နေပျဳတဝ်၊ အံက်တဝ်ပါ ၁
ပရေၚ်ဒေသပယျဵု ကြုက်-ဗမာ အရာဂွံညိင်ဝပ်ကေုာံ ကိုန်စဳမာန်တုပ်လဝ်စိုတ်တံ ညံၚ်ဂွံထမံက်အာရုပ်ရဴ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂှ် ကဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ကဵုဗော်ကောန်မျူနေတ်ကြုက်တံသဳကၠဳလဝ်ရဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် လလောၚ်ပတိတ်လဝ်ပရိုၚ်ရ။
ကဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဂအုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မေန်အံၚ်လှိုၚ်ကဵု ဂကောံညးစၞးတံဝွံ ပ္ဍဲဂိတုသိပ်တမ်ဗာ ၃၀ အခိၚ်စဴကၠုၚ် နူဍုၚ်ကာသက်သတာန်ဂှ် လုပ်ဇူဒီု ပ္ဍဲသၞေဟ်ၜၚ်ကျာကူမေန် မွဲခဏတုဲ ဆဵုဂဗလဝ်ကဵုကောန်ဗော်ကောန်မျူနေတ် တွဵုရးယူနာန်တံရ။
အပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗဏံဂှ်ညးပါလုပ်ဂကောံ ဗော်ကောန်မျူနေတ် ကမ်မတဳတွဵုရး ယူနာန်လၟိုန်တံကီု၊ ညးအုပ်ကာ ကဝ်မယှေန် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကဵု ပရေၚ်ဥပဒေဗော်ကီု၊ ညးစၞးတၟေၚ် ဌာနဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သအာၚ် ဆေင်စပ်ကဵုဒေသအဂၞဲတံဂှ်သဳကၠဳလဝ် မဒှ်ရ။
သွက်ဂွံထိၚ်ဒဝ်အာ ပရေၚ်ဒေသပယျဵု ကြုက်-ဗမာ အရာဂွံညိင်ဝပ်ကဵုသွက်ဂွံပတိုက်သရိုဟ် ပရေၚ်အမှုၜက်လောန် ဒေသပယျဵုတံမာန် အကာဲအရာအကြာၜါဍုၚ် ပံၚ်တောဲကၠောန်အာပေၚ်ၚ် သဳကၠဳလဝ်ရောၚ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ပတိတ်လဝ်ပရိုၚ်ရ။
ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်ဏံလေဝ် သွက်ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန် ဒေသပယျဵု ကြုက်တံ ညံၚ်ဂွံကလေၚ်ထိၚ်ချုက်အာ ဍုၚ်ကျံက်မေဝ်မာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗမာနကဵုပရေၚ်ပၞာန်ဂစာန်မံၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ပေါဲဗတိုက်ကဵု ဒပ်တအာၚ် TNLA တံ အရိုဟ်တ္ၚဲရဂှ် ပရိုၚ်ဒေသတံချူလဝ်ရ။
စိုပ်အခိၚ်ကာလ ကၠောန်အာပေါဲရုဲမာဲတုဲမ္ဂး ဒေသသေံသၟဝ်ကျာ ဍုၚ်ကျံက်မေဝ်ကဵုတဳပဝ်တံဂှ် သွက်ဒပ်ပၞာန်ဗမာ ပရေၚ်ထပက်ပၞာန်လက်ကရဴအိုတ်ဒှ်အာမာန်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်မံၚ်အကာဲအရာ ပရေၚ်ပၞာန် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် သ္ၚိဂၠိပ်ရ။
“အကာဲအရာ ဒေသသေံသၟဝ်ကျာဟီုတှ်ေ အကြာပွိုၚ် ၂၄ နာဍဳပၠန်မ္ဂး ဍုၚ်ကျံက်မေဝ်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ကလေၚ်ထိၚ်ချုက်အာမာန် သီုဖအိုတ်ဏောၚ် ဂွံဆဵုမံၚ်။ တုဲတှ်ေ ဆက်ဗတိုက်အာ တဳပဝ်ပၠန်ဏောၚ်။ ကၠာဟွံကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲကဵု အခိၚ်ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာတေံ ကျံက်မေဝ်ကဵု