ကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဂျာန္နဝါရဳ ၁၃
နူကဵုသ္ဘၚ်သဳကၠဳဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အလန် (၁၁) ဝါဂှ် ပါဲနူထပ်ပပဵုပ္တိုန် မၞိဟ်တၟိၜါတၠတုဲ လ္ပာ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်အပြံၚ်အလှာဲဟွံမွဲတုဲ နကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန် မက္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်တ္ၚဲဏံ တၚ်ဒတူလိုၚ်ဂွံပြံၚ်လှာဲအာ ဟွံမွဲပုဟ်ဂှ် ညးခါတ်အကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်အိုတ်ရ။
စနူဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာ ၂၅ တုဲကၠုၚ်တေံတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သ္ဘၚ်သဳကၠဳဗော် ပ္ဍဲကၞောတ်ၜဳရေဝ် ဒၞါဲဌာန်ဂအုပ်ဗဟဵုဂှ်တုဲ အခိၚ်လၟုဟ် ရုဲစှ်သ္ပဒတန်လဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော်ကဆံၚ်လ္တူတံကီု သီုကဵုကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵုတံရ။
ဥက္ကဌဗဟဵုဂှ် နာဲဟံသာ၊ ဒုတိယဥက္ကဌ နာဲအံၚ်မေန်၊ ညးအုပ်ကာနာနာ နာဲဇဲယျ၊ ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ နာဲဝေန်လှ တံမဒှ်တုဲ ကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵုသှ်ေတံဂှ်လေဝ် အပြံၚ်အလှာဲဟွံမွဲရ။
ကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵု ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် ပ္ဍဲသ္ဘၚ်သဳကၠဳတုဲကၠုၚ်တေံ ကောန်ဂကောံ နူကဵု ၉ တၠနွံလဝ်ဂှ် ပ္ဍဲကောံဓရီုလၟုဟ် ထပ်ရုဲစှ်ပ္တိုန်လဝ် ၂ တၠတုဲ ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန် ဗညာဆာန်နန် ကေုာံ မိသာဍာတံ ပါလုပ်ကၠုၚ်ရ။
သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် နာဲထဝ်ရတ်ဂှ် စပ်ကဵုလ္ပာ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အပြံၚ်အလှာဲဟွံမွဲဂှ်တုဲ ဂၠံၚ်တရဴဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဝွံ အခိၚ်သီအဝဵုတုဲ ဂၠံၚ်တရဴကွာ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ်ကဵု ဂၠံၚ်တရဴသ္ဂောံကွာ်အာဂတဏံ တုပ်ပ်ရဂှ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
“ ဂၠံၚ်တရဴဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် စနူအခိၚ်သီအဝဵုတုဲ ဂၠံၚ်တရဴမကွာ်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ်ကဵု ဂၠံၚ်သ္ဂောံဆက်ကွာ်အာဂတဏံ တုပ်ပ်ရဂှ် အဲထေၚ်ကေတ်ရ။ လ္ပာ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အပြံၚ်အလှာဲဟွံမွဲပုဟ်၊ ထပ်ပပဵုပ္တိုန်လဝ်ရနွံ။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ထပ်ပပဵုပ္တိုန်လဝ်ဂှ်လေဝ် နွံဒၟံၚ်သၟဝ်သၞိၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကၠာကၠာတေံရဂှ်ဏောၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ရ။ ဂကောံပၠန်ဂတးလ္ပာ်ဏံတံဂှ်တှ်ေ လ္ပစၟဳစလဝ် သွဟ်တိတ်ကၠုၚ် နူသ္ဘၚ်သဳကၠဳဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဏံ ကွေံကွေံဂှ် မိက်ဂွံဖ္တိုက်ဖ္အောဝ်ရ” သာ်ဝွံ ညးသ္ဂးရ။
သွက်ဂွံထ္မံက်ရုပ်ရဴ လၟေၚ်ကမၠောန်ဗော်အဆံၚ်ၚ်မာန် နူကဵုသ္ဘၚ်သဳကၠဳ ရုဲစှ်လဝ် ကမ္မတဳဗဟဵု ၃၅ တၠ ကဵု ကမ္မတဳဗဟဵုအရန် ၆ တၠ အပံၚ်ဖအိုတ် ၄၁ တၠ နကဵုမာဲပၞုက်တုဲ နူဂှ်မွဲကဆံၚ် ရုဲစှ်လဝ် ကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵု ၁၁ တၠ၊ ကမ္မတဳပၞာန် ၇ တၠရ။
ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳပၞာန် ၇ တၠဂှ် နဒဒှ်ညးအုပ်ကာဂှ် ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန် ဗညာဆာန်နန် ကေုာံ ဖက်ဆောညးအုပ်ကာဂှ် သ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော်ဟံသာတံ ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်လဝ်တုဲ စပ်ကဵုအကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်တ္ၚဲဏံဂှ်တုဲ တၚ်ဒတူဒလိုၚ်ဗော်ဂှ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ် ဟွံမွဲဏီရ။
နကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သ္ဘၚ်သဳကၠဳအပ္ဍဲသတ္တာဟပထမဂှ် သ္ပဒတန်ဂွံလဝ် တၚ်စၞောန်လၟေၚ်ကမၠောန်ဂတ ၁၃ တၚ် မပ္တံကဵုပရေၚ်ဂၠးကဝ်၊ ပရေၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်၊ ပရေၚ်ဂကောံဇြဟတ်နာနာ၊ ကာအပ္ဍဲဗော်၊ ညးဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ သၟတ် တံဒှ်တမ် တၚ်နၚ်မပါလုပ်ပ္ဍဲကဵုလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် နူကဵုကမ္မတဳဗဟဵု မပ္တိုန်ထ္ၜးလဝ်တံဂှ် လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ရ။
ဆ္ဂး လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် ကမ္မတဳဗဟဵု ပါလုပ်သီုကဵုကေၚ်ကာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ဂကူ၊ ပရေၚ်ဗော်ဂှ်ကီု တၚ်စၞောန်လၟေၚ်ဂၠံၚ်တရဴဂတ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ်ဏံတုဲ လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ် ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်ဂှ် ဟွံမွဲရ။
ဥက္ကဌ ကမ္မတဳက္ဍိုက်ပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန် ဒပ်စဵုဒၞါဍုၚ်မန် MSDF ဒံက်တာသဳရိမန်ဆာန်ဂှ်လေဝ် နူကဵုသ္ဘၚ်သဳကၠဳဏံ ဟိုတ်နူအပြံၚ်အလှာဲ လ္တူမူဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန် ကၠးကၠးဖ္ဍးဖ္ဍးတံ ဟွံမွဲကၠုၚ်ဂှ်ရ တၚ်ဒတူလိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ်လေဝ် အာအတိုၚ်တြေံရဏောၚ်ဂှ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
“နူသ္ဘၚ်သဳကၠဳဏံ အပြံၚ်အလှာဲမူဝါဒပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ဂကူ ကၠးကၠးဖ္ဍးဖ္ဍး Radical Change ဟွံမွဲကၠုၚ်ဂှ်ရ တၚ်ဒတူလိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် ပြံၚ်လှာဲကၠုၚ်ကွေံကွေံဟွံသေၚ်တုဲ ဆက်ဒတူလိုၚ်အာ နကဵုတၚ်ဒတူလိုၚ်သၞောတ်တြေံ Standard Goal ဗီုကၠာတေံဂှ်ရဏောၚ်ဂှ် မ္ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်ကေတ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဝွံ ကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတုဲ သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဨပရဴလက္ကရဴဏံဂှ် လ္တူတၚ်ကော်ဘိက် ပရေၚ်သဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဒစးဒုၚ်ဟွံသၞောတ်ဗ္ၜတ်လဝ်ဂှ် စဵုကဵုဂိတုဂျူလာၚ် သၞာံ ၂၀၂၃ ဂှ် သဳကၠဳလဝ် ဟွံအောန်နူကဵု ၆ ဝါရ။
ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်သဳကၠဳဏံဂှ် ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုသၞောဝ်သ္ဇိုၚ်ဒက်ပ္တန် ၂၀၀၈ တုဲ သဳကၠဳလဝ်ကီု၊ မၞိဟ်မဆက်စပ်သီုဖအိုတ် ညံၚ်ဂွံပါလုပ် ကၠောန်ဟွံမာန်ဂှ်ရ ပရေၚ်သဳကၠဳလ္ဂောံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဒေါအ်ဒေၚ်လဝ်ရ။
ဆ္ဂး ပါဲနူကဏ္ဍပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံ ကိစ္စစပ်ကဵုပရေၚ်ဖောအ်ဗြေဝ်ဒေသတံ ကိစ္စစပ်ကဵုပရေၚ်ဗ္စာရဏာမၞိဟ်တံဂှ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ဆက်သဳကၠဳဒၟံၚ်ကဵု ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ရ။
ညးလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်မွဲတၠဂှ် နကဵုကမ္မတဳတၟိ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိမဒက်ပ္တန်လဝ်တံ ၜိုန်ရကၠောန်ကၠုၚ် ပရေၚ်ပလေဝ်ပလေတ် လ္ဂောံကဵုပရေၚ်ပၞာန်တံကီုလေဝ် လ္ဂောံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဆက်ဆဵုဂဗသဳကၠဳဒၟံၚ်ကဵု ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဏီဏောၚ်ဂှ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
“ပါဲနူပလေဝ်ပလေတ်ကၠုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်တုဲ တၟေၚ်ကၠုၚ်ဂှ်ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ပုဟ်။ သၞာဲဒဴလ္ပာ်ပၞာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ် ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်ဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး တီကၠးဒၟံၚ်ရ။ ညအ်ဂှ် အခိၚ်လၟုဟ် နူကဵုပရေၚ်ပၞာန် ၁၀၂၇ ရးသေံသ္ကုတ်သၟဝ်ကျာ ထ္ၜးလဝ်ဂၠံၚ်လေဝ် ဒှ်မာန်ဏောၚ်။ ရံၚ်ကေတ် လ္တူကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကျဗြံဒၟံၚ်ဂှ်ကဵု ဒပ်မဟာမိတ်တံ အံၚ်ဇၞးကၠုၚ်ဒၟံၚ်ဂှ်တုဲ ကမ္မတဳတၟိ NMSP တံ ပလေဝ်ပလေတ်ကၠုၚ်ပရေၚ်ပၞာန်တံ ကၠောန်ကၠုၚ်မာန်ဏောၚ်ဂှ် စၟဳစဂွံရ။ တြၚ်ပရေၚ်သဳကၠဳဆဵုဂဗ ကုကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဂှ်လေဝ် ပံက်လဝ်လၟိုန်ဏောၚ်ဂှ်လေဝ် သ္ဂးလဝ်ရ။ ဟီုမ္ဂး ၜိုန်ရပလေဝ်ပလေတ်ကၠုၚ် ပရေၚ်ပၞာန်တံကီုလေဝ် လ္ဂောံကဵုပရေၚ်ပၞာန် ဆဵုဂဗသဳကၠဳဒၟံၚ် ကုကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဏီဏောၚ်” ဂှ် သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲဂိတုဂျာန္နဝါရဳ ၉ တေံ အခိၚ်ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံၚ်သ္ဘၚ်သဳကၠဳဗော်ဂှ် ကမ္မတဳပ္ညဳပ္ညပ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန် NSPNC ကေုာံ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတံပါလုပ်ဂှ် ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဒေါအ်ပန်ပှော် ၇ ဂကောံတံ ဆဵုဂဗလဝ် ပ္ဍဲကဵုနေဗျဳဒဝ်ရ။
လအာတုပ်သာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဂိတုဂျာန္နဝါရဳ ၁၀ ဂှ်လေဝ် ထပ်ဆဵုဂဗလဝ်ကဵု ညးစၞးတၟေၚ်အာဇြဳယာန် စပ်ကဵုဍုၚ်ဗၟာတုဲ သဳကၠဳလဝ် တၚ်တုပ်စိုတ်အာဇြဳယာန် ၅ တၚ်ကီု ကိစ္စစပ်ကဵုပရေၚ်ဗ္စာရဏာမၞိဟ် ကေုာံ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံဂှ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန် လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ပရိုၚ်ရ။
ဥက္ကဌဗော်နာဲဟံသာဂှ် ပိုယ်တံဟွံချဳဒရာၚ် မံၚ်အတိုၚ်ဏံလအ်မ္ဂး ဂကောံတၞဟ်သ္အာၚ်တံ သီဏာတှ်ေ မုဟီုဟွံဂွံရတုဲ ဠဒးလှာဲဂၠံၚ်တရဴထေက်မ္ဂး ဒးလှာဲဏောၚ်ကီုလေဝ် ဒဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ် ညံၚ်ဂွိုအ်ဒှ်ပန်ပှော် ထိၚ်လဝ်ဏောၚ်ဂှ် ဟီုဂးလဝ်ကဵု ဌာန်ပရိုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာ သတ္တာဟတတိယ ကၠာဂွိုအ်ကၠောန်သ္ဘၚ်သဳကၠဳဂှ်ရ။
ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဝွံ အပ္ဍဲပရေၚ်ပၞာန်သီအဝဵု ပွိုၚ်ပိသၞာံဏံ ဒှ်ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဝှ်ကြံၚ် ရပ်ကေမ်ၛှာပ်လဝ် ဂၠံၚ်တရဴဆဵုဂဗသဳကၠဳ အဆက်က်ရ။
စပ်ကဵုအကာဲအရာပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် လၟုဟ်တုဲ အပ္ဍဲသ္ဘၚ်သဳကၠဳဗော် ဖျေံလဝ်ဂၠံၚ်တရဴမူဝါဒသာ်လဵုနွံ သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ၜိုန်ရဆက်စၠောံလဝ် ဇရေၚ်ကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ် ကေၚ်ကာဗဟဵု နာဲဗညာလဴကီုလေဝ် ဟွံဂွံလဝ်အဆက်ရ။
ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)
ဗီု−NMSP