မတ်မလီု ၊ နိုဝမ်ပါ ၁၃
ပေါဲရုဲမာဲကဝ်မယှေန်ပၞာန် ကၠောန်အာဏံ ညးဍုၚ်ကွာန်တံစိုတ်လုပ်စအောန်တုဲ သွက်ဂွံကဵုမာဲဂှ် ဒးဆဝ်ဗ္ၚုဟ်မံၚ်ကဵု ရဲအနုသုခုမတံရ။
ပ္ဍဲပၞာန်သီလဝ်အဝဵု သၞာံ၂၀၂၁ တေံ ရဲအနုသုခုမ ထ္ၜးလဝ်ဆန္ဒ ကရောံညးဍုၚ်ကွာန်တံၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်ဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ကေတ်အရေဝ် ရပ်ကၠေၚ်ဖျေံကၠုၚ်ထံၚ်ကီုလေဝ် အခိၚ်လၟုဟ် ညးတံကလေၚ်စကာ သွက်ပေါဲရုဲမာဲဏံ မဒှ်ရ။
အတိုၚ်ဌာန်တြးဝါဒကၟိန်ဍုၚ်ကေုာံ ပလက်ဖံၚ်ပရေၚ်မၞိဟ်တံ တြးပတိတ်လဝ်မ္ဂး သွက်ပေါဲရုဲမာဲဂွံအံၚ်ဇၞး ပ္ဍဲကဵုအခန်ပရေၚ်ကဵုပညာ ရဲသၟာအနုသုခုမတံတက်ရုပ်ပါလုပ် ဒးချဳဒရာၚ်မံၚ်ရ။
ကၟိန်ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ အတိုၚ်ပၟိက်ဆန္ဒ ညးဍုၚ်ကွာန်ဟီုဂှ် နကဵုဆန္ဒမာဲ အလုံညးဍုၚ်ကွာန်ဖအိုတ်စုတ်မာဲတုဲ သွက်ဂွံထမံက်ပတိုန်အာ ကၟိန်ဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေသဳမာန် ရဲသၟာအနုသုခုမ ညးဍုၚ်ကွာန်ဆာန်သ္ဍိုက်တံ ပံၚ်တောဲပါလုပ်ကၠောန်အာမံၚ်ရောၚ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် တြးလဝ်ဝါဒရ။
ပေါဲရုဲမာဲဏံဂှ် ရဲသၟာအနုသုခုမတံသၟးဟွံက သၟိၚ်အိန်ဒေဝတဴ စှ်ေကၠုၚ်စန်ဒက်မာဲလေဝ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ စိုတ်လုပ်စဏောၚ် ဟွံထေၚ်ပုဟ်ဂှ် ညးအုပ်ကာ ကံၚ်သဳမဳဒဳယာပရိုၚ်ဗမာဗၠးၜး ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် ဟီုရ။
“အဲခယျ ပေါဲရုဲမာဲဏံ သၟိန်အိန်ဒေဝတဴ စှ်ေကၠုၚ်တံၚ်ဂြဲမာဲလေဝ် မၞိဟ်တံစိုတ်လုပ်စ ဟၟဲပုဟ်ထေၚ်။ ပေါဲပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ်ဒှ် မၞိဟ်တံဒှ်မံၚ်ဒဒိုက်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အိုတ်စောန်။ ပေါဲရုဲမာဲဏံ စကာရဲအနုသုခုမတံဒှ်ဒှ် ထံက်လဝ်ကဵု သေနာတ်ဒှ်ဒှ် ယာလဝ်မြတုဲ ကဵုအာတံၚ်ဂြဲမာဲဒှ်ဒှ် အဲခယျကေတ် ပ္ဍဲဝင်ပေါဲရုဲမာဲတှ်ေ မၞိဟ်တံစိုတ်လုပ်စအောန်အိုတ်ရဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဒၟာနူသီကေတ်ထောံအဝဵုတုဲ ဒးဘဲဒဏ်ပၞာန် ဒးဘဲဒဏ်သဘာဝနာနာ ဒးဂြိပ်ပါဲဒဴ နူသ္ၚိဌာန် ပရေၚ်ဆောံလေၚ် လမျီုပိုန်ဒြပ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ အနှေန်ၚုဟ်ကပေါတ် က္ဍၚ်တိုန်နာနာ ပရေၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်ဝန်ပၞာန်တံဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ စိုတ်ကီုရုပ်ကီု ပရေၚ်ဂီုကၠီုဟၟဲ ဒှ်အာဟဂှ်ရ။
နကဵုကဝ်မယှေန်ပၞာန် သွက်ဂွံဒှ်ဂကောံအလဵုအသဳ ဒုၚ်ရုဲစှ်မွဲမွဲ စိုပ်ဒဳဇြမ်ပါ ၂၈ မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု ၁၀၂ ပွိုၚ်ဍုၚ် စပ်ကဵုစကၠောန်အာပေါဲရုဲမာဲ သ္ကုတ်ကဵုသ္ကုတ်တံတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံဂွံစၟတ်သမ္တီ နူကောန်ဍုၚ်တံမာန် ဂစာန်ကၠုၚ် နဲကဲစုၚ် မဒှ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုဗွိုၚ်ဥပဒေ ပွမဍဵုဍိုက်ကရေပ်ဓရတ်လဝ် သၟဝ်ပရေၚ်သီလဝ်အဝဵုဏံ ညးဍုၚ်ကွာန်တံဒးဂျိုၚ်တဴမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ပေါရုဲမာဲကဝ်မယှေန်ပၞာန် ကၠောန်အာဏံ ဂလာန်ပဟေတ်ဟၟဲတုဲ စိုတ်လေဝ်ဟွံလုပ်စပုဟ် ဟီုဂးမံၚ်အိုတ်ရ။
