မတ်မလီု၊ မာတ် ၁၃
ပရေၚ်သီအဝဵုလောန်အာ ၅ သၞာံပြၚ်တုဲ အကြာဂကောံဇြဟတ် ပၠန်ဂတးတံ မၞုံကဵုတင်ရန်တၟံဘုံ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တုပ်သၟဟ် ဗတိုက်သရိုဟ်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဂှ် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်အာ ဒပ်ပံၚ်ကောံမွဲ ပရေၚ်အာတ်မိက်တံ မံက်တိုန်ကၠုၚ်မံၚ်ရ။
နူဂကောံဟွံသေၚ်ကဵုဒပ်ရပ်လွဟ် ဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ၄၆ ဂကောံတံဂှ် ပတိတ်လဝ်တင်လစွံစိုတ် ၃ တၚ် ကုဂကောံမဟာမိတ် ဂါံကွာ်မံၚ်တရဴဂၠံၚ် ဗတိုက်သရိုဟ်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်တံတုဲ အာတ်မိက်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၁၀ ဏံရ။
ပ္ဍဲအကြာဂကောံပၠန်ဂတး ဇကုကဵုဇကုတံ ညံၚ်ဟွံဂွံသုၚ်စောဲနဲကဲပၞာန် ဒးပ္ညဳပ္ညပ်အာနကဵုနဲကဲ မဟာမိတ်ဟေၚ်၊ နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တုပ်သၟဟ် တၚ်ရန်တၟံဘုံနွံနွံ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုသ္ဇိုၚ်မူသောၚ်ၚ်ကၠးကၠးတုဲ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်အာ ဒပ်ပံၚ်ကောံမွဲ မဒှ်ရ။
တုဲပၠန် ဂကောံစဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန်၊ ဂကောံအုပ်ဓုပ်ညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဂကောံဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန် ကော်ခဴစ ယန္တရာ “ပပိမ”တံ ကၠောန်လဝ်တင်ယုတ်ဒေက် လ္တူညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ညံၚ်ဂွံသောၚ်ကလး ဖန်ဖက်ကဵုပြဟ်ဟ်ဂှ်လေဝ် အာတ်မိက်လဝ် ဂွံဆဵုရ။
ပရေၚ်ဆက်ဆောံ အကြာဂကောံပၠန်ဂတးဇြဟတ်ဇၞော် ဍဵုဍိုက် ဇြဟတ်ဍောတ်တံဂှ် တးပါဲကၠေံတုဲ နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တုပ်သၟဟ် သွက်ဂွံထမံက်ပတိတ်အာ ဒပ်ပံၚ်ကောံမွဲ ဗွဲမပြဟ်မာန်ဂှ် ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ၄၆ တံ လလောၚ်တြးလဝ် တင်လစွံစိုတ်ညးတံရောၚ်။
ကာလဂှ်မှ ပရေၚ်သောၚ်ကလးနကဵုနဲကဲပၞာန်ကေုာံ ပရေၚ်ဇြဟတ်ဇၞော် ဍဵုဍိုက်ဇြဟတ်ဍောတ်တံအိုတ်မာန်တုဲ သွက်ဂွံထပိုတ်ရိုဟ်ကၞက်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ဘုံသၞတုပ်ဂှ် ဖျေံအာလၟေၚ်ကမၠောန် ဗွဲမစိုပ်တရဴမာန်ရောၚ် သ္ဂးရ။
လ္တူဂကောံဒပ်ဍောတ်တ်တံပၠန်ဂှ်လေဝ် နဒဒှ်မဟာမိတ် စွံၚုဟ်မး ဆက်ဆောံတုဲ ယဝ်ရပံၚ်တောဲထမံက်အာရုပ်ရဴ ကိုန်အစဳဇန်တံမ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဒပ်ပံၚ်ကောံခိုဟ်ဟ်မွဲရောၚ် ညးလ္ၚတ်ပရေၚ်ပၞာန်တံ ထံက်ထ္ၜးမံၚ်အိုတ်ရ။
ဒပ်ပံၚ်ကောံဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး နူဗဟဵုဂှ် ဆၜိုတ်ကဵုမံၚ်စၞောန်ပ္ညုၚ်သၟးဟွံက အတိုၚ်တၚ်အာတ်မိက်ဗလးတိတံဂှ်လေဝ် ဒးထံက်ပၚ်ဗပေၚ်ကဵုတုဲ ဒးကၠောန်အာဗီုပြၚ်သၞောတ်ထ္ၜတ်စှ်ေစှ်ေရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ဟီုရ။
