နေပျဳဒဝ်၊ သိပ်တေမ်ပါ ၃
လၟေၚ်တရဴရးနိဂီုဍုၚ်သေံ သမ္မတခါန်ကၞက်လဝ်ကေတ်တ် ကေုာံ ဂဥုပ်ဒပ်တၟိတံတုဲအာတုဲ ဗွဲကြဴဏံ စပ်ကဵုပရေၚ်ထိၚ်ချုက် လွဟ်မကမ်တံဂှ် အကြာအလဵုအသဳသေံကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာတံ သဳကၠဳကၠုၚ်ဒၟံၚ်ဆက်ဆက်ရောၚ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒအလဵုအသဳတံ ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
အပ္ဍဲကၞောတ်ဂိတုအဝ်ဂတ် လောန်ကၠုၚ်တေံဂှ် ညးစၞးက္ဍိုက်ပ် ညးအုပ်ကာနာနာ ကံၚ်သဳဂီုကၠီုကောန်ဂကူရးနိဂီုသေံ ကေုာံ အမာတ်ကလုတ်ဇၞော်သေံ ဆေၚ်စပ်ကဵုဍုၚ်ဗၟာတံဂှ် ခြာပွိုၚ်မွဲၜါတ္ၚဲ ကၠုၚ်စိုပ်နေပျဳဒဝ်တုဲ ဆဵုဂဗလဝ်ကဵု ဂဥုပ်ဒပ်တၟိ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေန်ဥူ ဗွဲတၞဟ်ခြာမွဲမွဲဝါရောၚ်။
အပ္ဍဲပရေၚ်ပေါဲဆဵုဂဗဏံဂှ် သဳကၠဳတက်လဝ်ကျာ စပ်ကဵုပရေၚ် သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်ပရေၚ်ပံၚ်တောဲ အကြာဒပ်ပၞာန်ၜါတံ သီုကဵုကရောံ ပရေၚ်ဆက်ဆောံကလုတ်ၜါဍုၚ်တံတုဲ ပရေၚ်ညိၚ်ဝပ်ဒေသပယျဵု၊ ပရေၚ်ဂွံဇၞော်မောဝ်တောတက်၊ ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်ဓဝ်ဥပဒေ ကေုာံ ပရေၚ်ဗတိုက်ပလီု ပကီုပရာတ်၊ ပရေၚ်ကူသာန်ဗၞိက်ပယျဵု ကေုာံ ပရေၚ်တာဒၞာ ဗတိုက်ပလီု ပရေၚ်ဝလီသြန်အန်လာၚ်တံ ဗွဲမစိုပ်တရဴရ။
တုဲပၠန် သွက်ဂွံထိၚ်ချုက်တာဒၞာအာ ပရေၚ်သွံရာန်ပလံၚ်ဗ္စိုပ် လွဟ်မကမ်ဟွံလုပ်သၞောဝ်တံကီု၊ ပရေၚ်ထိၚ်ချုက်ဂဥုဲၜူမာဲ ကေုာံ ကပေါတ်ဓါတုထိၚ်လဝ်ဂ်ှကီု၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီုဒေသပယျဵု ကေုာံ ပရေၚ်ပလံၚ်လှာဲဂတး ပလံၚ်တၚ်နၚ်ပရိုၚ်တံ ဗွဲမဂတာပ်အခိၚ် ပါလုပ်ရောၚ်ဂှ် နူအလဵုအသဳပၞာန် လလောၚ်တြးလဝ် ပရိုၚ်ရ။
လတူပရေၚ်သဳကၠဳလဝ်ဗီုဏံဂှ် စပ်ကဵုပရေၚ်လွဟ်မကမ်တံတုဲ ယဝ်ရ နူလပါ်သေံ ကၠောန်ကၠုၚ်ခိုၚ်ၚ်ကၠိုက်က်မ္ဂး နူလပါ်ဒပ်ပၠန်ဂတးတံ ဒးဂၠာဲလဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်တၟိထေက်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ကဵုလဝ်ကသပ်ရ။
“ဧရာဝတီမြစ်အရှေ့ဘက်ခြမ်း တော်တော်များများကတော့ ယိုးဒယား (ထိုင်း) နယ်စပ်ကနေပဲ လက်နက်ခဲယမ်း ဆက်စပ်ပစ္စည်းတွေကို သယ်ဆောင်ကြတာပေါ့။ အဲဒီအတွက် စစ်တပ်ကလည်း တားဆီးမှုတွေ ရှိတယ်။ အခု