လ္တူဏံ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ပတိတ်ပေါဲကၠာအိုတ် ပတိတ်ဏာပရေၚ်ဇာတ် “ညးသၠောဝ်ထပက်အာ ဝင်ခေတ်တံ” ဂှ်တှ်ေ သၟာချဳဒရာၚ်ဒယှ် နေတိုဝ် ကဵုသၟာအနုသုခုမလ္ၚဵုတံ တက်တြးပတိတ်လဝ်ကီုလေဝ် ဟွံစိုပ်တရဴရ။
တုဲပၠန် ညးပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ဇာတ်ဏံဂှ်လေဝ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ကဵုဏာဒုဟ်ဒဏ်ပရေၚ်မၞိဟ် ဟကပ်လဝ်ဗဗေၚ်တုဲ ဂကောံပၠန်ဂတးလ္ၚဵုတံ ကေတ်အာအရေဝ်ဏောၚ် ပတိတ်လဝ်လိက်လလောၚ်တြးနွံရ။
ပ္ဍဲအကာဲအရာဏံမ္ဂး သၟာအနုသုခုမ ယၟုဒယှ်ဒယှ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကေၚ်ပါလဝ် ပ္ဍဲပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ အခိၚ်ပၞာန်စသီအဝဵုတေံဂှ် ညံၚ်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်မာဲဏံ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ကော်တုဲဖန်ဇန်လဝ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုဏံ ဟိုတ်နူဒစဵုဒစး ပရေၚ်သီအဝဵု ဒးဒုၚ်ဖျေံထံၚ်တုဲ ကလေၚ်ဗၠးတိတ်ကၠုၚ်လဝ် ပျေတဳဥူကဵု အိန္ဒြာကျဝ်ဇြေန်ကီု ရဲအနုသုခုမ ဂွံလဝ်အကေဝ်ဒမဳတံကီု ရဲရုပ်ဂမျိုင်ကဵု ညးတၠရမျှာၚ် လၟိဟ်ကဵုစှော်တံ ပါလုပ်ချဳဒရာၚ်လဝ်ရ။
လ္တူဏံ အကြာကောန်ဍုၚ်ဗမာ အပ္ဍဲဍုၚ်မ္ၚးဍုၚ် နဲကဲစုၚ် ဒစဵုဒစးမံၚ်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်တံ ပ္ဍဲကဵုဇာဖိုၚ်ပရေၚ်မၞိဟ် Facebook ဂှ် ပါ်ပါဲထံက်ထ္ၜးမံၚ်အိုတ်ရ။
ပ္ဍဲသၟဝ်ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဍဵုဍိုက်လဝ်ဏံ စကာသုၚ်စောဲ ရဲသၟာအနုသုခုမတံ ကဵုတြးဝါဒတုဲ ညးကဵုမာဲ နွံမာန်ကီုလေဝ် ဆန္ဒမာဲဍာံဍာံ ဂွံဟွံမာန်ပုဟ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်မွဲတၠ ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ညးချဳဒရာၚ် အနုသုခုမတံ တြးဝါဒတုဲ ဒးကဵု(ဆန္ဒမာဲ) အာဂှ် စိုပ်တရဴမာန်ဟွံသေၚ် အဲညာတ်။ ညးလ္ၚဵုတံဂှ် ပရိသာတ်ဍေံတံဟွံသေၚ်ပုဟ် ဆဂး ချိုတ်ပၠိုတ်မွဲဂှ် ဟိုတ်နူကဵုဇြဟတ်ဟရိုဟ် ပေါဲရုဲမာဲအလီဏံ လပါ်ဇကု အကာဲအရာဂွံပါဲတိတ် ပၞော်တၞဟ်ဟ်ဟၟဲမ္ဂး အကာဲအရာဒးအာစုတ်မာဲနွံမာန်။ သောၚ်ဂှ်တှ်ေ ပေါဲရုဲမာဲအလီဂှ် ပေါဲရုဲမာဲအလီရ။ မာဲဇေတ်တ်ဂှ် ဂွံဟွံမာန်ပုဟ်။ ဟိုတ်နူအကာဲအရာနာနာ ဒှ်မာဲအလီရဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
သွက်ပရေၚ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ကလေၚ်ဂွံဂျိုၚ်တဴအာဂးတုဲ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲ သၠောဲပအပ်ကဵုအဝဵု အလဵုအသဳတၟိဏောၚ် စနူကဵုအခိၚ်သီအဝဵု ဒဵုအခိၚ်လၟုဟ်ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ကညာၚ်ကမြေဲမံၚ်ဖိုအ်ရ။
ပေါဲရုဲမာဲဏံ ညးဟွံပတေဟ် ၉၈% ကေုာံ ညးဟွံကဵုမာဲ ၉၆% ကဵုလဝ်သွဟ်နွံမံၚ်ရောၚ် ဂကောံသုတေသနဗၠးၜး ပလက်ဖံၚ် ချဳဒရာၚ်ညးဍုၚ်ကွာန် ကံက်လဝ်တၚ်နၚ်ဂှ် ချူထမံက်လဝ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Social Media