မတ်မလီု၊ မာတ် ၁၉
ဟိုတ်နူသၞောဝ်ဥပဒေ တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ်ဍုၚ်ဗၟာ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်တုဲ သီုကဵုရဲ CDM၊ ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗၠးတိတ်ကၠုၚ်ကေုာံ ရဲချဳဒရာၚ်ပရေၚ်က္တိုၚ်ကၟိုဟ်တံ သွက်ပရေၚ်ဂီုကၠီုဂှ် ဒးဆဵုဂ္ဗအာပရေၚ်အခက်ခုဲမာန်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်တံ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
အခိၚ်ကော်ကၠောန်ဗဒှ်မံၚ် ကောံဓရီုစၠတ်ဓဝ်ဏံဂှ် ကံၚ်သဳစဵုဒၞာကောန်ဂကူကေုာံ ပရေၚ်ဂီုကၠီုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၠာအယုက်တာလျိုၚ်ဟွံအိုတ်ဏီဂှ် အတိုၚ်သဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၝောံပိုဒ် ၄၂၇ ဂှ် ချူခၞံဏာ သၞောဝ်ဥပဒေ တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ် ဍုၚ်ဗၟာ ပ္ဍဲမာတ် ၁၇ ဂှ်ရ။
အတိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေဏံ ဒုဟ်မွဲမွဲကေတ်အရေဝ်ရပ်စပ်အာမာန်မ္ဂး ယြဴပူဂဵုလဵုဟွံဟီု အပ္ဍဲဍုၚ်ကီု၊ ကောန်ဍုၚ်ဗၟာ (ဟွံသေၚ်မ္ဂး) ညးမၞုံအခေါၚ်ရပ်တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ် (ဟွံသေၚ်မ္ဂး) ညးအခေါၚ်မံၚ်တန်တဴလၟိုန် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာတံ ယဝ်ဖံက်ပကဝ်ဒးမ္ဂး ဒၞာဲဍုၚ်မ္ၚးကီုလေဝ် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဏအ် အခေါၚ်စဳရေၚ်ဂွံမံၚ်ရောၚ် ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
အတိုၚ်ၝောံပိုဒ် ၂၉ မ္ဂး တၚ်နၚ်သွက်တးပါဲထောံ ပရေၚ်ပ္တိတ်တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ်တံဂှ် စုတ်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲၝောံပိုဒ်ပါ် (စ) ဂှ်တှ်ေ မအရေဝ် ဒှ်မၞိဟ်ထေၚ်ခယျ ပလီုပလာ်ပရေၚ်ဂီုကၠီုကေုာံ ဖဵုဂုဏ်ကၟိန်ဍုၚ်ရောၚ် ချူလဝ်ဂှ် ဆဵုကေတ်မာန်ရ။
ပရေၚ်ဏအ်ဂှ်တှ်ေ ရဲ CDM ဒစဵုဒစးအဝဵု နဲဟွံပကီုပရာတ်တံ ကေုာံ ရဲပၠန်ဂတး၊ ရဲချဳဒရာၚ်ပရေၚ်က္တိုၚ်ကၟိုဟ် သွက်ရဲဒစဵုဒစးမံၚ်သၠောတ်တၠအဝဵုပၞာန် မွဲနဲမွဲဗီုတံဂှ် ရန်တၟံစွံပွန် ဒၞာဲအဓိကရောၚ် ကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရ။
အတိုၚ်သၞောဝ်ဏအ်မ္ဂး သွက်ရဲ CDM ကေုာံ ရဲချဳဒရာၚ်ပရေၚ်က္တိုၚ်ကၟိုဟ် မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတံဂှ် ပရေၚ်အခက်ခုဲစပ်ကဵုဂီုကၠီု ကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွးဘာတြေံ ကိုမေန်တွိုဲတေတ် ဟီုရ။
“သၞောဝ်ဏအ်ဂှ် ဗွဲတၟေၚ် သွက်ရဲ CDM ကေုာံ ရဲချဳဒရာၚ်ပရေၚ်က္တိုၚ်ကၟိုဟ် မၞုံမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်သေံတံဂှ် ပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ်လပါ်ဂီုကၠီုနွံရ။ ဣဏအ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဂကောံဂၠးကဝ် ညးလဵုဒှ်ဒှ် သွက်ဇၟာပ်မၞိဟ်တတ်ကၠောံပယျဵုတုဲ အတိုၚ်သၞောဝ်ဍုၚ်မဆေၚ်စပ်တံ မၞုံအခေါၚ်မံၚ်စံၚ်လုပ်သၞောဝ် ဒှ်တင်သဇိုၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တံ ညံၚ်ဂွံဆောံလေၚ်အာဂှ် လပါ်ကဝ်မယှေန်ပၞာန်တံ ကၠောန်ဗဒှ်ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ပရေၚ်ဇီုကပိုက်ဇၞော်ဇၞော် နွံကၠုၚ်မာန်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် နူကဵုအခေါၚ်မံၚ်စံၚ်သၠးပွး ကေုာံ အကာဲအရာဂွံမံၚ်ၜိုဟ်ၜိုဟ်သြိုဟ်သြိုဟ်တံ လီုလာ်အာမာန်တုဲ ပရေၚ်ဇီုကပိုက် ဗွဲကြဴတံဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ရောၚ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးထံက်ထ္ၜးကဵု ဂကောံဂၠးကဝ်တံရောၚ် ညးထံက်ထ္ၜးရ။
အတိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေမ္ဂး တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ်တံဂှ် သုၚ်စောဲအာနကဵုသၞောတ်အဳလက်ထရဝ်နေတ်တုဲ အတိုၚ်သ္ပစၟတ်သမ္တီလဝ် တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ်တမ်မူလကေုာံ တၞးဆာဲတံဂှ်ဒးပတိုန်တုဲ တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ် တမ်မူလတြေံဂှ်တှ်ေ ဒးကလေၚ်ပအပ်ကဵုရောၚ်။
တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ် အဳလက်ထရဝ်နေတ်ဂှ်တှ်ေ တင်နၚ်ပူဂဵု ညးဂမြၚ်ပ္တိုန်တံဂှ် စုတ်လဝ်ပ္ဍဲခတှ်ေချေပ် သၠုၚ်ပတိုန်လဝ်အဆံၚ်ဂီုကၠီုတုဲ သွက်ဂွံမၚ်မွဲပရေၚ်ဂီုကၠီုကောန်ဂကူကေုာံ ဖဵုဂုဏ်ကောန်ဂကူရောၚ် ထ္ၜးလဝ်ဟိုတ်ရ။
သွက်ဏအ်မ္ဂး ညးဒးဒုၚ်ပလီုထောံလဝ် နူကဵုကောန်ဍုၚ်၊ ညးဒးဒုၚ်စဳရေၚ်မံၚ်ဒုဟ်ဒဏ်၊ ညးဒးဒုၚ်ရပ်စပ် ကေတ်မံၚ်အမှုမွဲမွဲတုဲ နူရုၚ်သၞောဝ်ဓဝ်ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဌာနမဆေၚ်စပ်တံပတိုန်ထ္ၜးလဝ် ညံၚ်ဟွံဂွံပ္တိတ်ကဵု တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ်ကေုာံ ညးဒးဒုၚ်ပလံၚ်ဖျဴနၚ်နူဍုၚ်မ္ၚးတံဂှ်တှ်ေ တးပါဲအာ ပွမပ္တိတ်ကဵုတၞးလိက်ကၠောံဍုၚ်ရောၚ်။
တုဲပၠန် အတိုၚ်သၞောဝ်ရာဇာဝတ် ၝောံပိုဒ် ၄၀၁(၁) မ္ဂး ညးဂွံလဝ်အခေါၚ်ဗၠးဒုဟ်ဒဏ် တင်စၟတ်ပိုၚ်ခြာလဝ် ကာလဟွံပေၚ်ဏီ၊ ညးဒးဒုၚ်ချုက်လဝ် နကဵုတင်ဒုၚ်ဝန် နူရုၚ်သၞောဝ်ဓဝ် ဟွံပေၚ်ကာလဏီကေုာံ ညးတင်နၚ် ဟွံဍိုက်ပေၚ်တံဂှ်လေဝ် တးပါဲအာရောၚ်။
ကမၠောန်ဏအ်ဂှ်တှ်ေ နကဵုဗီုပြၚ်သၞောတ်စှ်ေစှ်ေ ဒှ်ပွမ ကၟာတ်လဒဵုလဝ် ပရေၚ်အခေါၚ်အာကၠုၚ်ဗၠးၜး သွက်ကောန်ထံၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗၠးတိတ်ကၠုၚ်လဝ်တံဂှ်ရောၚ် ကောန်ဂကောံကမ္မတဳ ဇာဖိုၚ်ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အလုံဍုၚ်ဗၟာ (PPNM) ကိုတိုက်ထောန်ဥူ ဟီုရ။
”အတိုၚ်ဗီုဏအ် လလောၚ်တြးလဝ် လုပ်သၞောဝ်တုဲမ္ဂး ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ဗၠးတိတ်နူထံၚ်ကီုလေဝ် အခေါၚ်ဗၠးၜးပေၚ်ၚ်ဟွံဂွံ၊ ပရေၚ်ဒးဒုၚ်ဖံက်ပကဝ် အခေါၚ်အာကၠုၚ်ဗၠးၜးတံ ပဵုတုဲဒးဆဵုဂဗမာန်ဏောၚ်။ သွက်ဂွံတိတ်ဍုၚ်မ္ၚး စပ္တံနူကၠောန်ပါတ်သပိုအ် ဒဵုကဵုစအခိၚ်ပလေဝ်စ ညံၚ်ဟွံဂွံအာကၠုၚ်လောဲသွာဂှ် နကဵုသၞောတ်စှ်ေစှ်ေ ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ရောၚ် ပိုဲတံကၠိုဟ်ကေတ်လဝ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် သီုကဵုညးမၞုံတၞးလိက်ကၠောံဍုၚ်တုဲတုဲကေုာံ သွက်ညးဒးကၠောန်တၟိတံမ္ဂး သွက်ဂွံတိတ်ဍုၚ်မ္ၚး ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်ဂှ် ပဵုဝါတ်ဂါတ်တိုန်အာတုဲ ညးမလုပ်ဍုၚ်မ္ၚး နကဵုဂၠံၚ်ဒမၠုတံလေဝ် အခိၚ်ဒးကလေၚ်ဆက်အယုက်တၞးလိက်မ္ဂး ဒးဒုၚ်တးပါဲအာမာန်ရောၚ် ညးဆက်ဟီုရ။
ကြဴနူပၞာန်သီအဝဵုတုဲ ပ္ဍဲအရာပ္တိတ်တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ် သွက်ဂွံတိတ်ဍုၚ်မ္ၚး နကဵုဂၠံၚ်တရဴလုပ်သၞောဝ်တံဂှ် ဒပ်ပၞာန်တံ နကဵုနဲကဲနာနာကၟာတ်လဒဵုကၠုၚ်လဝ် အဆက်ဆက်မဒှ်ရ။
လၟုဟ်ဝွံ ပ္ဍဲအကာဲအရာ နူကဵုပေါဲရုဲမာဲ ကၠောန်အာကောံဓရီုစၠတ်ဓဝ်တုဲ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်အာအလဵုအသဳဏံ ပ္ဍဲအရာပ္တိတ်တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ် တံဂှ် အတိုၚ်ပၟိက်နွံထပ်စုတ်လဝ် တင်ကၟာတ်လဒဵုတံပ္ဍဲဥပဒေ မဒှ်ရ။
ပ္ဍဲဂကောံပ္တိတ်တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ်-ဍုၚ်ဗၟာမ္ဂး ဒုဝန်ဇၞော်ဌာနကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ် ဒှ်ဥက္ကဋ္ဌတုဲ ကောန်ဂကောံတံဂှ်တှ်ေ ဂကောံဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ်၊ စပိမ၊ ပရေၚ်စဵုဒၞာ၊ ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်၊ ပရေၚ်သၟာကမၠောန်၊ လဝက စနူကဵုဌာနဆေၚ်စပ်နာနာ သီုဖအိုတ် ၁၁ တၠ ပါလုပ်ရ။
အပ္ဍဲအခေါၚ်အရာ ကမၠောန်ဂကောံဏံမ္ဂး ပရေၚ်ကလေၚ်ပတိုန် အယုက်တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ်၊ ပ္တိတ်တၟိ ကေုာံ စၟဳစၟတ်ပရေၚ်ဂမြၚ်ပတိုန် လိက်တံတုဲ ကဵုအခေါၚ်ကီု၊ တးပါဲထောံ၊ ခုတ်စၟတ်တံဂှ် ကၠောန်အာသၟးဟွံက သီုကဵုတၞးလိက်ကၠောံဍုၚ် ပ္တိတ်ကဵုလဝ်တံဂှ် တးပလီုထောံဂွံရောၚ် ချူထ္ၜးလဝ်ရ။
တုဲပၠန် ယဝ်ရ ဌာနဝန်ဇၞော်မဆေၚ်စပ်တံ ပလံၚ်ဗစိုပ်နၚ်စရၚ်ယၟုလီုလာ်နွံမ္ဂး သွက်ဂွံစုတ်ပ္ဍဲစရၚ်ယၟုလီုဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဥပဒေ စုတ်ကဵုလဝ် အခေါၚ်အဝဵုဂကောံ မဒှ်ရ။
သွက်ဂွံပတိုန်လိက်တၞးလိက်ကၠောံဍုၚ် နကဵုတင်နၚ်ဟွံဍာံပြကီု၊ ကဵုလိၚ်စကာညးတၞဟ်၊ ပရေၚ်သွံရာန် ကၠောန်ပတိတ်တၞးလိက် ပတောအ်တံဂှ် ဗွဲမအောန်အိုတ်ဒဏ်ထံၚ်နူ ၃ ဂိတု ဂၠိုၚ်အိုတ်စိုပ်ဒဵု ၅ သၞာံ ဖျေံဒုဟ်ဒဏ်မာန်ရောၚ် ပ္ဍဲဥပဒေဏံ ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရောၚ်။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Social Media