ဝါယှေန်တန်၊ အံက်တဝ်ပါ ၇
ညံၚ်ဂွံဗဒေါအ်အာ ပရေၚ်ဂကောံအလဵုအသဳ ဒးဒုၚ်မာတ်လဝ် မွဲသ္ကုတ်မွဲသ္ကူမာန် ရဲဒဳမဝ်ကရိတ်နွံမံၚ်ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်တံ ဟွံစိုပ်ကၠုၚ် ဒၞာဲပွမဂွံပညဳပညပ်တံရောၚ် ဒဝ်နေဝ်ထရ သ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး နူကဵုအလဵုအသဳ ထရ စပတိတ်အာသၞာဲဒါတံ နကဵုဂအုံကလောအ်ရောၚ် ညးတာလျိုၚ်တန်ဇၞော် သ္ၚိစၠတ်ဗုမွဲတၠ ဟီုဏာ ပ္ဍဲအံက်တဝ်ပါ ၅ ရ။
ပရေၚ်ကၟာတ်ထောံ ဌာနအလဵုအသဳတံ စိုပ်ကၠုၚ်တ္ၚဲပဥ္စမတုဲ နူကဵုသ္ကိုပ်စၞောန်ပ္ညုၚ် ကံၚ်သဳပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကောန်ဂကူ သ္ၚိစၠတ်ဗု ကဳဗၚ် ဟာတ်သက်ဝွံ အတိုၚ် သ္ကိုပ်စၞောန်ပ္ညုၚ်ဘဏ္ဍာ ရာပ်သေဝ်လ်ဗံက် ဘပဠလဝ် ပရေၚ်ပတိတ်အာသၞာဲဒါတံဂှ် သွက်ဂွံပါဲဓလေတ်အာမာန် ညံၚ်သ္ဂောံဂွံတၚ်စိုတ်မွဲမွဲ သ္ၚိစၠတ်ဗု စၟဳမံၚ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
သမ္မတ ထရကဵု သ္ကိုပ်စၞောန်ပ္ညုၚ် ရာပ်သေဝ်လ်ဗံက်တံဂှ် ညးတံကၠောန်မှဒှ်မ္ဂး သွက်ဂွံကၠောန်အာ မၚ်လဝ်ဂွန်တုၚ်လဝ်ဂွန်တုဲ ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ကၠောန်အာ စၟဳစမံၚ်ရောၚ် သ္ကိုပ်စၞောန်ပ္ညုၚ် ကဳဗၚ် ဟာတ်သက် ဟီုရ။
အကာဲအရာ ပရေၚ်ပညဳပညပ်မံၚ်တံ ဟွံတဴတက်တိုန်ပုဟ် သမ္မတဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်မ္ဂး စပတိတ်အာသၞာဲဒါတံ နကဵုဂအုံကလောအ်ရောၚ် ဟာတ်သက် သ္ဂးရ။
ယဝ်ရ သၞာဲဒါအလဵုအသဳတံ နကဵုဂအုံကလောအ် ဒးဒုၚ်ပတိတ်အာမ္ဂး ဟိုတ်နူဒဳမဝ်ကရိတ်တံတုဲ ဒးဒုၚ်ပတိတ်ဏာရ ဒှ်ရောၚ် ထရ ဟီုလဝ်ကဵု အစာလိက်ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ်ရ။
က္ဍိုပ်သ္ကိုတ်စၠတ်ထဝ်ဂမၠိုၚ်ကဵု ထရတံ ပ္ဍဲသတ္တဟဏံ ဆဵုကၠုၚ်လဝ်တုဲဗွဲကြဴ အကာဲအရာပရေၚ်တဴတက် မွဲသာ်မှ ဟွံဆဵုလဝ်ဏီ။
သွက်အေဂျေၚ်သဳ အလဵုအသဳတံ ဒဵုကဵု နဝ်ဝမ်ပါ ၂၁ တေံ ညံၚ်ဂွံဂေတ်အာမာန် သွက်ဂွံကဵုအာပရေၚ်အထံက်ပၚ် ဍာ်ဇမၠိမာန် ဒဳမဝ်ကရိတ်စၠတ်ထဝ်လ္တူတံ တးပါဲထောံ ဥပဒေအပြောံဂှ်တုဲ ဗွဲကြဴ စနူကဵု တ္ၚဲပထမ သၞာံဘဏ္ဍာ ၂၀၂၆ အံက်တဝ်ပါ ၁ ဂှ်တုဲ ဌာနအလဵုအသဳအမေရိကာန်တံ ဒးကၟာတ်လဝ်ရ။
အတိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ပရေၚ်မၚ်မွဲလွဳပရာညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံကဵုအခေါၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်လၟိုန်ဂှ် ရဲဒဳမဝ်ကရိတ်တံ အာတ်မိက်လဝ်နွံတုဲ ဂတးတေံ ယဝ်ရဂွံတၚ်တုပ်စိုတ်မ္ဂး စရိတ်စကာသုၚ်စောဲ အတိုၚ်မတုပ်လဝ်စိုတ်ကု သ္ၚိစၠတ်ဗုတံဂှ် ညံၚ်ဟွံဂွံပလီု အာတ်မိက်လဝ် တၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ရောၚ်။
စပ်ကဵု ပွမမၚ်မွဲရံၚ်စံၚ်ပရေၚ်ထတ်ယုက် ကဵု ကိစ္စတၞဟ်တံတုဲ ညံၚ်ဂွံဂၠာဲတၚ်လစွံစိုတ်မွဲ ပရေၚ်သဳကၠဳလဝ်ဗွဲအပြောံနွံကီုလေဝ် ကၠာဲဟွံစိုပ်ပရေၚ်ပါ်မာဲ ပ္ဍဲကဵုစၠတ်ထဝ် အံက်တဝ်ပါ ၇ ဏံဂှ် အကာဲအရာပရေၚ်တဴတက်နွံမာန် ညးမၚ်စၟဳစတံ နွံဆညိညဓဝ်ရ။
စပ်ကဵု ဥပဒေအပြောံ သွက်ပရေၚ်ထံက်ပၚ်ဍာ်ဇမၠိ ဥပဒေ ၂ ပြိုၚ်မံၚ်တံ နကဵုအလန်ပဥ္စမဝါ နူကဵုစၠတ်ထဝ် ဒးပါ်အာမာဲရောၚ်။
အပ္ဍဲကဵု ဥပဒေ ၂ ပြိုၚ်မံၚ်တံဂှ် ဥပဒေမွဲတၚ်ဂှ် ရဲအမာတ်ရဳပက်ဗလေကာန် စၠတ်ထဝ်သၟဝ်ထံက်လဝ်ဂလာန်တုဲ ဥပဒေမွဲပၠန်ဂှ် အမာတ်ဒဳမဝ်ကရိတ်တံ ချူလဝ် မဒှ်ရ။
ဆဂး ပ္ဍဲကဵုအရာပါ်မာဲစၠတ်ထဝ်ဝွံ သွက်ဥပဒေအပြောံမွဲမွဲဂှ် ဟိုတ်နူၜက်နူကဵု ပရေၚ်ထံက်ဂလာန် ၆၀% ဟွံမာန်တုဲ သွက်ဂွံဆက်အာဂတဂှ် တၠုၚ်လအာဟၟဲရောၚ်။
Ref:Reuters