မနဳလာ၊ မေ ၂၂
နူရုၚ်ခုၚ်ရာဇဝတ်ဂၠးကဝ် ICC နွံမံၚ်ပၟိက်ကု သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဖိလေတ်ပိုၚ် ရဝ်နယ် ဒယ်လာ ရိုသာဂှ် နူကဵုညးတေံ ကၠတ်အောပ်မံၚ် အပ္ဍဲကဵုဒၞာဲစမြိုၚ်စၠတ်ထဝ် လံကၠုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တ္ၚဲဂှ် လၟုဟ်မ္ဂး ဂြိပ်ပါဲတိတ်အာလဝ် သ္ၚိတ်တ် မဒှ်ရ။
ဥက္ကဌစၠတ်ထဝ် ဖိလေတ်ပိုၚ် အလန်ပဳတာ သာယေန်တာနဝ် ဟီုသ္ပဒတန်ကုမဳဒဳယာပရိုၚ်တံ ဒဒှ်ရ ဒယ်လာရိုသာဂှ် “ဟွံမွဲအပ္ဍဲစမြိုၚ်ဏံရ”။ ညးတေံ နူကဵုအခိၚ်လဵုတိတ်အာရောဟီုဂှ် မၚ်မံၚ်လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲသတ္တဟ တုဲကၠုၚ်တေံ နူကဵုအေဂျေန်သဳအလဵုအသဳ ဗက်ရပ်မံၚ် ဒယ်လာ ရိုသာဂှ် ပါဲမံၚ်ပ္ဍဲအကြာဂၠံၚ်ဇျှော်ဟရော် ဇိုၚ်ကၞီစမြိုၚ်စၠတ်ထဝ်တံဂှ် ဂြိပ်ပါဲတိတ်အာမာန်တုဲ ညးဂမၠိုၚ် ဒးဟီုစဂၠိုၚ်ရ။ ဗွဲကြဴအိုတ် အခိၚ်စိုပ်အာ ၝောံခန်စၠတ်ထဝ်ဂှ် ဥက္ကဌစၠတ်ထဝ် စွံလဝ်ညး နကဵုဗီုပြၚ် “ထိၚ်ဒဝ်မၚ်မွဲကဵုလဝ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု” ရောၚ်။
ဒယ်လာရိုသာ ၜိုန်ရဆက်နွံမံၚ် အပ္ဍဲစၠတ်ထဝ် လံကၠုၚ်လ္ၚဵုတ္ၚဲကီုလေဝ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၀ ဂှ်တှ်ေ ခြာဟွံလံ ဒးဒုၚ်ရပ်ဏောၚ် ဟီုတုဲ ကော်ပကောံရဲထံက်ဂလာန်ညးတံ ညံၚ်ဂွံကၠုၚ်ကောံ ဒၞာဲဂတစၠတ်ထဝ်ဂှ် အကာဲအရာဒှ်အာ ရုဲသံၚ်ရ။ ကြဴနူဂှ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲစၠတ်ထဝ် ပရေၚ်ပန်သေနတ် ဒှ်ကၠုၚ်တုဲ သီုကဵုအစာလိက်ပရိုၚ်တံလေဝ် ဒးဂြိပ်ပါဲ ကေတ်လဝ်ပရေၚ်စဵုဒၞာကီုရ။
အတိုၚ်ညးတာလျိုၚ် ရုၚ်သမ္မတ မွဲတၠဟီုလဝ်မ္ဂး ဒပ်ဂီုကၠီုစၠတ်ထဝ်ကဵု အကြာဒပ်ပရေၚ်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳစၟတ် NBI တံ မွဲလပါ်ကဵုမွဲလပါ် ဒှ်ပန်ညးသ္ကံတုဲ နူဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ်တံ ဗက်စၟဳစၟတ်မံၚ်ရ။
သမ္မတ ဖိလေတ်ပိုၚ် ဖာဒဳနန်မာကိုအ် ဂျူနဳယာ ဟီုလဝ် သွက်ဂွံရပ် ဒယ်လာရိုသာဂှ် ညးစၞောန်ပ္ညုၚ်လဝ်ဟၟဲပုဟ်။ ပရူပရာဏံဂှ် “ဂစာန်မံၚ် ညံၚ်အလဵုအသဳဟွံဂွံညိၚ်ဝပ် ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂစာန်ဖန်ဗဒှ်မံၚ် ပရေၚ်ပထုဲပထံၚ်တံဟာ” သာ်ဝွံ သၟာန်လဝ်ရ။
အကြာပဋိပက္ခအဝဵုအာဏာ သမ္မတ မာကိုအ် ကေုာံ ကၟိန်သ္ၚိဌာန်သမ္မတတြေံ ရဝ်ဒြဳဂဝ် ဒူတာတေဝ် တံဂှ် ဆက်ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်မံၚ်ဏီတုဲ ကြဴနူ ICC ရပ်ဏာ ဒူတာတေဝ် ဗလံၚ်ဏာ ဍုၚ်တဳဟုက် တုဲမ္ဂး အကာဲအရာတံ ပဵုပရေံစှ်ေကၠုၚ်ရ။
ပ္ဍဲလက်ထက်အလဵုအသဳသမ္မတတြေံ ဒူတာတေဝ် ဂှ် ဒယ်လာရိုသာ ဒှ်လဝ်ဂဥုပ်ဗၠာဲသၟိၚ် ဖိလေတ်ပိုၚ်။ အပ္ဍဲ “ပေါဲပၞာန်ဂဥုဲၜူမာဲ” ဂှ် ကဵုလဝ်အခေါၚ် ဂစိုတ်မၞိဟ်တံရောၚ် စောဲစပ်လဝ်တုဲ နူရုၚ်ခုၚ်ရာဇဝတ်ဂၠးကဝ် ICC ပတိတ်လဝ်ပူဂဵုမၞိဟ် အရာနွံမံၚ်ပၟိက် ရ။ အပ္ဍဲပရေၚ်အမှု ICC စပ်ကဵု ဒူတာတေဝ် မၞိဟ် ၈ တၠ ပါလုပ်မံၚ်ဂှ် ညးမွဲတၠပါလုပ်မံၚ်ရောၚ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။
နိဿဲ – theguardian