သဵု(လ်) ၊ အဝ်ဂါတ် ၁
ဒဝ်နေဝ်ထြာပ် ယဝ်ရဂွံဒုၚ်ရုဲစှ် နဒဒှ်သမ္မတမ္ဂး ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဝွံ ပရေၚ်သဳကၠဳ နျူကလဳယျာ ကုအမေရိကာန် ဂွံကလေၚ်စဂှ် ဆန္ဒမၞုံဒၟံၚ်တုဲ သွက်ဂွံချူဓဇက် ဗျူဟာပ္ညဳပ္ညပ်တၟိမွဲ ဒဒှ်ရစဳဇန်ဒၟံၚ်ဂှ် တုဲကၠုၚ်ဟွံလအ်ဏံ ကလုတ်တမာန်ကဆံၚ်လ္တူ နူကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ် လ္ပာ်ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာဂှ် ဟီုလဝ်ရ။
ဂိတုတုဲကၠုၚ်တေံ အလုံဂၠးမွဲ ထ္မံက်ထ္ၜးလဝ် ပရေၚ်ရဳအဳဂျူ ဂြိပ်တိတ်ဗၠးကၠုၚ် နူဂျူဗာ နဒဒှ်က္ဍိုပ်ပရိုၚ်ဇၞော်ဇၞော်အိုတ်ရ။
ကြဴနူသၞာံ ၂၀၁၆ တုဲ ညးဝွံ ဒှ်ကလုတ်တမာန် ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာကဆံၚ်သၠုၚ်အိုတ် မဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ် ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာမွဲရ။
ပ္ဍဲကဵုအေန်တာဗျူ ကုမဳဒဳယျာကၟိန်ဍုၚ်သ္အာၚ် အလန်ကၠာအိုတ်ဂှ် ရဳဂှ်တှ်ေ ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဝွံ သွက်သၞာံဏံကဵု အာဂတနူဏံဂှ် စၟတ်လဝ် ရုယှာ၊ အမေရိကာန် ကေုာံ ဂျပါန်တံ နဒဒှ်ကၟိန်ဍုၚ် မ္ဒးကဵုက္ဍိုပ် ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ကလုတ်တမာန်ညးတံဂှ် ဟီုလဝ်ရ။
ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဝွံ သၠုၚ်ပ္တိုန်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ကုရုယှာတုဲ ပ္ဍဲပေါဲရုဲမာဲ အမေရိကာန်ဏံ ယဝ်ရထြာပ်ဂွံဇၞးမ္ဂး ဂွံကလေၚ်စပေါဲသဳကၠဳ နျူကလဳယျာတံဂှ် ဒဒှ်ရဆန္ဒမၞုံဂှ်လေဝ် ရဳ ဟီုလဝ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုတၚ်လလောၚ်တြး ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ ခြာဟွံလအ်ဂှ် တၠုၚ်လအာပေါဲသဳကၠဳနျူကလဳယျာ ဒှ်မာန်တံဂှ် တးပါဲလဝ်တုဲ သဘဴမဆေၚ်မုက်ဒိဓဗတ်အာ ကုလွဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
ဟိုတ်နူပေါဲသဳကၠဳ အကြာက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ ကေန်ဂျုၚ်အာန်ကဵု ထြာပ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ပ္ဍဲဍုၚ်ဝေတ်နာမ်ဂှ်တုဲ ပရေၚ်ကေတ်အရေဝ်ကၟာတ်လဒဵုတံ ဒးလီုအာလဝ်ရ။
ဒးလီုအာလဝ်သာ်ဏံဂှ်ဝွံ ဟိုတ်နူကေန်ဂျုၚ်အာန် ဟွံကၠိုဟ်လဝ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံဍုၚ်သ္အာၚ်ကဵု ပရေၚ်ကလုတ်တမာန်တံ ခိုဟ်ဟ်တုဲ ဒှ်လဝ်ရောၚ် ရဳ ဟီုလဝ်ရ။
အလန်ဏံ ဌာနဝန်ဇၞော်ကာဍုၚ်သ္အာၚ် ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ ကေတ်လဝ်တာလျိုၚ် ပေၚ်ၚ်တုဲ ဒဒှ်ရစဳဇန်လဝ် သွက်ဂွံသဳကၠဳဂှ် ရဳ ဟီုရ။
ကေန်ဂျုၚ်အာန်ဝွံ ကဵုဂျပါန်ဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံသဳကၠဳဂှ် စဳဇန်လဝ်တုဲ စပ်ကဵုကိစ္စ ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ ရပ်ဒက်လဝ် ကောန်ဍုၚ်ဂျပါန်တံဂှ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်ကဵုတၚ်အာတ်မိက်တံတုဲ သွက်ဂွံအာတ်အရီုဗၚ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂှ် စဳဇန်လဝ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဂျပါန် ဖူမဳယိုဝ် ကဳယှဳဒါဂှ်လေဝ် စပ်ကဵုကိစ္စဏံတုဲ ဒဒှ်ရမိက်ဂွံဆဵုဂဗ ကုကေန်ဂျုၚ်အာန်ဂှ် ကၠာတေံ ကေၚ်ဟီုလဝ်ရ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၀ ကဵု ၁၉၈၀ ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ ရပ်ဒက်လဝ် ကောန်ဍုၚ်ဂျပါန် ၁၇ တၠတုဲ ပ္ဍဲကဵုညးတံဂမၠိုၚ် ၅ တၠညိကီု ကလေၚ်စိုပ်လဝ် ဍုၚ်ဂျပါန် မဒှ်ရ။
Ref: Reuters