“လပါ်ဗမံက်ၜဳဧရာဝတဳဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ်တှ်ေ ပလံၚ်ဗ္စိုပ်မံၚ်လွဟ်မကမ် ကပေါတ်ဆက်စပ်တံ နူပယျဵုသေံဟေၚ်ရ။ သွက်ပရေၚ်တံဏံဂှ် နူလပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ကၟာတ်ဒၞာတာကၠုၚ်မံၚ်နွံရ။ လၟုဟ် စပ်ကဵုလွဟ်မကမ်တုဲ နူလပါ်သေံလေဝ် ပရေၚ်စၟဳစၟတ်ခိုၚ်ခိုၚ်ကၠိုက်ကၠိုက် ကၠောန်ကၠုၚ်မံၚ် အကာဲအရာဗီုဏံတှ်ေ ပိုဲတံဟွံစကာဂၠံၚ်တရဴတြေံတေံတုဲ ဂၠံၚ်တရဴတၟိ၊ အကာဲအရာတၟိ၊ တိဍာ်တၟိတံဂှ် နူလပါ်ဒပ်ပၠန်ဂတးပိုဲတံ ဒးဒစးဒုၚ်ဂၠာဲလဝ်ကၠာထေက်ရောၚ် ညာတ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကဵုလၟေၚ်တရဴရးနိဂီုဍုၚ်သေံ သမ္မတခါန်ကၞက်လဝ်ကေတ်တ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ပ္ဍဲကဵုသတ္တဟ ပထမ ဂိတုအဝ်ဂတ် လောန်ကၠုၚ်တေံဂှ် အာတ်မိက်လဝ် ဝန်ဇၞော်သေံ အနုတေန် သွက်သ္ဂောံကုတ်ထပိုတ်ထောံ ဂၠံၚ်ဍာန်တရဴပၠုပ်နၚ်လွဟ် နူဒေသပယျဵုတံရ။
ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ကောံဓရီု ညးတာလျိုၚ်အဆံၚ်သၠုၚ် သေံ-ဗၟာ (၉) ဝါဂှ် သွက်သ္ဂောံပံၚ်တောဲဗတိုက်အာ ပရေၚ်ပယျဵုၜါဍုၚ်ဂွံညိၚ်ဝပ်အာ ကေုာံ ပရေၚ်သွံရာန်လွဟ်ဂၠံၚ်ဒမၠု ဟွံလုပ်သၞောဝ်တံမာန် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေန်ဥူလေဝ် သဳကၠဳလဝ်ကဵု ဂဥုပ်သ္ကိုပ်က္ဍိုက်ပ် ဒပ်ပၞာန် သေံကီုရ။
ကြဴနူဂှ်ပၠန် ညးအုပ်ကာနာနာကံၚ်သဳဂီုကၠီုကောန်ဂကူသေံ ကေုာံ အမာတ်ကလုတ်သေံ ဆေၚ်စပ်ကဵုဍုၚ်ဗၟာ ဂကောံညးစၞးတံလေဝ် ကၠုၚ်စိုပ်နေပျဳဒဝ် ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂတ် ၂၇ ကဵု ၃၁ တုဲ ဆဵုဂဗလဝ်ကဵု သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေန်ဥူကီုရ။
ပရေၚ်ဆဵုဂဗတံဏံဂှ်တှ်ေ ဒှ်အရာထပ်ဗပေၚ်သဳကၠဳအာ သွက်သ္ဂောံထိၚ်ချုက် တာဒၞာ ဍာန်ဂၠံၚ်ပရေၚ်သွံရာန်ပလံၚ်ဗ္စိုပ် လွဟ်မကမ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီု ကေုာံ ပရေၚ်ညိၚ်ဝပ်ဒေသပယျဵုၜါဍုၚ် အတိုၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ၜါလပါ်တံ သဳကၠဳလဝ်တုဲတုဲတေံ မဒှ်ရ။
လတူဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ် ချဳဒရာၚ်မံၚ် ပ္ဍဲဒေသပယျဵုသေံ-ဗၟာတံ ညံၚ်သ္ဂောံဒှ်ကၠုၚ် ပရေၚ်ဇီုကပိုက် ဇၞော်အိုတ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန် ပံၚ်တောဲကဵုသေံတုဲ ဂစာန်ကၠောန် မံၚ်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်တံ ထံက်ထ္ၜးရ။
တုဲပၠန် မိက်ဂွံကၟာတ်ဒၞာထောံ ဍာန်ဂၠံၚ်လွဟ်မကမ် လုပ်ကၠုၚ် နူပယျဵုတံကီု သီုမိက်ဂွံထိၚ်ချုက်တာဒၞာအာ ရဲထံက်ပလံၚ်ကပေါတ် ကုဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံကီုရောၚ်ဂှ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်အိုတ်ရ။
ဒၞာဲကဵုဒေသပယျဵု သေံ-ဗၟာဂှ် နွံမံၚ်ဇမၠိၚ် ၂၄၀၀ ကဳလိုမဳတာပြၚ်တုဲ နူလပါ်ဍုၚ်ဗၟာမ္ဂး ဒေသသ္ကုတ်ဗမံက်ရးသေံဇၞော်၊ တွဵုရးကရေၚ်ဍာဲ၊ တွဵုရးကရေၚ် ကေုာံ ဍုၚ်လ္ၚဵု နွံအပ္ဍဲရးတၞၚ်သဳတံဂှ် ပယျဵုဆက်ဒၟံၚ်ကဵု ရးနိဂီုဍုၚ်သေံတံရ။
ဟိုတ်နူဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ် အကာဲအရာဗီုတံဏံတုဲ နူလပါ်အလဵုအသဳပၞာန် ဗီုလဵုဂစာန်ဂစာန် ဟွံဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ် အရၚ်သွက်ညးတံပုဟ်ဂှ် နူကဵု အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ NUG ဒပ်ပၞာန်ညးဍုၚ်ကွာန် ဌာန်ပၞာန်ရးတနၚ်သဳ ပရေၚ်နဲကဲဗျူဟာ ၃၃ – သ္ကိုပ်နဲကဲဗျူဟာ သဝ်ဒါကို ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“နကဵုနဲကဲလဵု ထိၚ်ချုက်အာမာန်ရော၊ နကဵုနဲလဵု တာဒၞာမာန်ရော။ ပါၚ်တြၚ်လဵု မိက်ဂွံလုပ်၊ ပါၚ်တြၚ်လဵုဂှ် မိက်ဂွံတိတ် ဂွံဒၟံၚ်ဖအိုတ်ရ ဟွံသေၚ်ဟာ။ ပရေၚ်ပတိတ်ပရိုၚ်ဗီုဏံဂှ် သွက်ဒပ်ပၠန်ဂတးပိုဲ ဒှ်အာအခက်အခုဲရောၚ်၊ ယဝ်ရကၠောန်ဗီုဏံတှ်ေ ညးတံကၠုၚ်စုတ်ပၠုပ်မံၚ် ပရေၚ်ဒဝိၚ်ဖေက် ကုပိုဲတံရ၊ ကၠုၚ်စုတ်ပၠုပ်မံၚ် စိုတ်ဒဝိၚ်ရ။ ဗီုလဵုရော ပိုဲတံသီုဖအိုတ် မွဲသာ်မှ ဟွံသ္ပဂရုပုဟ်။ လပါ်ပိုဲလေဝ် စိုတ်ဟွံဒှ်ဂဝိၚ်ပုဟ်။ သွက်ပရေၚ်တံဏံဂှ် ဗီုညးမိက်ဂွံကၠောန်ဂှ်ကၠောန် နူလပါ်ပိုဲတှ်ေ အကာဲအရာၜိုဟ်ၜိုဟ်သြိုဟ်သြိုဟ်ရဂှ် အဲမိက်ဂွံဟီုလဴဏာ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပၠန်ဂတးတမ်က္ညၚ် စကၠုၚ်နူသေနာတ်ဂြိုပ်တံတုဲ လၟိဟ်လွဟ် ဂကောံဒပ်ပၠန်ဂတး အလုံမွဲဍုၚ်တံ ရပ်လဝ်လၟုဟ်တံဏံ ၜိုတ် ၇၀ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် ဒဒှ်ရသီဂွံလဝ် နူဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတံရောၚ် ညးထံက်ထ္ၜးရ။
အပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် သွက်သ္ဂောံဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ပၠန်ဂတးတမ်က္ညၚ် ကေုာံ ပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန် ၁၀၂၇ တံဂှ် နူလပါ်ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ဒးထောံဗလးထောံလဝ် ဒၞာဲဌာန်ဂအုပ်ပၞာန်ရး ၂ ဒၞာဲ ကေုာံ ဗ္ဒိုပ်ဒပ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံတုဲ ပ္ဍဲအခိၚ်တေံဂှ် သီဂွံလဝ် လွဟ်မကမ် စုင်င် ဍိုက်က်ပေၚ်ၚ်နွံကၠုၚ်ရ။
အခိၚ်လၟုဟ်လေဝ် ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက်ဆဵုဂဗၜါလပါ်တံဂှ် ယဝ်ရ နူလပါ်ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ကျအာမ္ဂး လွဟ်မကမ် ကေုာံ ကပေါတ်ပၞာန် တံဂှ် နူလပါ်ဒပ်ပၠန်ဂတးတံ သီဂွံမံၚ်ဆက်ဆက်ဖိုဟ်ဏီရောၚ်။
စပ်ကဵုပရေၚ်ထိၚ်ချုက်တာဒၞာ လွဟ်မကမ်တံတုဲ ဟိုတ်နူမူဝါဒ အလဵုအသဳသေံ မိက်ဂွံဆက်ဆောံအာကဵု ဂကောံရပ်လွဟ် ကောန်ဂကူ ဂကောံပၠန်ဂတးချဳဒရာၚ်မံၚ် ပ္ဍဲပယျဵုသေံ-ဗၟာတံသီုဖအိုတ်ဂှ်ရ လညာတ်ဟွံတုပ်ညးသ္ကံတံလေဝ် နွံဒၟံၚ်ကီုရ။
မွဲလပါ်ပၠန်လေဝ် ညးစၞး အမာတ်ကလုတ်သေံ ဆေၚ်စပ်ကဵု ရးနိဂီုဍုၚ်ဗၟာ ပ္ဍဲလၟေၚ်တရဴအာစိုပ်နေပျဳဒဝ်တုဲ ဆဵုဂဗလဝ် ဥက္ကဌစၠတ်ထဝ် ညးဍုၚ်ကွာန် ဥူခေန်ယဳ ကေုာံ ဥက္ကဌစၠတ်ထဝ် ကောန်ဂကူ ဥူအံၚ်လေန်ဒွေတံ ဗွဲတၞဟ်ခြာမွဲမွဲဝါကီုရ။
အပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ပေါဲဆဵုဂဗဂှ် တက်ကျာသဳကၠဳလဝ် သွက်သ္ဂောံသၠုၚ်ပတိုန် ပရေၚ်ပံၚ်တောဲ အကြာစၠတ်ထဝ်ၜါဍုၚ်တံကီု ပရေၚ်အမှုရာဇာဝတ်တတ်ၜက်ပယျဵုတံ၊ ဂဥုဲၜူမာဲ၊ ပွမကူသာန် သွံရာန်မၞိဟ်၊ ပရေၚ်လီသြန်အန်လာၚ်တံ ကေုာံ သၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ် ပရေၚ်ကူသာန်ဗၞိက် အကြာၜါဍုၚ်တံရောၚ် နူကဵုအလဵုအသဳပၞာန် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
ဓာတ်ပုံ-MOI