မတ်မလီု၊ အဝ်ဂတ် ၂၆
လ္တူကပေါတ်ဗၞိက်သေံဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူကဝ်မယှေန်ပၞာန်သီအဝဵု ကၟာတ်ဆိုအ်ဒၞာတာလဝ်တံတုဲ စပ်ကဵုပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်နာနာကီု အခေါၚ်အရာ ပရေၚ်ကမၠာန်ဂမၠိုၚ်တံကီု ပွမကြေပ်ဂြတ်နာနာသာ် ဒှ်တိုန်မာန်ရောၚ် တၠပညာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံ ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ် ရ။
နကဵုဂၠံၚ်လုပ်သၞောဝ် အဓိကကူသာန်သွံရာန် အကြာသေံကဵုဗမာ နွံမံၚ်ဍုၚ်ဗြဝတဳ ဒဒန်ပရေၚ်ဆာန်ကၟိန် လၟိဟ်(၂) ဂှ် စနူလောန်ကၠုၚ်အဝ်ဂတ် ၁၈ တေံတုဲ ပရေၚ်ထ္ၜးဟိုတ်ဟၟဲမွဲသာ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန်တံ ကၟာတ်ဗဒိုအ်ထောံ အခေါၚ်ပၠုပ်နၚ်ကပေါတ်ဗၞိက်သေံတံရ။
ပ္ဍဲဒေသပၠန်လေဝ် နနဲလုပ်သၞောဝ်ဟွံသေၚ် ကူသာန်နၚ်လဝ် ကပေါတ်ဗၞိက်သေံ ထ္ၜးလဝ်ဟိုတ်တုဲ ဗက်ရပ်သီကေတ်မံၚ် အပ္ဍဲဂိက်သၞေဟ်ကၚ် ပၞော်လုပ်တိတ်ဍုၚ် သီုဗက်လုပ်ရပ်သီကေတ်မံၚ်ကပေါတ် အကြာဆေၚ်ဖျာတံကီု ဖန်ဖက်မံၚ်အိုတ်ရ။
ဟိုတ်နူမာတ်ဆိုအ်ဒၞာထောံ ကပေါတ်ဗၞိက်သေံတံသာ်ဏံတုဲ ၚုဟ်ကပေါတ်က္ဍၚ်သၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန် စှ်ေအာတုဲ GDP လေဝ် ထပက်သဝ်စှ်ေအာရဂှ် တၠပညာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မွဲတၠ ဟီုရ။
“ပရေၚ်ဇီုကပိုက် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် Economic impact ဟီုဂှ် သောၚ်ကၠးမံၚ်ရ၊ ဗွဝ်ဖျာအပ္ဍဲဍုၚ်တေံ ၚုဟ်ကပေါတ်တိုန်ကၠုၚ်၊ အခေါၚ်အရာ ကေၚ်ကာကမၠောန်နာနာတံ ဒးဆောံလေၚ်အာ၊ GDP သဝ်စှ်ေဏောၚ်။ ဗတိုက်သရိုဟ် ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန် ဟွံလုပ်သၞောဝ် ဟီုမံၚ်ကီုလေဝ် သီုကဵုကပေါတ်လုပ်သၞောဝ်တံဂှ်ကီု သီုဖအိုတ် ညံၚ်ရဴကၟာတ်ထောံလဝ်ကီုရ။ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်သၟးဟွံသေၚ် ရန်တၟံတၞဟ်ဟ်လေဝ် ပါမာန်မံၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် နကဵုကဝ်မယှေန်ပၞာန် ကၟာတ်ထောံ ကပေါတ်ဗၞိက်သေံ လုပ်ကၠုၚ်လဝ် နူကဵုပၞော်ဂၠံၚ်ဍာန်ပယျဵု မွဲအဆံၚ်တံဂှ်တှ်ေ စပ်ကဵုပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်မံၚ် နူကဵုဂၠံၚ်ဍာန်ဏံမွဲအဆံၚ် သြန်ကဵု ကပေါတ်ဗၞိက်နာနာ ဟဳဇွောဝ်လုပ်အာ သွက်ဂကောံရပ်လွဟ်တံ နွံမံၚ်ဂှ် မိက်ဂွံကုတ်ထပိုတ်ထောံကီု၊ လ္တူဂကောံဒစဵုဒစးတံ၊ မၞိဟ်တံ တန်တဴမံၚ် ပ္ဍဲကဵုဒေသပယျဵုတံ ညံၚ်ဂွံဒှ်တိုန် အခက်အခုဲကီု ဖန်ဖက်မံၚ်ဏောၚ် ညးတေံ ဆက်ဟီုရ။
