မတ်မလီု၊ ဂျာန်နဝါရဳ ၁၀
အခိၚ်ပၞာန်သီအဝဵုတုဲ ဟိုတ်နူပဋိပက္ခပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ် ဒှ်မံၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗမာဏံဂှ် ဒးဒုၚ်ကၟာတ်လဝ် အခေါၚ်တီပရိုၚ်၊ တြးပရိုၚ် နူကဵု Facebook ဖိုအ်ဏီရောၚ် ညးဒေသတံ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
နူကဵုဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ တေံ စနူအခိၚ်ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဂှ် ဒးဒုၚ်ထပိုတ်လဝ် အေန်တာနိတ်၊ လိုၚ်ဖုၚ်တံ ဒဵုကဵုပရေၚ်စကာ မဳဒဳယာအန်လိုၚ်တံ ဒးဒုၚ်မာတ်လဝ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ဒဵုကဵုတ္ၚဲဏံဏီရ။
ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြမ်ပါ ကၞောတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ကဝ်မယှေန်ပၞာန် စကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲကီု အခိၚ်သှ်ေမံၚ် သွက်ဂွံကၠောန်ဒတုဲမံၚ်ဂှ်လေဝ် ပရေၚ်ကၟာတ်လဝ်တံဏံ ညိလေဝ် ယှအ်ကဵုဟွံသေၚ်ဏီပုဟ်။
တုဲပၠန် ကၠောန်လဝ်ပွမ ပေါဲရုဲမာဲညံၚ်ဂွံလီု တင်ဒုဟ်စောဲစပ် တြးဝါဒ နူကဵုအန်လိုၚ်၊ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်မံၚ်တံကီု၊ ထပ်တြးကဵုမံၚ်၊ ချူမံၚ်၊ အကံက် ရဲကဵုလဝ် Reaction Facebook တံ ဒးဒုၚ်ရပ်၊ ပံက်လဝ်အမှုရ။
အခိၚ်စကာမံၚ် Facebook ဂှ် စပ်ကဵုပရူပရာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် နကဵုဥပဒေပတိတ်လဝ် ဖေက်ကဝ်မယှေန်ပၞာန် အထေၚ်ဗၠေတ်တုဲ လညာတ်ဇကု မုလေဝ် ဟွံဂံၚ်ချူပတိုန်ပုဟ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်မွဲတၠ ဟီုရ။
“လၟုဟ်ပိုဲတံစကာမံၚ် Facebook တုဲ ဆဵုညာတ်ကိစ္စ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲမ္ဂး ကဵု Comment ဟွံထေက်ပုဟ်။ မုဒှ်ရောဟီုတှ်ေ ဍေံတံ(စကမ) ပတိတ်လဝ်ဥပဒေနွံမံၚ် ဖေက်ပိုဲဒှ်အခက်အခုဲ။ ပိုဲဟွံဂံၚ်ကဵု Comment ပုဟ်။ ပရိုၚ်ဍေံတံချူလေဝ် ဟွံဂံၚ်ကဵု Comment ပုဟ်။ ဖေက်ဍေံတံ အထေၚ်ဗၠေတ်ကဵုဇကု” သာ်ဝွံဟီုရ။
တုဲပၠန် ပရေၚ်တေက်ဒးလောဲမံၚ်ကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ နူကဵု Facebook သွက်ဂွံတြးအာမွဲကဆံၚ်ကီု၊ လညာတ်ဇကုကီု ဟွံဂံၚ်ချူတြးပတိတ်ဂံၚ်ၚ်တုဲ ဆလ မၞိဟ်ကဵုမၞိဟ်ဆဵုညာတ်ညးသ္ကံမှ ဂွံသၠာဲဂတးလညာတ်မာန် ညးဆက်ဟီုရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ နကဵုဥပဒေစဵုဒၞာဲပေါဲရုဲမာဲ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ချူလဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ကေတ်လဝ်အရေဝ်အန်လိုၚ်ကီု ဗလးတိကီု နွံမံၚ် ၂၄၀ အမှုဂှ် မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပံက်အမှု ရပ်လဝ် ၃၃၀ ပြၚ်နွံမံၚ်ရဂှ် ဂွံတီနူကဵု လိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒပၞာန်တံရ။
အခိၚ်သီလဝ်အဝဵုဏံ နူကဵုလ္တူအန်လိုၚ် ဟိုတ်နူဒစဵုဒစး၊ ပါ်ပါဲလဝ် ဒပ်ပၞာန်ဂှ် မၞိဟ်လၟိဟ်ကဵုကၠမ် ဒးဒုၚ်ရပ်လဝ်တုဲ သၞောဝ်ဥပဒေ ပရေၚ်ဂီုကၠီုသိုက်ဖာ ပၠုပ်လဝ်လမျီု ပ္ဍဲဂျူလိုၚ် ၃၀ ဂှ်လေဝ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ပရူဒးစွံသတိ ဗွဲတၟေၚ်ဒှ်မံၚ်ရ။
သွက်ဂွံကလေၚ်ပ္လန်အာ ပရိုၚ်နူလ္တူအေန်တာနိတ်ကီု ညံၚ်ဂွံစဵုဒၞာကေတ်အရေဝ် ပရေၚ်ဗတိုက်မံၚ်လ္တူအန်လိုၚ်မာန် ဂးတုဲ သွက်ဂွံမၚ်ရံၚ်အာ ပရေၚ်စကာမံၚ်အေန်တာနိတ်အန်လိုၚ် ပွိုၚ် ၂၄ နာဍဳဂှ် ကံၚ်သဳစဵုဒၞာပရေၚ်ဂကူကဵု ပရေၚ်ဂီုကၠီု ပံက်လဝ်ကမ္မတဳမွဲ ကီုရ။
အတိုၚ်တၚ်နၚ် “ဂကောံရမျှာၚ်” ချဳဒရာၚ်မံၚ်ပရေၚ်ချူဆန်သၠးပွးမ္ဂး ကဝ်မယှေန်ပၞာန် စကာနဲကဲ AI တုဲ မၚ်ရံၚ်လဝ်ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် ရပ်ဂွံမၞိဟ် ၁၆၅၀ ပြၚ်နွံရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ဟိုတ်နူကုတ်ထပိုတ်ထောံ ပရေၚ်ဆက်စၠောံတုဲ ပ္ဍဲ ၁၃၁ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ဒဵုကဵုတ္ၚဲဏံ အဆက်ပိုတ်မံၚ်ဏီ၊ ညးဍုၚ်ကွာန် ၇၅% ပြၚ် တံ ဒဵုကဵုတ္ၚဲဏံ ဒးဒုၚ်ကၟာတ်လဝ် ပရေၚ်ချူဆန်ဟီုဂး ဗွဲမသၠးပွးဏီ ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်ကံက်တၚ်နၚ် ပတိတ်လဝ်ဂျာန်နဝါရဳ ၂ ဂှ် ချူထ္မံက်လဝ်ရ။
စနူသၞာံ ၂၀၂၁ တေံ ပ္ဍဲကဵုဒေသညးတံ ဒးဒုၚ်ကုတ်ထပိုတ်လဝ် အေန်တာနိတ်တုဲ ဂွံပရိုၚ်နူကဵုအန်လိုၚ်အောန်ကွေံရောၚ် ညးဗြဴ နူဒေသအညာမွဲတၠ ဟီုရ။
“လပါ်ပိုဲတံ စနူ ၂၀၂၁ တေံ ဒးဒုၚ်ထပိုတ်လဝ်အေန်တာနိတ်တုဲ မုပရိုၚ်လေဝ်ဟွံဂွံပုဟ်။ ဗွဲကြဴ Star Link တံ မံက်တိုန်မှ ဂွံပရိုၚ်ၜိုတ်ဂအုံမွဲဂအုံ။ နူကဵုဏံ ထပ်တြးလဝ်နွံ။ ဆဂး ပ္ဍဲ Facebook Social Media တံ ပရိုၚ်ဍာံ ပရိုၚ်အလီ နှဴရဴမံၚ်ဏောၚ်။ ကၠောန် Faငt Cheငk ဟွံမာန် ပရိုၚ်ပြးမံၚ်ကောလဟောလံၚ်နွံမံၚ်။ ဟွံဂွံအေန်တာနိတ် ကလၚ်ပရိုၚ် တဳဗဳ၊ ရေဒဳယောပၠန်လေဝ် ပၟတ်ဓါတ်လလဳ ပိုတ်မံၚ်ပၠန် ဟွံဂွံဗဵုတဳဗဳပေၚ်ၚ်ပုဟ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂွံတီပရိုၚ်အောန်ကွေံရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဗွဲကြဴသၞာံ ၂၀၂၁ ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဗမာ ကုတ်ထောံ Faeebook၊ ထိၚ်ချုက်ထောံ အေန်တာနိတ်၊ ဗွိုၚ်စကာအေန်တာနိတ်တံ ဍိုန်လျစှ်ေအာကီုလေဝ် ရဲစကာမံၚ် Facebook တံ နွံမံၚ်လၟိဟ် ကဵု ပြကောတိကိုတ်ဏီရောၚ်ဂှ် Data for Myanmar သ္ဂးလဝ်ရ။
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုပရိုၚ်မဳဒဳယာ ၉၆ ဌာနတုဲ ပကောံပကေဝ်လဝ်တၚ်နၚ် နူကဵုလ္တူ Facebook “ဗလးပရိုၚ်မဳဒဳယာဗမာ-၂၀၂၅ သၞာံ” ဂှ် Data for Myanmar ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာန်နဝါရဳ ၇ ဂှ်ရ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ပတိုန်လဝ်ပရိုၚ် ၂ ကိုတ် ၇ ဠက်ပြၚ်တုဲ အပ္ဍဲဏံ လိက်၊ ဗဳဒဳယောကဵု ပရိုၚ်ဗီုရုပ်တံပါမံၚ်၊ အရာပလေၚ်ပ္လန်လဝ် ၄၄၂ ဒသမ ၈ ပြကောတိကိုတ်၊ ကလေၚ်ဟီုဂးလဝ် ၁၄ ဒသမ ၅ ပြကောဋိကိုတ်၊ ထပ်တြးလဝ် ၁၈ ဒသမ ၇ ပြကောတိကိုတ်နွံရ။
သွက်ဂွံပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုဏာပရိုၚ်ကု ညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်တံဂှ် သွက်မဳဒဳယာ ဒးစကာသုၚ်စောဲမံၚ် Faecbook ဏီတုဲ နူကဵုဌာန်ပရိုၚ်မဳဒဳယာ ၉၆ ဌာနတံ ပတိုန်မံၚ်ပွိုၚ်မွဲတ္ၚဲမ္ဂး ၜိုတ် ၇၄၀ နွံမံၚ်ကီုလေဝ် တော်ဆအာကဵုသၞာံတုဲတုဲမ္ဂး လၟေၚ်ပတိုန်ပရိုၚ် ဇၟာပ်ပ်တ္ၚဲဂှ် ယအ်စှ်ေအာယျ။
ဟိုတ်နူမူဝါဒ အလဵုအသဳအမေရိကာန် တိုန်လဝ်တၟိဂှ်တုဲ ပရေၚ်ကဵုအရီုဗၚ် ဂကောံမဳဒဳယာတံယအ်စှ်ေအာတုဲ ဌာန်ပရိုၚ်မဳဒဳယာလ္ၚဵုတံ ဒေါအ်ဇူအာ၊ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ်ဟီုမ္ဂး သွက်မဳဒဳယာဍုၚ်ဗမာတံ ဒှ်သၞာံအခက်အခုဲဂၠိုၚ်အိုတ်မွဲရောၚ် Data for Myanmar ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Social Media