တဳပဝ်တံဂှ် ဒှ်ပေါဲပၞာန်လက်ကရဴအိုတ်လေဝ် ဟီုစဂွံ။ ပရေၚ်တံဏံတုဲအာမ္ဂး ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်သေံသၟဝ်ကျာဏံ သွက်ဒပ်ပၞာန်ပကီုပရာတ် အရာသွက်ဂွံထပက်ပၞာန် အိုတ်အာရဏောၚ် ဗွဲအပြောံဟီုဂးစဂွံ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲကဵုဂိတုဒဳဇြမ်ပါဏံ ဗီုပြၚ်သွက်ဂွံကၠောန်အာပေါဲရုဲမာဲဟွံမာန် ပ္ဍဲကဵု ၅၆ ပွိုၚ်ဍုၚ်တံဂှ် ဒေသသေံသၟဝ်ကျာ ၁၇ ပွိုၚ်ဍုၚ်ပါလုပ်မံၚ်ကီုလေဝ် ဒၞာဲဒးဗလးကၠုၚ်လဝ်တဲပသှ်ေစွံလဝ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျံက်မေဝ်ကဵု တဳပဝ်တံဏီရောၚ်။
ပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ် ၁ ဂှ် အလုံဍုၚ်မွဲကၠောန်အာပ္ဍဲ ၁၀၂ ပွိုၚ်ဍုၚ်တုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးသေံဝွံ ဒၞာဲဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကလေၚ်သီဂွံထိၚ်ချုက်လဝ် ပ္ဍဲလာယှို ကဵု နံၚ်ချိုဝ် ၁၂ ပွိုၚ်ဍုၚ်တံဂှ် ကၠောန်အာရောၚ် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ပရေၚ်သဳကၠဳအကြာကဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ကဵု ဗော်ကောန်မျူနေတ်တံဂှ် သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်အာ ပရေၚ်ဆက်စၠောံကဵု ကူသာန်သွံရာန် အကြာဍုၚ်ဗမာ-ကြုက်ကဵု တွဵုရးယူနာန်တံမာန်ကီု သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်ၜါဍုၚ်ဏံ ပရေၚ်ဂုဏ်ဖဵုနွံတံ ညံၚ်ဂွံကၠောန်အာမာန် အရာကိစ္စသၠုၚ်ပတိုန်ပရေၚ်ပံၚ်တောဲတံလေဝ်ပါလုပ်ရောၚ် ဂွံတီရ။
နကဵုဒပ်ပၞာန်ဗမာ သွက်ဂွံကလေၚ်ပံက်အာ သၞေဟ်ဂိက်ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန် ပ္ဍဲကဵုဒေသပယျဵုကြုက်-ဗမာ ဒၞာဲဒပ်ပၞာန်ဗမာကျလဝ် ဒေသသၟဝ်ကျာတံဂှ် နူကဵုအလဵုအသဳကြုက်တံဗီုပြၚ်မွဲနဲမွဲဗီု ကလေၚ်ကဵုကၠုၚ် ဇြဟတ်ဟရိုဟ် လ္တူဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ်ထိၚ်ချုက်ဂွံလဝ်ဒၞာဲဍုၚ်တံဏံဒှ်မာန်ရောၚ် သ္ၚဳဂၠိပ်မံၚ်လေဝ် နွံရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ပရေၚ်တၚ်တုပ်လဝ်စိုတ် ကိုန်အစဳဇန်ပါလုပ်မံၚ်ကဵုစင်္ကြံပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကြုက်-ဗမာတံဂှ် ဗွဲမပြဟ် သွက်ဂွံထမံက်အာရုပ်ရဴဂှ် ကဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဟီုဂးသဳကၠဳလဝ်အခိၚ်ဆဵုဂဗလဝ်ကဵု ကောန်ဗော်ကောန်မျူနေတ်ကြုက်တံရ။
ပ္ဍဲစင်္ကြံပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကြုက်-ဗမာတံဂှ် ထမံက်မံၚ်ကိုန်အစဳဇန် သၞေဟ်ဍာ်ဟယိုဟ်ကျံက်ဖျူ၊ ပၠံၚ်သၟုဟ်ဓါတ်ကဵု ပိုက်ကၠေၚ်ဍေန်၊ ဂၠံၚ်ကွဳပၟတ် မူသေဝ်-မာန္တလေဝ်-ကျံက်ဖျူတံဂးတုဲ ပ္ဍဲကောံဓရီုကဍိုပ်သ္ကိုပ်အဆံၚ်လှုၚ် ဂကောံပရေၚ်ပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ် ယှာန်ဟာဲတေံဂှ် ကဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗမာ ဟီုပတိတ်လဝ်နွံရ။
ပ္ဍဲကဵုကျံက်ဖျူ အကာဲအရာပရေၚ်ပၞာန်ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်မံၚ်တုဲ လပါ်ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ယဝ်ရဗီုပြၚ်ကၠောန်အာ ပေါဲရုဲမာန်နွံမ္ဂး သွက်ဂွံထပ်သၠဲကၠောန်အာကိုန်အစဳဇန်ဏံဒှ်မာန်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“ကၠာဲဟွံစိုပ်ပေါဲရုဲမာဲဂှ် ပ္ဍဲကျံက်ဖျူ စိုပ်ကၠုၚ်အကာဲအရာ ကၠောန်အာပေါဲရုဲမာဲမာန် ဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဒဵုကဵုစိုပ်သေံသၟဝ်ကျာတေံ ကိုန်အစဳဇန် ပၠံၚ်သၟုဟ်ဓါတ်သဘာဝ ကျံက်ဖျူဏံ ဘိုအ်ဂွံထပ်သၠဲကၠောန်အာဂှ် အကာဲအရာနွံမံၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ် ၁ ဂှ် ဒၞာဲကဝ်မယှေန်ပၞာန်ထိၚ်လဝ်မာန် ပ္ဍဲတွဵုရးရခေၚ်ဝွံ ပ္ဍဲကဵုၝောံဍုၚ်သေတ်တွိုဲ၊ မာန်အံၚ်ကဵု ဒၞာဲကိုန်အစဳဇန်ကြုက် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျံက်ဖျူတံဟေၚ် သွက်ဂွံကၠောန်အာဂှ်လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုကျံက်ဖျူဂှ် ဒပ် AA ကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗမာတံ ဟိုတ်နူဒှ်မံၚ်ပေါဲဗတိုက်ဂှ်ရ သွက်ပရေၚ်ဂီုကၠီုကိုန်အစဳဇန်တံဂးတုဲ သွက်ပရေၚ်ဂီုကၠီုကာန်ပဏဳကြုက် ၂ ဏံ ဂွံလဝ်အခေါၚ်ရပ်လွဟ် နကဵုဥပဒေတံ စနူကဵုသိပ်တမ်ပါ တတိယသတ္တဟတုဲကၠုၚ်ဏံ နူကဵုကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဖျေံလဝ်ကဵုလိုၚ်သေန်ရဂှ် ပရိုၚ်ဒေသတံတိတ်မံၚ်ရ။
နကဵုတၚ်နၚ် ISP – Myanmar မ္ဂး ကိုန်အစဳဇန် စင်္ကြံပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကြုက်-ဗမာတံဂှ် ဆက်ကၠောံချိက်လဝ် နူကဵုဍုၚ်ကြုက် တွဵုရးယူနာန် ဍုၚ်ကူမေန်ကဵု ဒၞာဲဂြိုဟ်ဍုၚ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် မူသေဝ်၊ မာန္တလေဝ်၊ လ္ဂုၚ်ကဵု ကျံက်ဖျူတံဂှ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုမွဲဒမြိပ် စင်္ကြံပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂှ်မ္ဂး ဇုမ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တၟေၚ်တံကီု၊ သၞေဟ်ၜၚ်၊ ဂိတ်ဒေသပယျဵုအဆံၚ်လှုၚ်၊ ရုၚ်ခြိုၚ်ကပေါတ်ဗၞိက်တံဂှ်၊ ညံၚ်ဂွံထမံက်အာကိုန်အစဳဇန် ပၞော်ဍာန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ဂၠံၚ်ကုန်ဂၠံၚ်ၜဳသီုၜါလပါ်တံ ပါလုပ်မံၚ်ရ။
တုဲပၠန် သၞေဟ်ၜၚ်ဟယိုဟ်ကျံက်ဖျူကဵု ဇုမ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တၟေၚ်တံဝွံ ဒှ်ဒၟံၚ်ကိုန်အစဳဇန် နူဍုၚ်ကြုက် ဂၠံၚ်ပၞော်တိတ်မဟာဗျူဟာ အာစိုပ်ၜဳမှာသၟိတ်အေန္ဒိယရောၚ်ဂှ်ဂွံတီလဝ် နူ ISP – Myanmar ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI