နေပျဳဒဝ်၊ မာတ် ၄။
ပ္ဍဲအလုံဒေသဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် သွက်ဂွံဂွံပရေၚ်ဆက်စၠောံ အေန်တာနိတ်ၚုဟ်တန်တန် ဇၟာပ်မၞိဟ် ဂွံစကာမာန်တံဂှ် သၠုၚ်ပတိုန်အာပရေၚ်ဂီုကၠီုသိုက်ဖာရောၚ် ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ဟီုလဝ်ရ။
ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၇ လောန်ကၠုၚ်ဏံ ကၠောန်လဝ်အခန်ကၞာ ပေါဲသၠာဲဂတးနဲကဲပညာကေုာံ ပေါဲထ္ၜးပျး ဒဳဂျေတ်တေလ်ဗၟာ ပ္ဍဲကိုန်အစဳဇန်ဍုၚ်တၟိ ရတနာပုၚ်(ရတနာပုံ) ဍုၚ်ပျေန်ဥူလွေၚ် ရးဒေသမာန္တလေဝ်ဂှ် ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မေန်အံၚ်လှာၚ် ဟီုလဝ်ဗီုဏအ်ရ။
နကဵုညးတံဂှ် သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်သမ္တီပညာ နဲကဲပညာသိုက်ဖာ ပ္ဍဲကဏ္ဍရေၚ်တၠုၚ်သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ယန္တရာပရေၚ်အုပ်ဓုပ်အလဵုအသဳတံ နကဵုနဲကဲဒဳဂျေတ်တေလ်ဂှ် ကၠောန်အာရောၚ် ဟီုလဝ်ရ။
ပါဲနူဂှ်ပၠန် သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန် ဒြဟတ်ပြိုၚ်ပကာန်ဒဳဂျေတ်တေလ် ပ္ဍဲကမၠောန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံ၊ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် ပရေၚ်ဆက်စၠောံ အကြာတၠပညာနဲကဲကေုာံ ဒၞာဲကမၠောန်ကေုာံ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် သၠောတ်ဂေဟနဲကဲပညာမွဲဂှ် ရန်တၟအ်လဝ်ရောၚ်။
သွက်ဇၟာပ်မၞိဟ်တံဂွံစကာအာမာန်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဂွံပရေၚ်ဆက်စၠောံ အေန်တာနိတ်ၚုဟ်တန်န်၊ သွက်ညးဗြဴ၊ သၟတ်၊ မၞိဟ်ဗျု ကေုာံ ညးဒုက္ခိတတံ ညံၚ်ဂွံစကာနဲကဲပညာဒဳဂျေတ်တေလ် လောဲလောဲသွာသွာမာန်ဂှ် ကၠောန်အာရောၚ် ဟီုလဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် သၠုၚ်ပတိုန်ပရေၚ်ဂီုကၠီုသိုက်ဖာတုဲ သွက်ဂွံစဵုဒၞာအာပရေၚ်ဗတိုက်သိုက်ဖာ ပ္ဍဲဒေသကေုာံ သီုဂွံဗတိုက်သရိုဟ်အာ ပရေၚ်လီသြန်အန်လာၚ်တံတုဲ ညံၚ်ညးစကာတံ ဂလာန်ပတေဟ်နွံနွံဂွံစကာအာ အကြာပွဳဗွိုၚ်မွဲဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵုရောၚ် ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် သ္ဂးလဝ်ရ။
အပ္ဍဲအခိၚ်သီအဝဵုဏအ် နူကုမ္ပဏဳဖုၚ် သၟဝ်ဒပ်ပၞာန်တံ ဖန်ဖက်ရေၚ်တၠုၚ်ကဵုမံၚ်တံဂှ် ဟွံတာန်ကဵုၚုဟ်မးဒးကဵုတုဲ လာၚ်လေဝ်ဟွံခိုဟ် ပရေၚ်ကေတ်လျိုၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ဟၟဲရောၚ် ညးစကာတံ ပါ်ပါဲမံၚ်အိုတ်ရ။
စနူအခိၚ်သီအဝဵုတေံ စဵုကဵုလၟုဟ်ဏအ် ပ္ဍဲဒေသကွာန်တံဂှ် အေန်တာနိတ်စကာဟွံပြေပြံၚ်တုဲ ဟိုတ်နူ မၚ်ရံၚ်စၟဳစၟတ်လဝ်နွံမံၚ်တုဲ တၚ်ခက်ခုဲနွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်မွဲတၠ ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန် တိုၚ်မ်ရ။
“နူ ၂၀၂၁ စိုပ် ၂၀၂၆ ဏအ် အေန်တာနိတ်ဂှ် ပ္ဍဲဒေသကွာန်ပိုဲ ဟွံပြေပြံၚ်ကွေံပုဟ်။ VPN ဂှ်လေဝ် ထပ်ကၟာတ်မံၚ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ခက်ခုဲမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးလဝ်ရောၚ်။
စနူဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ သၞာံ ၂၀၂၁ ဒပ်ပၞာန်ထပ်သီအဝဵုတုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဒးဒုၚ်ကၟာတ်လဒဵုအေန်တာနိတ်၊ ဒးဒုၚ်ထပိုတ်လာၚ်ဖုၚ်ကေုာံ ပ္ဍဲသိုဲယှေဝ်မဳဒဳယာ အခေါၚ်ဟီုဂးဗၠးဗၠးၜးၜးတံ ဒးဒုၚ်ကၟာတ်လဒဵုလဝ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။
Facebook မဒှ်မၞိဟ်စကာဂၠိုၚ်အိုတ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ကၟာတ်လဒဵုလဝ်တုဲ ဒးစကာအာနကဵု Software VPN တံ မွဲအဆံၚ်ပၠန်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် သွက်ဂွံကလေၚ်ပ္လန်ပရိုၚ် ပ္ဍဲအေန်တာနိတ်ကေုာံ သွက်ဂွံရပ်စပ်ညးမဟီုဂး လပါ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳမၚ်စၟဳစၟတ်အေန်တာနိတ်ပွိုၚ် ၂၄ နာဍဳရ။
ဣဏအ်ဂှ် သွက်ညးမဟီုဂး ပါ်ပါဲဒစဵုဒစးမံၚ်ဒပ်ပၞာန် ပ္ဍဲပလက်ဖံၚ်သိုဲယှေဝ်မဳဒဳယာတံကီု ကုညးမထံက်ပၚ် ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံဂှ် ဍဵုဍိုက်လဝ်နကဵုယန္တရာဒဳဂျေတ်တေလ် စောဲအမှုၝောံပိုဒ်နာနာတုဲ ရပ်ဖျေံမံၚ်ထံၚ် မဒှ်ရ။
လ္တူအကာဲအရာဏအ်မ္ဂး သွက်ဂွံဂွံပရေၚ်ဆက်စၠောံ အေန်တာနိတ်ၚုဟ်တန်န် အတိုၚ်ဂလာန်ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် မဟီုလဝ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်ဒးဒုၚ်ကၟာတ်လဒဵုလဝ် အခေါၚ်ဟီုဂးဗၠးၜးတံ ဂလာန်ပတှ်ေဟၟဲရောၚ် သ္ဂးလဝ်ရ။
ဟိုတ်နူစကာနဲကဲပညာကြုက် မၚ်ရံၚ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳစၟတ်မံၚ်တုဲ ပ္ဍဲအရာစကာသိုဲယှေဝ်မဳဒဳယာတံ ဟွံဗၠးၜးပုဟ် ညးဍုၚ်ကွာန်မွဲတၠပၠန် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“နဲကဲပညာကြုက်စကာမံၚ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ မုမွဲသာ်မှ ဟွံဗၠးၜးပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးလဝ်ရောၚ်။
လ္တူညးမဟီုဂး ဒစဵုဒစးမံၚ်တံဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန်မၚ်ရံၚ်စၟဳစၟတ်အာတုဲ မွဲလပါ်ပၠန်လေဝ် နကဵုသၞောတ်ဒဳဂျေတ်တေလ်ဂှ် သွက်ဂွံစကာအာ ပ္ဍဲယန္တရာပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ကဏ္ဍစုၚ်ၚ်မာန် ထမံက်အာမံၚ် ရုပ်ရဴကီုရောၚ်။
ပရေၚ်သွံရာန်တတ်ကၠောံပယျဵု အကြာဍုၚ်အာသဳယာန်တံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်အာ နကဵုသၞောတ်ဒဳဂျေတ်တေလ် ကေုာံ သွက်ဂွံစကာ Artificial Intelligence (AI) ဒးဒက်ပ္တန်လဝ်ဇာဖိုၚ် မၞုံကဵုဂီုကၠီုတံရောၚ် ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ဟီုလဝ်ရ။
တုဲပၠန် ဟိုတ်နူနဲကဲပညာတၟိလေဝ် ပရေၚ်ဂီုကၠီုလီုလာ်မာန်တုဲ သွက်အဝဵုစၟိန်ပြမာန်သိုက်ဖာ (Cyberspace Sovereignty) ဂှ်လေဝ် ဒးစွံသတိရောၚ် သ္ဂးလဝ်ရ။
ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ သွက်ဂွံထိၚ်ကြာပ်အာ တၚ်ကော်ဆောနဲကဲပညာတံဂှ် ဒးပတိတ်မူဝါဒ၊ ဥပဒေ ကေုာံ နဲကဲ ညံၚ်ဂွံပတဝ်အာကဵု ပရေၚ်ဇၞော်မောဝ်နဲကဲပညာတံဂှ် ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗမာ ဗ္တိုက်ဖ္အောဝ် လဝ်ရ။
သွက်ဂွံစဵုဒၞာအဝဵုစၟိန်ပြမာန်ဍုၚ်ကေုာံ ပရေၚ်ညိၚ်ဝတ် သွက်ဂွံရပ်စပ် ဒုဟ်ရာဇဝတ်သိုက်ဖာတံမာန် ရန်တၟအ်တုဲ ပ္ဍဲတမ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏအ် ပတိတ်လဝ်ဥပဒေပရေၚ်ဂီုကၠီုသိုက်ဖာဂှ် သ္ပလဝ်ဒတန်နွံရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Social Media