နေဗျဳဒဝ်၊ မာတ် ၂၆
အခိၚ်ပေါဲဗ္တိုက်ရပ်လွဟ်တံ သ္ကာတ်မြဟ်ဒၟံၚ်ဂှ် ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ၂၀၂၅ ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ကၠောန်ဗဒှ်ဂှ်ဝွံ လ္တူနူကဵုသွက်ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒှ်သွက်တၠအဝဵုပၞာန် အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်သၟးရဏောၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၠန်ဂတးဂမၠိုၚ် ပါ်ပါဲလဝ်ရ။
ကြဴနူက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဟီုပ္တိတ်ကၠုၚ် အခိၚ်ကာလကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲရုဲမာဲတုဲဂှ် အကြာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံညိၚ်ဝတ်ဂှ် နကဵုက္ဍိုပ်လိက်ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် နူဂိတုမာတ် ၂၄ စဵုကဵု ၂၆ ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်နေဗျဳဒဝ်ရ။
ကဏ္ဍပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေၚ်ဖောအ်ဗြေဝ်တောတက်ကၟိန်ဍုၚ် ပါလုပ်သီုကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပရေၚ်ဂီုကၠီု ၜါကဏ္ဍဂှ် ကမ္မတဳပ္ညဳပ္ညပ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် NSPNC ၊ EAO ဒေါအ်ပန်ပှော်တံ၊ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်၊ ညးစၞး ကေုာံ တၠကမၠောန်ပရေၚ်ဒြပ် မပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံ ပါလုပ်သဳကၠဳလဝ်အိုတ်ရ။
သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ရေၚ်တၠုၚ် နကဵုနဲကဲဟွံပကီုပရာပ်တံဂှ်ဟေၚ် ဒဒှ်ရတန်အာအဓာန်ဇမၠိၚ်မာန်ဂှ် အကြာညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် လညာတ်ဂွံသၠုၚ်တိုန်ဂှ်ကီု၊ ဖအောန်ဖျေံ ပဋိပက္ခအပ္ဍဲဍုၚ်တံ ဗွဲမပြဟ်တုဲ သွက်ဂွံထ္မံက်ပ္တိတ် လၟေၚ်ကမၠောန်ဍာ်ဇမၠိၚ်ဍာ်ဇမၠေံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံ ဂွံတောတက်ကၠုၚ်မာန်ဂှ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ရန်တၟံလဝ်ရ။
ဒံက်တာသဳရိမန်ဆာန် ညးမၞုံအခေါၚ်ဟီုဂး ကရောၚ်ပၞာန်ရာမညဂှ်တှ်ေ ကြဴနူသီအဝဵုတုဲဂှ် ပေါဲသဳကၠဳ ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကေုာံ ဂကောံဗော်သွးလ္ပာ်ညးတံဂမၠိုၚ် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ်လဵုမွဲမှ ဟွံဒှ်ဖဵုသွက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံပုဟ်ဂှ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
“ပေါဲသဳကၠဳသာ်လဵုဒှ်ဒှ် ယၟုလဵုမွဲကဵုကဵု အခိၚ်လဵုကၠောန်န် မုဟွံတၟေၚ်ပုဟ်။ ကြဴနူသီအဝဵုတုဲဂှ် အကြာဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် EAO ဒေါအ်လဝ်ပန်ပှော် စိုတ်တုပ်ကဵုကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံဂှ် ကၠောန်ကၠုၚ်လဝ်ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါရ။ ဆ္ဂးကီုလေဝ် ပရေၚ်တောတက်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မွဲ မုဟွံမွဲပုဟ်။ ပေါဲရုဲမာဲ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုသၞောဝ်သ္ဇိုၚ် ၂၀၀၈ ပေါဲသဳကၠဳ ကလေၚ်ဂယိုၚ်ပ္တိုန် သၞောဝ်သ္ဇိုၚ် ၂၀၀၈ တံဂှ်တှ်ေ လ္တူနူဂွံဒှ်ဖဵုသွက်ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်အရၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ညံၚ်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် အာယုက်ဂွံဂၠိၚ်သၟးရဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဒုသ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ယျာပျေအ် ဥက္ကဌကမ္မတဳပ္ညဳပ္ညပ်ထ္မံက်ရုပ်ရဴပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသၟဟ်ဂကူ NSPNC ဂှ်တှ်ေ နွံပၟိက် ဒးပံၚ်တောဲဂၠါဲအာသွဟ် ကုတၚ်ကော်ဆဴ မ္ဒးဆေၚ်ဒၟံၚ်မုက် ပ္ဍဲကဏ္ဍပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီု၊ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ကေုာံ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံဂှ်ဏောၚ်ဂှ် သ္ဂးရ။
ဖအောန်ဖျေံပဋိပက္ခတုဲ သွက်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ်တံဂှ် ရေၚ်တၠုၚ်အာကိုန်စဳမာန်ဍာ်ဇမၠိၚ်ဍာ်ဇမၠေံတံဂှ်တုဲ ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ကေုာံ သၞောတ်ဖေဝ်ဒရာဂှ် နွံပၟိက်ရောၚ် ဟီုဏာလဝ် ပ္ဍဲပေါဲသဳကၠဳ တ္ၚဲပထမဂှ်ရ။
တၚ်ကဵုကသပ် လစွံစိုတ် ကလိဂွံနၚ် နူပေါဲသဳကၠဳဏံဂှ် ရေၚ်တၠုၚ်အာ သွက်ဂွံထ္မံက်ပ္တိတ် လၟေၚ်ကမၠောန်ဖောအ်ဗြေဝ်တောတက် ကေုာံ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် မကိတ်ညဳကဵုအကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မက္တဵုဒှ်ကၠုၚ် ကြဴနူသၞာံ ၂၀၂၅ တုဲဂးတုဲ ကံၚ်ဇြဳပၞာန် လလောၚ်ပ္တိတ်ကၠုၚ်လဝ်ပရိုၚ်ရ။
ပဒိုဝ်သဝ်တဝ်နဳ ညးမၞုံအခေါၚ်ဟီုဂး ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေၚ် KNU ဂှ်တှ်ေ ဂွံဂွံပၞော်တိတ်ပေါဲရုဲမာဲတုဲ ကၠောန်ထ္ၜးဒၟံၚ် ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ်ဝွံ လဟီုကဵုကမၠောန် ဟွံကိတ်ညဳပုဟ်ဂှ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
“ဍေံတံ မုကၠောန်န် ကၠောန်ထ္ၜးဒၟံၚ်ပေါဲၜိုဟ်လလမ်တံတုဲ ဒှ်ဒၟံၚ်အကာဲအရာဓဝ်ပတှ်ေလေဝ်ဟွံမွဲဒၟံၚ်ပုဟ်။ ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ်လေဝ် ဟွံပတှ်ေပုဟ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ညံၚ်ပေါဲရုဲမာဲဍေံတံဏံ ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဗွဲအဓိက ဒှ်အရာဍေံတံကၠောန်ဒၟံၚ် ညံၚ်ဂွံဂွံပၞော်တိတ်ရဏောၚ်။ ဂွံဂွံဓဝ်ပတှ်ေဂှ် ဍေံတံ ကၠောန်ဟွံမာန်ပုဟ်။ ဒှ်သာ်လဵုရောဟီုတှ်ေ ကဵုကလောန်ဍေံတံကဵု အကာဲအရာဒှ်ဒၟံၚ်လၟုဟ်၊ ကဵုလဟီုဍေံတံဂှ်တှ်ေ မုဟွံဆေၚ်ဒၟံၚ်ပုဟ်လေဝ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာကၠုၚ်စိုပ်ဏံ ဂွံကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲရုဲမာဲဒဳမဝ်ကရေဇြဳဗော်ဇဳဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်လဝ် ကမၠောန်ဂီုကၠီု ဗွဲမစှ်ေကဵုသၞောတ် ပ္ဍဲရးဒေသဇၞော် ကေုာံ တွဵုရးတံဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ကဵုကၠုၚ်လဝ်စၞောန် ပ္ဍဲကောံဓရီုကမ္မယှေန်ကိုန်စဳမာန်ကောန်ဂကူ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၂၄ တေံရ။
ဥက္ကဌဗော်ညးဍုၚ်ကွာန် ဥူကိုဝ်ဝ်ကျဳဂှ်လေဝ် အခန်ကဏ္ဍ၊ တၚ်ကော်ဆဴ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲကဵုပေါဲရုဲမာဲတံဂှ် သဳကၠဳအာ အပ္ဍဲပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဏောၚ်တုဲ ပဋိပက္ခက္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်လၟုဟ်တံဂှ် သွက်ဂွံတတ်ၜက်အာမာန် ပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပၟိက်ဇၞော်ကၠုၚ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
ပေါဲသဳကၠဳလၟုဟ်ဝွံ ပူဂဵုနူသွာၚ်နာနာ အပ္ဍဲဍုၚ်တံ ပါလုပ်တုဲ ဒဒှ်မစသဳကၠဳကၠုၚ်ဂှ်ဝွံ ဒှ်လဂါံဇိုၚ်ခိုဟ်မွဲရောၚ် ညာတ်ကေတ်ဂှ်ကီု၊ ဗွဲကြဴဏံ ယဝ်ဆက်ကၠောန်အာ ပေါဲသဳကၠဳမလှဲလးတံဂှ်မ္ဂး ရမျာၚ်လေဝ်စုၚ်ကၠုၚ်ဏောၚ် ဒဒှ်ရဟီုလဝ်ဂှ် ထ္မံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲပရိုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မလလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်တံရ။
ဥူအံၚ်သာန်မျေတ် ညးအုပ်ကာ လၟိဟ်−၂ ဗော်တောတက်ကရေၚ်ဍာဲ KNPP ဂှ် အကာဲအရာလၟုဟ်ဝွံ ဂွံအာပေါဲသဳကၠဳ မဆေၚ်စပ်ကဵုအလုံဍုၚ်မွဲ ညံၚ်အခိၚ်ကၠာဟွံဂွံသီအဝဵုတေံ အတိုၚ်ဆန္ဒက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်မိက်ဂွံဒှ်ဂှ် ကၠောန်ဟွံဂွံပုဟ်ဂှ် ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံသဳကၠဳဒၟံၚ်လၟုဟ်ဝွံ ဒှ်ဒၟံၚ်ပေါဲဗ္တိုက်ရပ်လွဟ် ကုကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဟွံသေၚ်ဂှ်ရ ဂွံကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲရုဲမာဲတုဲ ဂွံဂွံအရီုဗၚ်နူဍုၚ်သ္အာၚ်တံဂှ် ကၠောန်ဒၟံၚ်ပေါဲသဳကၠဳသာ်ဏံဏောၚ် ဟီုရ။
“လၟုဟ်ဂှ် ဂကောံပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲ NCA လ္ၚဵုတံဂှ်တှ်ေ ကော်ကၠုၚ်သီုဂကောံဟွံဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲပေါဲဗ္တိုက်တံဂှ်တုဲ ဒှ်သဘဴၜိုတ်ထ္ၜးစကဵု ဍုၚ်သ္အာၚ်တံရဏောၚ်။ ရံၚ်အာဂကောံတံဏံမ္ဂး သောၚ်ကလးပြဒ္ဒညာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်က္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်လၟုဟ်တံ မာန်ဟာ၊ ဟွံမာန်ဟာဂှ် တီကၠးဒၟံၚ်ရဏောၚ်။ အေ ဂှ်တှ်ေ ညအ်ဂှ် ဂၠါဲပၞော်တိတ်မွဲရဏောၚ်။ အဓိပ္ပာယ်ဍေံဂှ်တှ်ေ တ္ၚဲဏံ မေန်အံၚ်လှာၚ် ဒးဂၠါဲပၞော်တိတ်ဏောၚ်။ အေဂှ်ရ ဂွံကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲရုဲမာတုဲ ကၠောန်ဒၟံၚ်ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ သာ်ဏံဟီုဂှ် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုဍုၚ်သ္အာၚ်တံတုဲ ဂွံဂွံအရီုဗၚ်ညးတံဂှ် ကၠောန်ဒၟံၚ်ရ။ ဆ္ဂး ပြဒ္ဒညာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မက္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်လၟုဟ်တံဂှ် သာ်လဵုမှ သောၚ်ကလးကဵုမာန်ဟွံသေၚ်ပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ညးခါတ်အကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်တှ်ေ ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဝွံ ဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံ ဟွံပါလုပ်မွဲသာ် သဳကၠဳဒၟံၚ်ကဵု ဂကောံဗော်သွး၊ မၞိဟ်ပူဂဵု စိုတ်မတုပ်ကဵုကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံသၟးဂှ်ရ သောၚ်ကလးအကြေပ်အဂြတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မာန်ဟွံသေၚ်ပုဟ်ဂှ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
ပေါဲဗ္တိုက်ထပိုတ်ရိုဟ်ကၞက်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်လၟုဟ်ဂှ်လေဝ် ဆက်က္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်တုဲ စမြိုၚ်မဆေၚ်စပ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် ပါလုပ်သီုကဵုကောန်အရာပ်တံဂှ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဗ္တိုက်ကၠုၚ်ဒၟံၚ်ကဵုပၞာန်ကျာတံ ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ။
ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)
ဗီု−MOI