ပရိုၚ်ရောၚ် ဂကောံရမျှာၚ် သ္ဂးရ။
စနူအခိၚ်သီအဝဵု စဵုကဵုလက်ထက်အလဵုအသဳပၞာန် လၟုဟ်ဏံမ္ဂး ပ္ဍဲအရာ ပရေၚ်သုၚ်စောဲစကာ လာၚ်အေန်တာနိတ်ကဵု အခေါၚ်ဟီုဂး ချူဆန်ဗၠးၜး သီုဖအိုတ်တံဂှ် အဃော ဒးဒုၚ်ကၟာတ်လဝ်ဏီဖိုဟ် ရောၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်ဒေသမွဲတၠ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“စနူသၞာံ ၂၀၂၁ စဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ်ရ။ စဵုကဵုအခိၚ်ဏံမ္ဂး စပ်ကဵုအန်လာၚ်တုဲ ၜိုတ် ၇၀% ဂှ် အခေါၚ်ဟီုဟၟဲပုဟ်။ ဟိုတ်ဂှ်တှ်ေ တင်ပထမဂှ် ပံက်လာၚ်မ္ဂး ဒးသုၚ်စောဲ VPN ရ။ တင်ဒုတိယဂှ် အခေါၚ်ပရေၚ်ဗၠးၜးပူဂဵုဇကု ပိုဲတံမွဲတၠကဵုမွဲတၠ ပရူပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဒှ်ဒှ် ပရူမွဲမွဲသာ်ဒှ်ဒှ် ဟီုဂးစ ဗီုလဵုလေဝ် ဟွံပြေပြံၚ်ပုဟ်၊ ဗီုဂှ်ရ ကာလဟီုဂးစမွဲမွဲလေဝ် အခေါၚ်ဟီုဂးသောၚ်ၚ်ကၠးကၠးဟၟဲပုဟ်၊ ဒှ်မံၚ်ဗီုဏံရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
သွက်သ္ဂောံဗတိုက်သရိုဟ် အခေါၚ်ဟီုဂးဗၠးၜးတံဂှ် ပရေၚ်ပကီုပရာတ် ရုပ်ခန္ဓကာယာမၞိဟ်တံကီု ယန္တရာထိၚ်ဒဝ် ဒဳဂျေတ်တေလ်တံကီု လ္တူပရေၚ်ၜါသာ်ဏံ ညံၚ်ဂွံပါ်ခြာဟွံမာန်ဂှ် နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ပံၚ်တောဲသုၚ်စောဲလဝ် မွဲကရောံရောၚ် အပ္ဍဲကဵုတင်နၚ်သုတေသန ဂကောံရမျှာၚ် ပတိတ်လဝ် အပ္ဍဲပွိုၚ် ၅ သၞာံဏံဂှ် ချူထမံက်လဝ်ရ။
သွက်သ္ဂောံဗဒေါအ်တာဒၞာလဝ် ဇၟောဝ်ပရိုၚ်ဟဳဇွောဝ်မံၚ်တံမ္ဂး ပွမစံၚ်ဂစိုတ် အပ္ဍဲဗလးတိတံကီု၊ ပွမသုၚ်စောဲဂဒံၚ်မၞိဟ်၊ ပွမဘပဠ လမျီုအန္တရာဲ အစာလိက်ပရိုၚ်၊ ပွမ လုပ်သလိပ်သီဂိုၚ် ဌာန်ပရိုၚ်တံ ညံၚ်ရဴသာ်ဂှ်ကီု လ္တူအန်လာၚ်လေဝ် နကဵုနဲကဲပညာနာနာ ဗက်မာတ်ဆိုအ် ရပ်ချုက်ထိၚ်ဒဝ်လဝ် မဒှ်ရ။
နကဵုနဲကဲကေမ်မရာ CCTV တံကဵု သၞောတ် PSMS တံ ပံၚ်ပစပ်အာကဵု တင်နၚ် Biometric Data တံတုဲ မၚ်ရံၚ်မံၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ အခိၚ်ပေၚ်ၚ်ကီု၊ သွက်သ္ဂောံပၞုက်ဒမၠုလဝ်ပရိုၚ် အပ္ဍဲဒေသပဋိပက္ခတံဂှ် ကုတ်ထပိုတ်လဝ် လာၚ်အေန်တာနိတ် သီုဖအိုတ်ကီု စၟဳစၟတ်ဖုၚ် ရဲအာကၠုၚ်လ္တူဂၠံၚ်တံတုဲ ယဝ်ရဆဵု VPN မ္ဂး ရပ်ချုက်ကေတ်အရေဝ် ဓရတ်အာတ်ကေတ်သြန်တံလေဝ် ကၠောန်လဝ်ပရေၚ်ဗီုတံဏံ နွံမံၚ်ရောၚ်။
လတူဏံဝွံ ဂကောံမၞိဟ် ဒးဒုၚ်ပတဝ်က္ဍိုပ် စွံလဝ်ပွန်တံဂှ်တှ်ေ အစာပရိုၚ် ရဲ CJ တံကီု၊ သၞာဲဒါ CDM တံကဵု ညးချဳဒရာၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်၊ ညးဍုၚ်ကွာန်ဓမ္မတာကဵု ရဲသုၚ်စောဲ အန်လာၚ်တံလေဝ် ပါလုပ်မံၚ်သီုဖအိုတ်ရောၚ်ဂှ် ဂွံတီကေတ် နူကဵုတင်နၚ် ဂကောံရမျှာၚ်ဂှ်ရ။
အပ္ဍဲကာလပွိုၚ် ၅ သၞာံဏံ နကဵုပရေၚ်ရုပ်ကာယကီု ယန္တရာဒဳဂျေတ်တေလ်တံကီု ဒပ်ပၞာန်ဗမာကၠောန်လဝ် ပရေၚ်ဗတိုက်သရိုဟ် အခေါၚ်ဟီုဂး ချူဆန်ဗၠးၜးတံ နနဲဗီုပြၚ် သၞောတ်စှ်ေစှ်ေတုဲ သွက်ပေါဲရုဲမာဲမ္ဂး ဇြဟတ်ဒစဵုဒစး ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကဵု ရမျှာၚ်ဗၠးၜးတံဂှ် ဒစးဒုၚ်ဖန်ဖက်စဳရေၚ်လဝ် ညံၚ်ဂွံပသောင်သအးထောံ ပိုတ်တ်သ္ကုတ်တ်ရောၚ် ဂကောံရမျှာၚ် ပတိတ်လဝ်လိက်လလောၚ်တြးရ။
ပရိုၚ် – သြင်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI