နဝ်ဗျဳဒဝ် အဝ်ဂတ် ၂၈
ပ္ဍဲပေါဲရုဲမာဲဏံ စကာသုၚ်စောဲအာ စက်ကဵုမာဲ အဳလက်ထရဝ်နေတ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ကဵုဏာမာဲမွဲတၞးဂှ်တှ်ေ သွက်အလံၚ်ညးစၞးအမာတ်သၟးဟွံက ဗီုပြၚ်ကဵုဏာမာဲ သွက်ဗော်တံဂှ်လေဝ် ဖန်ဇန်အာရောၚ် ကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ် UEC ဟီုရ။
ပ္ဍဲအဝ်ဂတ် ၂၆ အခါရ ကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်ကဵု နူကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ၆၁ ဗော် ဂွံလဝ်အခေါၚ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီတုဲတုဲတံ ဥက္ကဌဗော်ဂမၠိုၚ် ညးတာလျိုၚ်ဗော်တံ ပ္ဍဲကဵုအခန်ကၞာဲပေါဲဆဵုဂဗညးသ္ကံဂှ် ဥက္ကဌကဝ်မယှေန် ဥူတာန်သိုဝ် ဟီုလဝ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုပေါဲရုဲမာဲ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်သ္ကိုပ်သ္ကဏံဂှ် ပါဲနူစၠတ်ထဝ်ညးဍုၚ်ကွာန်တုဲ ပ္ဍဲကဵု စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ ကေုာံ စၠတ်ထဝ် ရးဒေသဇၞော်၊ တွဵုးရးတံဂှ် သွက်ဂွံပံၚ်ဗစပ် စကာအာ သၞောတ်ညးဇၞးကေတ်သီုဖအိုတ် FPTP ကဵု သၞောတ်သ္ပစၞးခလပ်ချ PR တံရောၚ် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်စၠတ်ထဝ် ပံၚ်ပစပ်လဝ် သၞောတ်ၜါဗီုဏံ သွက်သၞောတ်ညးဇၞးကေတ်သီုဖအိုတ် FPTP ဂှ် အလံၚ်ညးစၞးဗော်မွဲတၠ ဂွံမာဲမွဲတၞးမ္ဂး မာဲဏံဝွံ သ္ပစၞး သွက်ဗော်ညးတံတုဲ ပ္ဍဲကဵုသၞောတ် PR ဂှ်လေဝ် ကလေၚ်တော်စုတ် ကဵုလဝ်ပၠန်ရောၚ် မဒှ်ရ။
သွက်သၞောတ်ညးဇၞးကေတ်သီုဖအိုတ် FPTP ဂှ် ပၞောဝ်အာကဵု ဒေသဆန္ဒမာဲတံတုဲ ယဝ်ရ ဟွံစုတ်လဝ် အလံၚ်ညးစၞးမ္ဂး ပ္ဍဲကဵုသၞောတ်သ္ပစၞးခလပ်ချ PR ဂှ်လေဝ် တၟော်စုတ်ကဵုဟွံသေၚ် ရောၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော်ပရေၚ်တဴတက်မန် သောၚ်ကလးလဝ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်အရၚ် သၞောတ်ၜါဗီုဏံ ညံၚ်သ္ဂောံဂွံမာဲဂှ်တှ်ေ အတိုၚ်လၟိဟ်အလံၚ်ညးစၞး လုပ်ပြိုၚ်အာ ပ္ဍဲကဵု စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ၊ စၠတ်ထဝ် ရးဒေသဇၞော်၊ တွဵုးရးတံဂှ်ကီု သွက်သၞောတ် PR ဂှ်ပၠန် မ္ဒးလုပ်ပြိုၚ်အာ မွဲစွံတုပ်ပ်ကီု စှ်ေမံၚ်သဘဴဏံရ။
သွက်ဂွံလုပ်ပြိုၚ်မာဲ သီုအရၚ်ၜါသၞောတ်ဏံ ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲဆန္ဒမာဲ စၠတ်ထဝ်တွဵုရးမန် အလုံသီုဖအိုတ် ယဝ်ရ လုပ်ပြိုၚ်အာမ္ဂး ပရေၚ်သ္ဂောံဂွံ အလံၚ်ညးစၞးတံကဵု သွက်သြန်ဂအုံဗော်တံဂှ် အခက်အခုဲနွံမံၚ်ရောၚ် ညးအခေါၚ်ဟီုဂးနွံ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် နာဲတာန်ယှိုဲ ဟီုလဴကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ ပ္ဍဲ FPTP ဂှ်လေဝ် ပိုဲ ဒးလုပ်ဖအိုတ်ဏောၚ်၊ သွက် PR လေဝ် သွက်မွဲအလုံဒၞာဲဆန္ဒမာဲဂှ် ဒးလုပ်အာဏောၚ် ဟီုတှ်ေ အလံၚ်ညးစၞးစၠတ်ထဝ်ပိုဲ (သွက်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးမန်) ဒှ်အာ မၞိဟ် ၂၀ ဏောၚ်။ အရၚ်ဏံ စရိတ်အိုတ်ဂၠိုၚ်အာကွေံကွေံဏောၚ်။ ပရေၚ်ဏံ တော်အာကဵု သြန်ဂအုံဗော်တုဲ ယဝ်ရ ကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲ ကဵုအခေါၚ်မ္ဂး ၜိုတ်ယှအ်မာန် ယှအ်ဖျေံအာတုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲ FPTP စုတ်အလံၚ်ညးစၞးဟွံမာန်တံ ဟိုတ်နူဒှ်မံၚ်မာဲဗော်တုဲ နကဵုသဘဴပရေၚ်စန်ဒက် ပိုဲဒးစန်ဒက်အာရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
