နေပျဳဒဝ်၊ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၈။
အလဵုအသဳပၞာန်မွဲသ္ကုတ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်မ္ဂး သၟတ်လုပ်အဝေါၚ် ယိုက်ဝန်ပၞာန်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံစုတ်စရၚ် တင်နၚ်ပူဂဵုဂးတုဲ သ္ပအာ နကဵုသၞောတ်မွဲ ကော်ပ္ကောံကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်တအ်ဟီုရ။
ညးတာလျိုၚ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် သၟဝ်ယန္တရာကဝ်မယှေန်ပၞာန်တအ်ဂှ် သွက်ဂွံဂွံကောန်ပၞာန်တၟိမ္ဂး နကဵုဂၠံက်မာဲ ရုဲကံက်၊ ရပ်ကေတ် အတေၚ်အဓ္ဓမ၊ ရပ်ပဝ်တာ၊ ပလီုအမိၚ်ဒေသန္တရဂးတုဲ ရပ်ကေတ် ကေုာံ လိၚ်ကေတ်မၞိဟ်တအ်တုဲ ပ္ကောံကဵုသၟတ်တံ သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောၚ်။
ရပ်ဂွံသၟတ် သွက်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တအ်မ္ဂး ပလံၚ်ဏာ ဘာတန်ဗတောန်ကွတ်ပၞာန်၊ နူဂှ်မွဲကဆံၚ် စှ်ေနူဘာ ဒှ်ကၠုၚ် ကောန်ပၞာန်တုဲ ပလံၚ်ဏာမုက်ပၞာန် နဒဒှ်ဂဒံၚ်မၞိဟ်တအ်ရ။
ပါဲနူဂှ်ပၠန် ဒၟာနူဟိုတ်နာနာသာ်တုဲ သၟတ်ဒးဒုၚ်ရပ်ကလေၚ် ပလံၚ်ဖျဴနင်နူဍုၚ်သေံကေုာံ ဍုၚ်မလေယှာတအ်ဂှ်လေဝ် စုတ်ဏာ သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ကီု၊ သွက်ဂွံဂွံကောန်ပၞာန်တၟိ သွံရာန်မံၚ်သၟတ် တံ နကဵုသြန်ဗွဲမဂၠိုၚ်လေဝ် နွံဒၟံၚ်ရောၚ် ညးဒေသတအ်ဟီုရ။
မွဲလပါ်ပၠန် သၟတ်ဗြဴအဝဲလုပ်အဝေါၚ် ယိုက်ဝန်ပၞာန်တအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲတွဵုရးမန် ဍုၚ်မတ်မလီု၊ ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ကေုာံ ဍုၚ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်ဂှ် စကံက်မံၚ်စရၚ်ရောၚ် ပရိုၚ်တိတ်ဒၟံၚ်ရ။
ညးဍုင်ကွာန်ဂမၠိုၚ် အခေါၚ်ဗၠးၜးပူဂဵုလီုလာ်အာ ကေုာံ အခေါၚ်ကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်ကီု၊ သွက်ဂွံဂျိုၚ်တဴ မံၚ်စံၚ်စသုၚ်အာတအ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်အပိုၚ်အခြာတုဲ ဂကောံသ္ၚိကၟိန်လ္ၚဵု လီုလာ်ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်ရောၚ် ညးချဳဒရာၚ် အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တအ် ထံက်ထ္ၜးမံၚ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် အလဵုအသဳဓယံက်ဒပ်ပၞာန် ဗော်ပျဳခိုၚ်ဖျိုဝ် ဇၞးလဝ်ပေါဲရုဲမာဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဏံ နကဵုဥပဒေ ကော်ပ္ကောံကၠုၚ်မာန်တုဲ ယဝ်ရ ဟွံကၠုၚ်မ္ဂး ကေတ်ကၠုၚ်အရေဝ်မာန်ရောၚ် သ္ၚဳဂၠိပ်ဒၟံၚ်အိုတ်ရ။
ဗီုပြၚ်ကော်ပ္ကောံ မၞိဟ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ပြံၚ်လှာဲကၠုၚ်မာန်တုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်ကေုာံ အခိၚ်ဗ္တောန်ဘာဂှ်လေဝ် ယအ်အောန်စှ်ေမာန်ရောၚ် ညးတာလျိုၚ် သ္ၚဳဂၠိပ်ပရေၚ်ပၞာန်ကေုာံ ပရေၚ်ဂီုကၠီု MDSI ကိုနံၚ်ယော ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
စပ်ကဵုကော်မံၚ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန် ညံၚ်ဂွံနွံကဵု စေဝ်ပၞာန်တအ်ဂှ် ဥက္ကဋ္ဌကမ္မတဳပကောံကောန်ပၞာန်- ဗဟဵု သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မိုၚ်မိုၚ်ဧ ဟီုလဝ် ပ္ဍဲကောံဓရီု ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၇ ဂှ်ရ။
ဂကောံပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ကွာန်/အရာပ် ကေုာံ ပွိုၚ်ဍုၚ်တအ်ပၠန် ကိစ္စသြန် ဗဗွဲဓဝ်ဟၟဲ ညံၚ်ဟွံဂွံကတဵုဒှ်အာဂှ် ညံၚ်ဂွံထိင်ကြာပ် စၟဳစၟတ်အာ အဆံၚ်အဆံၚ် ကဵုလဝ်စၞောန်ကီုရ။
ပ္ဍဲဒၞာဲကော်ပ္ကောံလဝ်သၟတ်တအ် ကၠာဟွံဂွံပလံၚ်ဏာ ဘာတန်ဗတောန်ပၞာန်ဏီဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မၞိဟ်အာယုက်ဟွံပေၚ် ကေုာံ မၞိဟ်အာယုက်လောန်တအ်နွံတုဲ ဒးစၟဳစၟတ်အာ ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
သွက်စရၚ်ဂွံဍာံပြ ကေုာံ သွက်ဍာ်ဇမၠိၚ် ဂွံစုတ်အာစရၚ် လောဲသွာမာန်ဂှ် နကဵုသၞောတ် တင်နၚ်အရာညးယိုက်ဝန်ပၞာန် NSIMS ဂှ် ထမံက်အာရုပ်ရဴရောၚ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မိုၚ်မိုၚ်ဧ ဟီုဏာပ္ဍဲကောံဓရီုဂှ်ရ။
ပ္ဍဲလက်ထက် အလဵုအသဳဗော်ပျဳခိုၚ်ဖျိုဝ်မ္ဂး သၞောတ် NSIMS ကီု သီုသၞောတ် PSMS တအ် ပံၚ်ပစပ်တုဲ စွံပွန်ကဵုသၟတ်တအ် ဂၠိုၚ်တိုန်မာန်ရောၚ် ဒါရိုက်တာ ပရိုဂရမ် ဂကောံအခေါင်အရာ မၞိဟ်ဍုၚ်မန် နာဲအဲမန် ဟီုရ။
သၞောတ်တအ်ဏအ်ဂှ် သွက်ဂွံစုတ်အာစရၚ် ဇၟာပ်သၟတ်တအ် ညံၚ်ဟွံဂွံသှ်ေ၊ ဇၟာပ်ပ်သၟတ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံလုပ်အာ စရၚ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ရန်တၟအ်လဝ်ရောၚ် ကၠိုဟ်လဝ်ရ။
သၟတ်ညးမကလိဂွံလဝ် လိက်ရုၚ်ကော်တအ်ဂှ် ဒးအာစုတ်စရၚ် ပ္ဍဲရုၚ်အုပ်ဓုပ်ပွိုၚ်ဍုၚ်တုဲ ယဝ်ရဟွံအာမ္ဂး ဒးဒုၚ်ကေတ်အရေဝ် နကဵုအမိၚ် ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်ကော်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ရောၚ်။
ဟိုတ်နူစုတ်လဝ်စရၚ်တုဲ ယဝ်ရပါဲထောံလဝ် အရာယိုက်ဝန်ပၞာန်မ္ဂး ပ္ဍဲဒၞာဲဂိက်စၟဳစၟတ် ကေုာံ သၞေဟ်က္ၜၚ်ကျာတအ်ဂှ် ညိမှပါဲဟွံဗၠး ဒးဒုၚ်ရပ်အာ ဍာံဍာံရောၚ်။
နူလက်ထက် ဥူတာန်ယှိုဲတေံ ပတိတ်လဝ်သၞောဝ် ဥပဒေ ယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူကောန်ပၞာန် အောန်စှ်ေအာတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၄ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၀ ဂှ် သ္ကိုပ်ဒပ်ပၞာန် ကလေၚ်ပၠုပ်လမျီု စကာကၠုၚ်ရ။
ဘာပၞာန်မွဲအလန်မ္ဂး ရန်လဝ်လၟိဟ် ၅၀၀၀ တုဲ လၟုဟ် ပံက်ကၠုၚ်ဘာ ပၞာန် လၟေၚ်၂၂ ဝါဂှ် ဇြဟတ်ကောန်ပၞာန်တၟိ ဒှ်ကၠုၚ်မွဲကိုတ်ပြၚ် ဂွံလဝ်ရောၚ်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအလဵုအသဳဂတဏအ်လေဝ် သွက်ဂွံပလီုထောံ ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် ညိလေဝ်ဟွံဆဵုကေတ် အယောၚ်အလာတုဲ ဆက်ကော်အာမာန်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်တအ် ဟီုရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ စှ်ေလဝ်ဘာပၞာန် မရနုက် ၁၉ ဝါ တုဲဒှ်အာ၊ လၟုဟ်ပၠန် ပံက်လဝ်ဘာပၞာန် ၃ လၟေၚ်နွံတုဲ သွက်ဂွံစဵုဒၞာဍုၚ်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ် ဇၟာပ်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရောၚ်၊ သၟတ်လုပ်အဝေါၚ် ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံဂှ် ဆက်ကော်အာရောၚ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဟီုလဝ်ရ။
အတိုၚ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်မ္ဂး သွက်တြုံ အာယုက် ၁၈-၃၅၊ သွက်ဗြဴ ၁၈-၂၇ ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန် ၂ သၞာံ စဵုကဵု ၅ သၞာံတုဲ သၟတ်အဝဲယိုက်ဝန် ပၞာန်တံဂှ် ဟွံကဵုအခေါၚ် တိတ်ဍုၚ်သအာၚ်ရ။
ဥပဒေဏအ်ဂှ် ဒှ်အစဳအဇန်ကၟာတ်ကဠက်လဝ် သၟတ်တအ် အပ္ဍဲဍုၚ်တုဲ ပလံၚ်ဏာ ဂအာၚ်ဂစိုတ်ဗီုပြၚ် ဂဒံၚ်မၞိဟ်ရောၚ် ညးချဳဒရာၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တအ် ပါ်ပါဲ ထံက်ထ္ၜး လဝ်ရောၚ်။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI