မတ်မလီု၊ မေ ၇။
စပ်ကဵုအရာမချူဓဇက်မံၚ် ချာတာပၠန်ဂတးဍုၚ်မန် တုပ်လဝ်စိုတ် နူကဵုဖဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် အလဵုအသဳပၠန်ဂတးမွဲ မနွံကဵုပရေၚ်သ္ပစၞးသၠဲသၠဲလးလးဂှ် ထေက်ကဵုဒးနွံရောၚ် လိက်ကၞပ်မွဲ ကဵုလဝ်ကသပ်ရ။
နူကဵုဌာနလ္ၚတ်ဒေသရာမည CRS ဇြဟတ်ရာမညဖိတ်ဒရေဝ် ခေတ်တၟိ NRFF ပ္ဍဲဂိတုမေ ၄ ဂှ် ပတိတ်လဝ်လိက်ကၞပ် “သွက်ပၠန်ဂတးရာမည ဖဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန်”ဂှ် ဒှ်တၟံတိုၚ် ဝင်မွဲပ္ၚံက် ဟာ ဒှ်တမ်သွက်ကၞောတ်အိုတ်ဟာ” ဂှ် ထံက်ထ္ၜး ကဵုလဝ်ကသပ်နွံရ။
အရာမကော်ခဴစ ပဋိညာဉ်ပၠန်ဂတး (ချာတာ)ဟီုဂှ် ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန် မနွံကဵုကတိကဝတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နကဵုသ္ဇိုၚ်မူ တိုၚ်ပ္ကဴရန်တၟအ် ကေုာံ သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေတံဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒှ်အစဳဇန် သၞောတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၟိမွဲတုဲ ဒှ်အရာ ချူဓဇက်ချုက်လိက် ဒက်ပ္တန် တင်တုပ်စိုတ် အကြာဂကောံပၠန်ဂတးတံ မဒှ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ အပ္ဍဲအခိၚ်ချူဓဇက်ချာတာဂှ် ဂကောံပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်တံ သၟးဟွံက ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပၠန်ဂတးတံကီု၊ ညးစၞးဂကောံ ကောန်ဂကူတံကဵု ဂကူဍောတ်တ်တံလေဝ် ပံၚ်တောဲပါလုပ်မာန်မှ ပရေၚ်သ္ပစၞးဗွဲမလှဲလး ဂွံနွံကၠုၚ်မာန်ရောၚ် သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် ဂကောံမှာဇန် (CSO) နွံမံၚ်ဗဒါဲ ကရပ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံကီု၊ ဂကောံညးဗြဴကဵု ဂကောံသၟတ်၊ ဂကောံသမဂ္ဂကေုာံ ဂကောံဇြဟတ် ဟကပ်ဗဗေၚ်၊ ဂကောံ CDM တံလေဝ် ပါလုပ်မ္ဂး ပၟိက်ဆန္ဒ ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် သ္ပကၠုၚ်စၞး ဗွဲမကြပ်အိုတ်မာန်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်ကၞပ် ကဵုလဝ်ကသပ်နွံရ။
အပ္ဍဲသတ္တဟဒုတိယ ဂိတုမာတ်တုဲကၠုၚ်ဏံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ဖဝ်ရာမ်ပၠန်ဂတးမန်တုဲ ပရေၚ်ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ မတုပ်သၟဟ်တံတုဲ ပဋိညာဉ်ပၠန်ဂတးဍုၚ်မန် (Mon State Revolutionary Charter) ဂှ် အပ္ဍဲပွိုၚ် ၃ ဂိတု စဵုကဵု ၆ ဂိတု သွက်ဂွံချူဓဇက်အာရောၚ် ညးနွံအခေါၚ်ဟီုဂး ဖဝ်ရာမ်ဂှ် ဟီုလဝ်ကဵုဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ် ရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲအခိၚ်လၟေၚ်ကမၠောန် ချူဓဇက်မံၚ်ချာတာဂှ် ညံၚ်ဂွံပံၚ်တောဲအာ ပရေၚ်ကမၠောန် အကြာဂကောံပၠန်ဂတးတံ မာန်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ်ဂကောံပံၚ်တောဲ ဆေၚ်စပ်ကဵုပရေၚ်ပၠန်ဂတးမန် တုဲ ဂကောံထေက်ကဵုဒးပါလုပ်တံလေဝ် ဆက်တုဲကော်ဘိက်အာ ရောၚ် ကဵုလဝ်သမ္တီကီုရ။
အတိုၚ်တၚ်ထံက်ထ္ၜးလိက်ကၞပ်ဂှ်မ္ဂး အပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန် ချူဓဇက်ချာတာဂှ်တှ်ေ ကဆံၚ်သဳကၠဳလဝ်တံမ္ဂး နူကဵုလပါ် အပ္ဍဲကဵုမ္ၚး သွာၚ်ဇဳဒိုဟ်နာနာသာ်တံ တၚ်ပါ်ပါဲကဵုလဝ်ကသပ်ဂၞန်ဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဒုၚ်တဲကီုလေဝ် ပ္ဍဲအဆံၚ် သ္ပအာဒတန်ချာတာဂှ်တှ်ေ ဆၜိုတ် ညးဍုၚ်ကွာန်မန် နွံပၟိက်ကဵုဂုဏ်ဖိုလ် ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တံဟေၚ် ဒးဒှ် ညးဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်ရောၚ် သ္ဂးလဝ်ရ။
တုဲပၠန် ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳကဵု အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပြံၚ်လှာဲမံၚ်တံဂှ်တုဲ သွက်ဂွံပဠေဝ်ပဠေတ်မောမ်မာန်အာ ထေက်ကဵုဒးဒက်ပ္တန် ဂကောံလ္ၚတ်ပဠေဝ်ပဠေတ်ချာတာကီု၊ ပရေၚ်ကယျာန်ဓဝါတ်တံဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံသောၚ်ကလးအာ ထေက်ကဵုဒးဒက်ပ္တန်လဝ် ရုၚ်ခုၚ်သှ်ဆာဲ ဆေၚ်စပ်ကဵု ပရေၚ်ချာတာ ရောၚ် ကဵုလဝ်ကသပ်နွံရ။
စပ်ကဵုအရာဒက်ပ္တန် ရုၚ်ခုၚ်ပရေၚ်သှ်ဆာဲ ပရေၚ်ချာတာဂှ် ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ချာတာကီု၊ ကမၠောန်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ အရာဆေၚ်စပ်ကဵုဥပဒေ ခၞံချူဗဒှ်လဝ်တံဂှ် ကိတ်ညဳကဵုချာတာဟာ ဟွံညဳဟာ သွက်ဂွံစၟဳစၟတ်အာကီု ပါလုပ်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးချူလဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် နူကဵုပေါဲရုဲမာဲအလီ ပ္ဍဲကဵုစၠတ်ထဝ်တွဵုရးမန် ကေုာံ စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ်တံဂှ် ညးစၞးနူဗော်ညဳသၟဟ်မန် ပါလုပ်ဒၟံၚ် ၁၇ တၠဂှ် ဒှ်တင်ကော်ဆောဇၞော်ဇၞော်မွဲ သွက်အရာရုန်ဂစာန် ပရေၚ်ပၠန်ဂတးမန်ရောၚ် သ္ဂးလဝ်ရ။
သွက်ဂွံတတ်ကၠောံအာ နူတင်ကော်ဆောဏံမာန်ဂှ်တှ်ေ ချာတာဂှ် ဒးပဠေဝ်ပဠေတ်ဇွိတ်သပေါတ် သ္ပဒတန်ဗွဲမပြဟ်တုဲ ဂကောံဇြဟတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပၠန်ဂတး ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်မန် မပ္တံကဵု MSFC, NMSP-AD, MSCC တံဖအိုတ် ပါလုပ်ဒၟံၚ် ဂကောံပၠတရဴပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဟွံသေၚ်မ္ဂး အလဵုအသဳပၠန်ဂတးမွဲ ထေက်ကဵုဒးဒက်ပ္တန်အာရောၚ်။
ပရေၚ်ဏံဂှ် ဒှ်အစဳဇန်အာဂတ ယူနေတ်သ္ပစၞးဍုၚ်မန် ပါလုပ်မံၚ် အရာသွက်ဂွံဒက်ပ္တန် အပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖိတ်ဒရေဝ်တုဲ အဝဵုပိတၚ် ကော်ခဴစ အဝဵုပြုပြေၚ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်၊ အဝဵုခၞံဗဒှ်ဥပဒေ ကေုာံ အဝဵုစဳရေၚ်ပရေၚ်သၞောဝ်ဓဝ်တံဂှ် ဒးပါ်ခြာလဝ်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ဂှ် ကဵုလဝ်ကသပ်နွံရဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍပရေၚ်ပၞာန်လေဝ် အကြာဂကောံဒပ်ပၠန်ဂတး ဖျေံသ္ဇိုၚ် အပ္ဍဲတွဵုရးမန်တံဂှ် ပရေၚ်ဒက်ပ္တန်လဝ် သၞောတ်စှ်ေစှ်ေ ထေက်ကဵုဒးနွံ တုဲ ပ္ဍဲအဆံၚ်မဟာဗျူဟာဂှ် သၞောတ်ကောပ်ကာဲပံၚ်တောဲအာ ကေုာံ ပ္ဍဲအဆံၚ်သေနင်္ဂဗျူဟာဂှ် နကဵုသၞောတ်ကဵုအမိၚ်မွဲဒၞာဲဂှ်ဟေၚ် ဒးသုၚ်စောဲစကာအာ နဒဒှ် ဒပ်ပၞာန်ပၠန်ဂတးရာမညဂှ် ထေက်ကဵု ဒးပြံၚ်လှာဲအာဗီုပြၚ်ရောၚ် သ္ဂးလဝ်ရ။
အရာကိစ္စဏံဂှ်လေဝ် သွက်ပရေၚ်ဂီုကၠီုကဵုပရေၚ်စဵုဒၞာ ဍုၚ်မန်ရာမည ဗၠးၜးအပ္ဍဲအနာဂတ်တေံမ္ဂး နကဵုသၞောတ်ထိၚ်ချုက် ကဵုအမိၚ်မွဲဒၞာဲဓဝ် (One Chain One Command) ဒက်ပ္တန်အာ ဒပ်ပၞာန်ဍုၚ်မန်ရာမညဂှ် ဒးဒှ်တိုၚ်ခဳ တၟံတိုၚ်မွဲရောၚ်။
သွက်အရာဏံ ကိစ္စဇၞော်အိုတ်ဂှ် ပဋိပက္ခက္တဵုဒှ်တိုန် အကြာဂကောံမိတ်သဟာဲတံမ္ဂး သောၚ်ကလးအာ နကဵုနဲကဲ လွဟ်ဟွံသေၚ် နကဵုနဲကဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂွံပ္ညဳပ္ညပ်အာ သၞောတ်ယေန်သၞာၚ်တၟိဂှ် ဒးထမံက်ရုပ်ရဴဟေၚ် မဒှ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲအရာထိၚ်ဒဝ်အုပ်ဓုပ်ဒေသ ကေုာံ ပရေၚ်ပါ်ပရအ် ရိုဟ်ကၞက်တံ ဂှ်လေဝ် တၚ်တုပ်စိုတ် မနွံကဵုပရေၚ်ကၠးဖ္ဍးတံ ထေက်ကဵုဒးနွံရောၚ် ကဵုလဝ်ကသပ်နွံရ။
ကြဴနူ ချာတာပၠန်ဂတးဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲအရာဒက်ပ္တန် ယူနေတ်ဖိတ်ဒရေဝ်ဍုၚ်မန်မ္ဂး အဆံၚ်အောန်အိုတ်ဒှ်မာန်ဂှ် အလဵုအသဳပၠန်ဂတး ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုချာတာမွဲ က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် သ္ဂးရ။ ဗွဲတၟေၚ် ဒှ်ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန် နကဵုညးစၞး နူကဵု MSFC, NMSP-AD ကေုာံ ဂကောံမန်နွံဗဒါဲ မနွံကဵုအဝဵုပကတိတံ မဒှ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် သွက်ဂွံထမံက်အာရုပ်ရဴ ပေါဲသဳကၠဳ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် အလီ ကေုာံ ဂကောံပၞာန်ဂှ် နူကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကေုာံ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတံလေဝ် နူကဵုဂကောံကေၚ်ကာ ပရေၚ်ကောန်ဂကူမန် (MAU) ဒက်ပ္တန်လဝ်ဂှ်မွဲအဆံၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂကူမန်ဂှ် သ္ပအာက္ဍိုပ်မာန်ရောၚ် အပ္ဍဲကဵုလိက်ကၞပ်ဂှ် ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – NRFF