နကဵုဗော်ဂှ် ပြဟ်ဟ်ဏံ ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲဆန္ဒမာဲအလုံဖအိုတ် သွက်ဂွံလုပ်ပြိုၚ်အာ မာန်/ဟွံမာန်။ ယဝ်ရ လုပ်ပြိုၚ်မ္ဂး သြန်ဂအုံကဵု ဒၞာဲဆန္ဒမာဲဆေၚ်စပ်တံဂှ် ညးလဵု နကဵုအလံၚ်ညးစၞး ဘိုအ်ဂွံလုပ်ပြိုၚ်အာရောဟီုဂှ် ကော်ကောံဓရီုတုဲမှ ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်မာန်ရောၚ် ညးတေံဟီုရ။
နကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် အလံၚ်ညးစၞး သွက်ဒၞာဲဆန္ဒမာဲ PR တံဂှ် အစဳဇန်ကိုပ်ကၠာ မ္ဒးပတိုန်ကဵုကဝ်မယှေန် မဒှ်တုဲ နကဵုပရေၚ်စန်ဒက်မာဲဂှ်တှ်ေ ညံၚ်ရဴအလံၚ်ညးစၞး FPTP တံကီု အလံၚ်ညးစၞး PR တံကီုလေဝ် ရေၚ်တၠုၚ်အာမာန်ရေၚ် ဥက္ကဌ ကဝ်မယှေန် ဟီုလဝ်ရ။
တၞးမာဲမွဲမာဲဂှ် သွက်အလံၚ်ညးစၞးသၟးဟွံက ဗီုပြၚ် ကဵုဏာမာဲကဵုဗော်ဂှ် တၚ်ဇြဟတ်ခိုဟ်မွဲ ဒှ်မံၚ်ကီုလေဝ် သွက်ဗော်ဍောတ်တ်တံမ္ဂး ၜိုတ်ခတှ်သှ်ေဇးညိညရ ဂွံဏာမာန်ရဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော်ပရေၚ်တဴတက်မန် ဟီုစၟတ်လဝ်နွံရ။
“နကဵုလညာတ်ပိုဲတှ်ေ ဗော်ဇၞော်ဇၞော်တံဂှ်ရ ဂွံဇၞးသီုဖအိုတ်တုဲ ဗီုညးတံမာန်အာဂှ်ကီု ပ္ဍဲသၞောတ် PR ဂှ်လေဝ် ညးတံကလေၚ်မာန်ပၠန် ဒှ်မံၚ်သဘဴဏံရ၊ တုဲပၠန် ဗော်ဍောတ်တ်တံဂှ်တှ်ေ သဘဴၜိုတ်ခတှ်သှ်ေညိညဟေၚ် ဂွံမာန်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ အခါရ ပတိုန်ပၠုပ်စရၚ် အလံၚ်ညးစၞးတံတှ်ေ အတိုၚ်စၟတ်လဝ်ကဵုဥပဒေ လၟိဟ်ဒၞာဲဒေသဆန္ဒမာဲကီု ဍာ်ဒကေဝ်တံကီု ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳဂှ် UEC ဟီုဂးလဝ်ရ။
ပ္ဍဲပၠုပ်စရၚ် ယၟုအလံၚ်ညးစၞးဂှ်ကီု စရာဲဍာ်ဒကေဝ်ပရေၚ်ပညာ အတိုၚ်ခုတ်စၟတ်လဝ် သ္ဇိုၚ်ပရေၚ်ပညာတန်သၠုၚ် မ္ဒးတုဲလဝ်ရောၚ် တၚ်နင်ဏံ စွံသတိအိုတ်ညိဂှ် ဥက္ကဌကဝ်မယှေန် ဥူတာန်သိုဝ် ဖတိုက်ဖအောဝ်လဝ် ဗော်တံရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ သွက်ပေါဲရုဲမာဲဏံ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် စန်ဒက်အလုံကၟိန်ဍုၚ် ၉ ဗော် ကေုာံ ဗော်စန်ဒက် ပ္ဍဲရးဒေသဇၞော်ကဵု တွဵုရးမွဲမွဲတံ ၅၂ ဗော်နွံမံၚ်တုဲ အတိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အာတ်မိက်ဂမြၚ်ဗ္တီလဝ် သီုဖအိုတ်တံဂှ် စၟဳစၟတ်ကဵုလဝ်အခေါၚ်တုဲတုဲရောၚ် လလောၚ်ပတိတ်လဝ်ပရိုၚ်ရ။
စိုပ်ဒဳဇြေမ်ပါ ၂၈ ဏံ နဒဒှ်သ္ကုတ် ၁ ပ္ဍဲကဵုကၠောန်အာပေါဲရုဲမာဲဂှ်တှ်ေအလုံဍုၚ်မွဲ ဒၞာဲဒေသဆန္ဒမာဲ ၁၀၂ ပွိုၚ်ဍုၚ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗ္ဒျ်အာ ကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ် UEC သၟဝ်တဲကဝ်မယှေန်ပၞာန် လလောၚ်တြးကဵုလဝ်သမ္တီရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI