နေဗျဳတဝ်၊ အဝ်ဂတ် ၃၀
မုခ်ဒပ်ပၠန်ဂတးကညၚ် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ NUG ပရေၚ်ဗတိုက်ပၞာန် ညံၚ်ဂွံဇၞးမာန် သွက်ဂွံကၠောန်အာအပြံၚ်အလှာဲ အခိၚ်ညးဒစဵုဒစးမံၚ် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ဘိုၚ်ဗတိုက်ဖအောဝ်မံၚ်ဂှ် သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ပၞာန် ပံက်လဝ်ဌာန ရးပၞာန်တၟေၚ်ရ။
သၟဝ်တဲဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် ဒၞာဲတိဍာ်လဝေင်ပၞာန် စၟတ်(၁) နွံမံၚ်တမ်ဒပ်ဂမၠိုၚ်၊ ဗျူဟာတံ ဗီုပြၚ်သၞောတ်စှ်ေစှ်ေ ကလေၚ်စန်ပကောံ ပံက်ဏာလဝ်ဌာနရးပၞာန်တၟေၚ်တုဲ အပ်ပြာပ်ကဵုလဝ်တာလျိုၚ် ပ္ဍဲအဝ်ဂတ် ၂၇ ရဂှ် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ဌာနရးပၞာန်တၟေၚ်ဝွံ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲ ရုၚ်ဌာန်ဂအုပ်ပၞာန် ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် တိုက်ရိုက်ကောပ်ကာဲလဝ်တုဲ ဒှ်ဒၟံၚ် ဌာနရးပၞာန် သၟဝ်ပရေၚ်ကောပ်ကာဲ ဒေသလဝေင်ပၞာန်စၟတ်(၁) ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြး ချူထမံက်လဝ်ရ။
နကဵုဌာနရးပၞာန်တၟေၚ်ပၠန် နဲကဲဗျူဟာတံကီု၊ တမ်ဒပ် နွံမံၚ်သၟဝ်ပရေၚ် ကောပ်ကာဲ ဌာနရးပၞာန်တံကဵု ဒပ်နွံသၟဝ်တဲကောပ်ကာဲ ပရေၚ်ဝေင်ပၞာန်တံ မပ္တံကဵု ဒပ်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် (ပကဖ)၊ ဒပ်ဒရုၚ်တံဂှ် သ္ကိုပ်သ္ကကောပ်ကာဲအာတုဲ သီုကဵု ဒပ်မဟာမိတ် EROs ၊ Local PDF တံကီု မွဲကရောံမွဲစွံ သၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ် ပရေၚ်လဝေင်ပၞာန်ရောၚ် ကဵုလဝ်သမ္တီနွံရ။
ကိုန်အစဳဇန် ဒှ်သဟဇာတကဵု ဗလးတိဂှ် ထမံက်ကၠုၚ်ရုပ်ရဴဒှ်တုဲ ကြပ်မံၚ်ကၠုၚ်ကဵု တၚ်စၟဳစ ညးဍုၚ်ကွာန်တံယျရောၚ် ညးလ္ၚတ်အကာဲအရာပရေၚ်ပၞာန် CDM ဗိုလ်ဇၞော် ဇြေန်ယျဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“လၟုဟ်ဂှ်တှ်ေ ဗီုညးဂမၠိုၚ်စၟဳစမံၚ် ကိုန်အစဳဇန် ဗီုပြၚ်ဒှ်သဟဇာ ကိတ်ညဳကဵု ဗလတိတံ ထမံက်ကၠုၚ်ရုပ်ရဴဏောၚ် ပိုဲတံ စၟဳမံၚ်ရ၊ မုဒှ်ရောဟီုတှ်ေ ညးဍုၚ်ကွာန်ပၠန်ဂတးတံ အတိုၚ်စၟဳစလဝ် ကလေၚ်ဆဵု ပ္ဍဲလ္ဂုၚ်တံ ဂၠံၚ်ဍာန်သီုဖအိုတ် ဇရေၚ်နေဗျဳတဝ်တေံတံ တုဲမ္ဂး တၚ်စၟဳစ လလိုန်လပှ်လက်ကြဴအိုတ်တံ။ အတိုၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ စၟဳစလဝ် ဆန္ဒညးတံကဵု ပရေၚ်ဗလးတိ ဖန်ဇန်အာလၟုဟ် ကိုန်အစဳဇန်ဏံ ကြပ်ဒှ်မံၚ်မွဲထပ်ရဏောၚ် ပိုဲတံစၟဳစလဝ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဌာနရးပၞာန်တၟေၚ်ဝွံ ဒက်ပကောံပံက်လဝ်ကဵု တမ်ဒပ် PDF ၊ ဗျူဟာ နွံမံၚ် သၟဝ်တဲပရေၚ်ကောပ်ကာဲ ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ တွဵုရးမန်ကဵု တွဵုရးကရေၚ်တံရောၚ် ညးတာလျိုၚ် လလောၚ်ပရိုၚ် ဟီုလဴလဝ်ကဵု ဌာန်ပရိုၚ် BBC ဘာသာဗမာရ။
တုဲပၠန် နူကဵု ပရေၚ်ဗၠးၜးတိဍာ်ဒေသ ပၠန်ဂတးကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဂှ် သွက်ဂွံပြေၚ်ဇန်လဝေၚ်ပၞာန် ဒေသဗဂေါကဵု လ္ဂုၚ်တံ စွံအဓိကတုဲ ဒက်ပတန်လဝ်ရောၚ်ဂှ် ညးတာလျိုၚ်လလောၚ်ပရိုၚ် ဌာနရးပၞာန်တၟေၚ် သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဒေသလဝေၚ်ပၞာန် စၟတ်(၁) ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ NUG အပ္ဍဲကဵု ဒေသပၞာန်သၠုၚ်ကျာၜါဒၞာဲဂှ် ဌာနရးပၞာန်တၟေၚ်ဏံ နွံမံၚ်ရ။
ဂကောံပၠန်ဂတးပြးဇးမံၚ် ပ္ဍဲကဵုဗလးတိသီုဖအိုတ်ဂှ် ပကောံဒက်ပတန်လဝ်တုဲ စပ်ကဵုပရေၚ်ပၞာန် ဂွံစေဝ်လ္တူမာန်ရောၚ် ညးတာလျိုၚ် ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာ ညးဍုၚ်ကွာန် ခရိုၚ်သဓီု ကိုဧမေန်ထောန် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြင်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ပံက်ဏာရးပၞာန်ဂှ် သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ်ပၞာန် ခိုဟ်အိုတ်စောန်၊ ဂကောံပၠန်ဂတး ပြးဇးမံၚ် ပ္ဍဲဗလးတိသီုဖအိုတ်ဂှ် ပကောံလဝ်ရ၊ တုဲပၠန် ပံၚ်တောဲအာကဵု EROs တံတုဲ ပိုဲတံလဂါံဇိုၚ်ညဳညဳ ရေၚ်တၠုၚ်အာပရေၚ်ပၞာန်မ္ဂး ညးဍုၚ်ကွာန်တံလေဝ် ပေၚ်စိုတ်တုဲ ဇြဟတ်ခိုဟ်တိုန်ကၠုၚ်ဏောၚ်” သ္ဂးရ။
မွဲလပါ်ပၠန် သွက်ဂွံကေတ်အာဇၞး ဒပ်ပၞာန်ပိုတ်တ်မာန်ဂှ် ကောံဓရီုသ္ကိုပ်ဒပ်ဇၞော် ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ NUG စနူအဝ်ဂတ် ၂၃ ဒဵုကဵု ၂၅ ကၠောန်လဝ်ဗွဲမအံၚ်ဇၞးဂှ် လလောၚ်ပတိတ်လဝ် ပရိုၚ်ရ။
ကောံဓရီုဏံဂှ် သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကကဵု သ္ကိုပ်က္ဍိုက်ပ်ပၞာန်တုဲ ဒုသ္ကိုပ်က္ဍိုက်ပ်ပၞာန်ကဵု ညးတာလျိုၚ် ရုၚ်ဌာန်ဂအုပ်ပၞာန်တံကီု သ္ကိုပ်ဒေသပၞာန် ဒေသပၞာန်စၟတ်(၁) ကီု သ္ကိုပ်ကောပ်ကာဲရး နူကဵုရးပၞာန်ဌာန (၁၀) ဒၞာဲတံကဵု သ္ကိုပ်ကောပ်ကာဲရးဂမၠိုၚ် ညးတာလျိုၚ်သၞာဲဒါတန်ဇၞော် နူဌာနဝန်ဇၞော် ပရေၚ်စဵုဒၞာတံ တိုန်စိုပ်လဝ် ရ။
ပၞာန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ တဝ်စၞေဟ်မံၚ်တံဂှ် သွက်သ္ဂောံဂွံ ဆက်ဂွံအာ ပေါဲအံၚ်ဇၞးတံကီု၊ လ္တူဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန်ကဵု ဒပ်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ပရေၚ်ကဵုအမိၚ် ခိုဟ်တဴတုဲ နဒဒှ်ဒပ်ပၞာန် မၚ်မွဲဒဂေတ်ဗက် ဝတ်တာလျိုၚ်မွဲ သၞောတ်စှ်ေစှ်ေ သွက်ဂွံဒက်ပက်ပ္တန်အာ ကေုာံ သွက်သ္ဂောံဂွံကေတ်ဇၞးမာန် ကုဒပ်ပၞာန် ရန်တၟံလဝ်တံ ပါလုပ်ရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ နွံမံၚ်သၟဝ်တဲပရေၚ်ကောပ်ကာဲ ရုၚ်ဌာန်ဂအုပ်ပၞာန် ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာ ညးဍုၚ်ကွာန် မပ္တံကဵု ဌာနရးပၞာန်တၟေၚ်ကီု ဌာနရးပၞာန် ၁၀ ဒၞာဲ ရးသကိုၚ်၊ မဂွေ၊ မာန္တလေဝ်၊ သေံသၠုၚ်ကျာ-ကယာ(ကရေၚ်ဍာဲ)၊ နေဗျဳတဝ်၊ ဗဂေါ၊ လ္ဂုၚ်၊ ဧရာဝတဳကဵု တနၚ်သဳတံ ပံက်ပ္တန်လဝ်တုဲ ကောပ်ကာဲမံၚ် တမ်ဒပ်၊ ဂကောံဒပ် တံ လုပ်မံၚ်ပေါဲဗတိုက်ရောၚ် နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ NUG ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
ညံၚ်သ္ဂောံဂွံပေါဲအံၚ်ဇၞး မွဲဂကောံမွဲကရောံ မလးလဝ်ပရေၚ်ပၠန်ဂတးဏံ ၜိုန်ရဂွံဇြဟတ်စိုတ်ကီုလေဝ် ကဵုနူလိက်လလောၚ်တြးတုဲ စၟဳစမံၚ် သွဟ်ခိုဟ်ဟ်ရောၚ် ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
“ပ္ဍဲဗလးတိ ပံၚ်ကောံပတိုက်အာမွဲစွံဂှ် ဂွံပေါဲအံၚ်ဇၞး ပြဟ်အိုတ်ရ၊ ကောံတုဲ ကလေၚ်ဗတိုက်အာမွဲစွံ ဗီုဏံဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဍေံတံ ဖေက်အိုတ်ရ၊ ဗီုဗီုတံဏံ ပ္ဍဲဗလးတိ မွဲဂကောံမွဲကရောံ ကောံတုဲဗတိုက်အာ ဂွံဆဵုညာတ်အာဏောၚ်တှ်ေ သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်တဝ်စၞေဟ်မံၚ်တံ ပၠန်ဂတးဂွံဇြဟတ်စိုတ်ပေၚ်ၚ် ဒှ်ကၠုၚ်ဏောၚ်။ ပေါရုဲမာဲဍေံတံ(ဒပ်ပၞာန်) ဗီုလဵုကၠောန်န်ဟဍေံ လပါ်ပၠန်ဂတးဏံ တၚ်ဂွံဇြဟတ်ဇၞော်ဇၞော် ဂွံညာတ်ဏောၚ် ချပ်ဂွံမံၚ်ရ။ ဆဂး နကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗလဝ် ပၠန်ဂတးဍာ်ဇမၠိၚ်မ္ဂး ညးဍုၚ်ကွာန်တဝ်စၞဟ်မံၚ်တံလေဝ် Result (သွဟ်) ပဵုနူ Statement (လိက်လလောၚ်တြး) တုဲ ခိုဟ်သြန်ရောၚ် စၟဳစမံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဒပ်ပၞာန် ကလေၚ်ထပက်ကၠုၚ်ပၞာန် မွဲဝါဏံပၠန်ဂှ် ကၠာဟွံစိုပ်ပေါဲရုဲမာဲ လပါ်ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်တးတံ စပ်ကဵုပတုဲဏာပေါဲပၞာန်ဏံတုဲ ကိုဧမေန်ထောန် ဟီုလဴထ္ၜးသောဲသောဲဗြောဲဗြောဲ ၜိုန်ရဟွံဂွံကီုလေဝ် ပေါဲရုဲမာဲညံၚ်ဟွံဂွံဒှ် နဲလဵုဂွံဂွံ ဗဒေါအ်ဏာရောၚ် ဟီုရ။
ပေါဲရုဲမာဲ ကဝ်မယှေန်ပၞာန် သ္ကိုပ်သ္ကကၠောန်အာ သ္ကုတ် ၁ ဏံ ပ္ဍဲကဵုဒဳဇြမ်ပါ ၂၈ အလုံဍုၚ် ၁၀၂ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် စကၠောန်အာရောၚ် ကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ် ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
အပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏံဂှ် ဒှ်ဒၞာဒပ်ကဝ်မယှေန်ပၞာန်တံ ထိၚ်ဒဝ်လဝ်ပေၚ်ၚ်မာန်တံ ကဵုဖျုန် ကၠောန်အာကၠာဲတဲတုဲ ဒၞာဲပွိုၚ်ဍုၚ် ဒေသပရေၚ်ပၞာန် ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်မံၚ်ကဵု ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံလေဝ် ပါလုပ်မံၚ်ရ။ တုဲပၠန် သီုအလုံဍုၚ်မွဲ ပွိုၚ်ဍုၚ် ၃၃၀ ဂှ် ခုတ်စၟတ်လဝ် ဒၞာဲဒေသဆန္ဒမာဲ ဖအိုတ်ရ။
ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ဗတိုက်သရိုဟ် ဒစဵုဒစးမံၚ် သၞောတ်တၠအဝဵုတံဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲဒၞာဲဒေသညးတံထိၚ်ချုက်လဝ်တံဏံ ကဵုအခေါၚ် ကၠောန်ဗ္ဒျ်အာ ပေါဲရုဲမာဲကဝ်မယှေန်ပၞာန်ဟွံသေၚ်ကီု ဒစဵုဒစးပလီုပလာ်ဏာပေၚ်ၚ်ဏောၚ် ဇၟာပ်ပ်ဂကောံတံဂှ် လလောၚ် ပတိတ်လဝ် သဘဴလစွံစိုတ်ညးတံအိုတ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – NUG