“ယဝ်ရဒပ်ပံၚ်ကောံဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး နူဗဟဵုဂှ် ဗီုလဵုကောပ်ကာဲအာ ဗီုလဵုထံက်ပၚ်အာနွံ၊ ပၠတရဴအာ နွံဗီုလဵု။ ဥပမာ- နူဗဟဵုဂှ် ဆၜိုတ်စၞောန်ပ္ညုၚ်ဟေၚ် ကဵုမံၚ်တှ်ေဟွံဂွံပုဟ်။ ယဝ်ရ ကဵုမံၚ်စၞောန်ပ္ညုၚ်သၟး အခက်အခုဲလပါ်သၟဝ်တံဂှ် ဗပေၚ်ကဵုဟွံမာန်မ္ဂး ဒပ်လပါ်သၟဝ်တံ ဗက်ကၠုၚ်ဟွံမာန်ပုဟ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဒၞာဲဗတိုက်ဂှ်လေဝ် ဒဒှ်ဒပ်ပံၚ်ကောံဏောၚ်။ ပ္ဍဲအရာဗတိုက်ဗလးတိမ္ဂး ဣဏံဒှ်ဒပ်အဲ၊ ဣဏံဒှ်ဒပ်ညး၊ ဒပ်လဵုဗတိုက်၊ ဒပ်လဵုထိၚ်ဍုၚ်၊ ဒပ်လဵုအုပ်ဓုပ် ဗီုဏံတံဂှ် ဒးကၠောန်အာ ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳကဵုသၞောတ်ဍေံစှ်ေစှ်ေရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ နူကဵုကဝ်မယှေန်ပၞာန် သ္ကိုပ်သ္ကကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ်ကဵုသ္ကုတ်တုဲ ညးစၞးဇၞးလဝ်မာဲတံဂှ် ပ္ဍဲအကြာတ္ၚဲတံဏံ သွက်ဂွံကော် ကောံဓရီုစၠတ်ဓဝ်နွံရ။
နူဂှ်မွဲကဆံၚ် ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳမံက်မ္ဂး သွက်ဂွံထမံက်ပတိုန် အလဵုအသဳတၟိကေုာံ စၠတ်ဓဝ်နူညးဍုၚ်ကွာန်ရုဲစှ်လဝ် ပ္ဍဲအကာဲအရာဏံဂှ် လပါ်ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံ ဗ္တိုက်ဖ္အောဝ်မံၚ် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်အာ ဒပ်ပံၚ်ကောံ မဒှ်ရ။
မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူဒက်ပ္တန် ဒပ်ပံၚ်ကောံဟွံမာန်ဏီတုဲ ပရေၚ်ဗတိုက်ပၞာန် သၞောတ်ဗျူဟာစှ်ေစှ်ေတံ ထမံက်ရုပ်ရဴဟွံမာန်တုဲ တိဍာ်သီဂွံလဝ်ဂှ်လေဝ်ဒပ်ပၞာန်ဗမာတံ နကဵုပရေၚ်ပၞာန် ဗတိုက်သီကေတ်မံၚ် မွဲဒၞာဲတုဲမွဲဒၞာဲတုဲ ကလေၚ်ထိၚ်ချုက်လဝ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲတ္ၚဲအကြာတံဏံ ပ္ဍဲရးမာန္တလေဝ် ဒၞာဲတိဍာ်ဒပ်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် PDF ထိၚ်ချုက်လဝ် သှ်ေမံၚ်မွဲဟေၚ် ဍုၚ်တကံၚ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၁၀ ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗမာတံ ကလေၚ်ထိၚ်ချုက်မာန်အာယျရောၚ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒညးတံ ချူထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
အကြာပရေၚ်ဗတိုက်မံၚ် နကဵုပၞာန်ကျာကဵုလွဟ်ဇၞော် စွံပွန် လ္တူညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်လေဝ် မၞိဟ်ချိုတ်ကီု ဒးဝပ်ဂအုံဂအုံကလောအ်ကလောအ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်မံၚ်တုဲ ပ္ဍဲတိဍာ်ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံ ထိၚ်ချုက်လဝ်ဂှ် အကာဲအရာဒပ်ပၞာန်ဗမာတံ ထပက်မံၚ်ကရောၚ်ပၞာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၇ ဒၞာဲတိဍာ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေၚ် KNU ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျံက်ကျဳ ခရိုၚ်ဇြဲပန်တၞံ (ညံၚ်လေဝ်ပေန်) ရးဒေသဗဂေါ ပ္ဍဲပိကွာန်ဂှ် ဟိုတ်နူဒပ်ပၞာန်ဗမာ ကြဳဗုမ်ၜၚ်ကျာတုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်ဒးဒုၚ်ရပ်လဝ် နဒဒှ်ပးဒၞန် ၂၅ တၠ ဒးချိုတ်အာလဝ်ရ။
ပ္ဍဲအကာဲအရာဏံ ဂကောံပၠန်ဂတးသီုဖအိုတ်တံ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်အာ ဒပ်ပံၚ်ကောံဂှ် ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန်တုဲ ယဝ်ရဒက်ပ္တန်ဒပ်ပံၚ်ကောံ အလုံမွဲဍုၚ်ဟွံမာန်မ္ဂး သွက်ဂွံဗတိုက်သရိုဟ်ထောံသၞဂှ်အံၚ်ဇၞး ဟွံမာန်ပုဟ် ညးတာလျိုၚ်သုတေသနသွာၚ်ပၞာန် MDSI ကိုနံၚ်ယော ဟီုလဝ်အတိုၚ်ဏံရ။
“သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဒပ်ပံၚ်ကောံဂှ် ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန်ရောၚ်၊ ယဝ်ရထမံက်ရုပ်ရဴဟွံမာန်မ္ဂး မဂၞန် ၁ သၞဇၞော်ဇၞော်ဂှ် သရိုဟ်ထောံဟွံမာန်တုဲ သၟဝ်ဗျူဟာပၞာန်ကလေၚ်ပ္လန်သၞတံဂှ် ပိုဲတံပဵုတုဲ ဒးဇီုကပိုက်ကဵု တင်ကော်ဆော အခက်အခုဲတံ ဇၟာပ်ပ်တ္ၚဲမာန်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်။ ပ္ဍဲအကြာဒပ်တံလေဝ် အရာပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်အာတံ အခက်အခုဲ ပရေၚ်ဒၞာဲဆိုအ်တံ ဂၠိုၚ်တိုန်မာန်တုဲ ပွမတေက်ဇီုပေါတ်ညးသ္ကံ ဟွံမိက်ကဵုဒှ်ကီုလေဝ် ဂၠိုၚ်တိုန်မာန်ရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲသွာၚ်ပရေၚ်စဵုဒၞာ ဆေၚ်စပ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံလေဝ် ညံၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဟွံဂွံဆောံလေၚ်ဂှ် စဳဇန်ကၠောန်လဝ် ပရေၚ်ဒစးဒုၚ်တံတၚ်ဍိုန်လျနွံတုဲ အခက်အခုဲပရေၚ်ကော်ဆောတံ ဂၠိုၚ်တိုန်မာန်ရောၚ် ညးထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံဂှ် ရပ်လဝ်သဘဴဓဝ် “ကေတ်ဇြဟတ် မဟာမိတ်၊ စန်ဒက်အာ မၞိဟ်မံၚ်အကြာ၊ သၞဂှ်ဗတိုက်”ဂး ကီုလေဝ် အကာဲအရာဍာံဍာံဂှ်တှ်ေ ဒှ်မံၚ်လပါ်လံက်ဂတးရောၚ် နူကဵုဂကောံ ၄၆ ဂကောံတံ လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ရ။ ပေါဲဗတိုက်အကြာဇကုကဵုဇကု၊ ပရေၚ်ထ္ၜးဟိုတ်ဟၟဲ ရပ်မၞိဟ်ဂကောံတၞဟ်တံကီု၊ နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အကြာမဟာမိတ်တံ ပရေၚ်ဆက်ဆောံဟွံတုပ်သၟဟ်ကေုာံ နူဂကောံပၠန်ဂတးတံရပ်လွဟ်တုဲ ပျဲပျာံညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဆဵုညာတ်ကၠုၚ်လဝ်စေက်က်ရောၚ် သ္ဂးရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ အကြာဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးကေုာံ လ္တူညးဍုၚ်ကွာန်တံ သောၚ်ကလးမံၚ်ကဵု နဲကဲရပ်လွဟ်သီုဖအိုတ်တံဂှ် ဒစဵုဒစးအာသီုဖအိုတ်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြး ချူထမံက်လဝ်ဂှ် ဂွံဆဵုရ။
ပရေၚ်ပိုင်ခြာ အကြာသၞကဵုဇကုညံၚ်ဂွံကၠးဖ္ဍးတုဲ အခိၚ်ဗတိုက်သၞမ္ဂး မဟာမိတ်တံမွဲစွံ စးကဵုစးဗာန် ဒးပ္ညဳပ္ညပ်ချပ်ဗ္စာတုဲ နကဵုပရေၚ်ပံၚ်ကောံအာက္ဍိုပ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးဂၠာဲအာသွဟ်ပြသၞာ အကြာမဟာမိတ်တံရောၚ် ကဵုလဝ်ကသပ်နွံရ။
အကြာဂကောံပၠန်ဂတးတံ သွက်ဂွံတတ်ကၠောအ်အာအခက်အခုဲ ပရေၚ်ဇီုကပိုက်မံၚ်တံမာန်ဂှ် စန်ပကောံ နကဵုပရေၚ်ပၞာန်ကဵု ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ဒပ်ပံၚ်ကောံဂှ် နွံမံၚ်ပၟိက်တုဲ ယဝ်ရအခိၚ်လောန်အာမ္ဂး သွက်ဂွံစိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴဟီုဂှ် ဇမ္ၚောဲအာမာန်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်ပရေၚ်ပၞာန်တံ ထံက်ထ္ၜးရ ။
ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ တုဲကၠုၚ်ဏံလေဝ် ဂကောံအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ သဳကၠဳလဝ်ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ သွက်ဂွံထမံက်ရုပ်ရဴ ပရေၚ်ပံၚ်ကောံအာက္ဍိုပ်ကီု ကိစ္စလပါ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပၠန် သဳကၠဳလဝ်ကဵု ဒပ်ပံၚ်ကောံမဟာမိတ် တမ်ကညၚ် SRA တံရောၚ် NUG လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Social Media