နကဵုကဝ်မယှေန်ပၞာန် ၜိုန်ရမာတ်လဝ် ကပေါတ်ဗၞိက်သေံကီုလေဝ် ပၞော်ပယျဵု ဒၞာဲလုပ်တိတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်နွံမံၚ်တုဲ သွက်ရဲနွံမံၚ်ဒေသပယျဵုတံဂှ် အခက်အခုဲ ဒှ်ဟွံမာန်၊ သွက်ညးဒေသ တန်တဴအပ္ဍဲဍုၚ် စကာသုၚ်စောဲမံၚ် ကပေါတ်ဗၞိက်သေံတံဟေၚ် ပရေၚ်ဇီုကပိုက် ဘိုအ်ဂွံဒှ်အာနွံမာန် သ္ဂးရ။
ကဝ်မယှေန်ပၞာန် မာတ်ထောံ ဂၠံၚ်ဍာန်ကူသာန်ဒေသပယျဵုတုဲ ကဵုအခေါၚ် ပရေၚ်ကူသာန် လပါ်ဂၠံၚ်ၜဳ ဖ္ဍိုက်ကပေါတ် နကဵုၜၚ်ကီုလေဝ် ကိစ္စဏံ ဟွံလောဲသွာကွေံ၊ သွက်ညးစကာ ကပေါတ်မၞိဟ်ဓမ္မတာတံဂှ် ၚုဟ်သၠုၚ်တိုန်တုဲ တော်စ စရိတ်ဟွံကိတ်။ ဂၠာဲရာန်ကပေါတ် ဘိုအ်ဂွံဝါတ်ဂါတ်တိုန်အာ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဒးဆဵုဂဗမာန်ရောၚ် တၠပညာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မွဲတၠ ဟီုရ။
“ကိစ္စဏံ ဟွံလောဲသွာကွေံကွေံ၊ သဘာဝ ပရေၚ်ကူသာန်ဓမ္မတာ Normal Trade ကဵု ပရေၚ်ကူသာန်ဒေသပယျဵု Border Trade တံဂှ် ဟွံတုပ်ပုဟ်၊ နူကဵုလပါ် ကအ်သံၚ် ဂေတ်သပဝ်တုဲ ဖ္ဍိုက်ကပေါတ်ဟီုဂှ် အန္တရာဲလေဝ်ဂၠိုၚ် ကပေါတ်မၞိဟ်ဓမ္မတာစကာတံဂှ် တော်ကဵုစရိတ်တှ်ေ ညိလေဝ်ဟွံကိတ်၊ စရိတ်သၠုၚ်တှ်ေ ၚုဟ်ကပေါတ်တိုန်အာ သီုကဵုကပေါတ်အောန်အာတုဲ ဂၠာဲရာန် ဝါတ်ဂါတ်အာ ပရေၚ်ဏံဏံ ဒးဆဵုဂဗအာမာန်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
နကဵုကဝ်မယှေန်ပၞာန်မွဲလပါ်ဓဝ် လ္တူမာတ်ထောံ ပရေၚ်ကူသာန် ဒေသပယျဵု ဗြဝတဳဂှ်တုဲ အမာတ်ကလုတ်ဗမာ ဆေၚ်စပ်ကဵုဍုၚ်သေံ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ခါန်ကၞက်လဝ် ကဵု ညးတာလျိုၚ် ဌာနပရေၚ်ဍုၚ်သ္အာၚ် အလဵုအသဳသေံတံ လောန်ကၠုၚ်အဝ်ဂတ် ၂၀ တေံ ဆဵုဗဂလဝ်ကီုလေဝ် အခိၚ်လဵု ကလေၚ်ပံက် ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်ပၠန်ရောဟီုဂှ် လလောၚ်ပတိတ်လဝ် ဟၟဲဏီပုဟ်။
ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ဝွံ ကပေါတ်ဗၞိက်သေံ ဟပၠုပ်နၚ် နူပယျဵုဗြဝတဳမွဲအဆံၚ်ဂှ် မာတ်အခေါၚ်တုဲ ဗက်ရပ်သီကေတ်မံၚ် ပ္ဍဲဒေသတံဂှ်ရ ပ္ဍဲဂအာၚ်ဖျာကပေါတ်နာနာ ကပေါတ်ဗၞိက်သေံတံ ၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ကဵုအဆ ဗက်တိုန်ကၠုၚ်မံၚ်တုဲ ကပေါတ်နာနာ ပိုတ်မံၚ်အိုတ်ရောၚ် ဂွံတီလဝ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Social Media