မတ်မလီု ၊ ဂျောန် ၆
နူပၠန်ဂတးတမ်က္ညၚ် ဂကောံစဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် PDF တံ မံက်တိုန်လဝ်ဂှ် နကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကီု သီုကဵုသွာၚ် ပရေၚ်ဂီုကၠီုကီု ကဵုလဝ်ဖျုန်ကၠာတဲတုဲ သွက်သ္ဂောံ ပသောင်ထောံ ရောၚ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် အလဵုအသဳပၞာန်သီအဝဵု ဒှ်ကၠုၚ်လဝ် သမ္မတ ခါန်ကၞက်ကေတ်တ်ဂှ် ဟီုပတိတ်လဝ်ရ။
ဟိုတ်နူ ဆန္ဒညးမိက်ဂွံဒှ်သမ္မတ သီကေတ်လဝ်အဝဵုဍုၚ်တုဲ ဒပ်ပၞာန်ဗက်ပန်ဂစိုတ် နပကီုပရာတ်လဝ် လ္တူရဲထ္ၜးဆန္ဒ ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်တံကီု ဟိုတ်နူပရေၚ်ရပ်ချုက်ပျဲပျာံ ဂစိုတ်လဝ် ကီုတုဲ PDF တံမံက်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ် ညံၚ်ရဴ သ္ပကလော်ဟွံတီလဝ်တုဲ အပ္ဍဲအာလဝ်တရဴဍုၚ်အိန္ဒိယဏံ စပ်ကဵု PDF တံဂှ် ညးဟီုလဝ်ရောၚ်။
PDF တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူလစွံစိုတ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဟွံတုပ်သၟဟ်တုဲ မံက်တိုန်ကၠုၚ် ကြဴနူသၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ်ရောၚ် ပ္ညုၚ်ဟီုလဝ် တုဲ နကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကီု သီုသွာၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီုကီု ကဵုဖျုန်တုဲ သွက်သ္ဂောံပသောင်အာကၠာတဲရောၚ် ပ္ဍဲအေန်တာဗျူတၟေၚ် ဌာန်ပရိုၚ် DD India ဂှ် ကဵုလဝ်သွဟ်ရောၚ်။
ပရေၚ်ဏအ်ဝွံ ကဵုဖျေံလွဟ်လုပ်ကၠုၚ်ဗွိုၚ်ဥပဒေ ဇရေၚ် အလဵုအသဳပၞာန် ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်တုဲမှ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ထ္ၜးဟိုတ်ကဵု ပရေၚ်ဂီုကၠီုတုဲ နကဵုပရေၚ်ပၞာန် သွက်သ္ဂောံပသောင်အာ ပိုတ်တ်သ္ကုတ်တ်ဂးတုဲ လစွံစိုတ်နွံမံၚ်ရောၚ်ဂှ် ညးခတ်အကာဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်တံ သ္ၚဳဂၠိပ်မံၚ်အိုတ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဂှ် ဒပ်ပၞာန်မိက်ဂွံ ယှအ်ဖျေံဇြဟတ် မာတ်လဝ်မုက်ပၞာန်တုဲ ပတဝ်လဝ်က္ဍိုပ်ကဵု PDF တံတုဲ နကဵုဇြဟတ် ပံၚ်တောဲဗလးတိကီု ဗလးကျာကီု နကဵုဗီုပြၚ်ထပက်ကရောၚ်ပၞာန် လုပ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြင်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“အပ္ဍဲ ၁၀၀ တ္ၚဲဏံကီု ကြဴနူ ၁၀၀ တ္ၚဲတံဂှ် ကု ERO တအ်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ညံၚ်ဂွံကုတ်ထပိုတ်အဆက် ကၠောန်အာတုဲ ထိၚ်ချုက်အာ သီုဒေသပယျဵုတံကီု နူလပါ်ဒပ်ပၞာန်မ္ဂး နကဵုနဲကဲပၞာန် အသိၚ်ထတ်တ် ဗွဲမဓဇန်အိုတ်ဂှ် ဍေံမိက်ဂွံသရောပ်ထောံ မုက်ပၞာန်တံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒေသကောန်ဍုၚ်အရၚ် ရခေၚ် ကဵု ချေၚ်သၠုၚ်ကျာတအ် ဗီုလဵုဒှ်ကၠုၚ်ရောဂှ် ဟွံတီဏီပုဟ်။ ဒေသတအ်ထံဟွံပါ အပ္ဍဲကဵုဒေသကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်တံဂှ် ချုက်ထောံမုက်ပၞာန် ပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုသၞ PDF တံတုဲ နကဵုဇြဟတ်ဗလးတိဗလးကျာ အသိၚ်ဇၞော်ဇၞော် သ္ပက္ဍိုပ်လိက် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တုဲ ထပက်ကရောၚ်ပၞာန် လုပ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် အဲညာတ်ကေတ်ရအဴ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲဂိတုအေဗရာတေံ သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် အပ္ဍဲပွိုၚ် ၁၀၀ တ္ၚဲ ကၠာဟွံစိုပ် ဂိတုဂျူလာၚ် ၃၁ မ္ဂး အလဵုအသဳပၞာန်သီအဝဵု ကော်ဘိက်လဝ် ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ သွက်သ္ဂောံဆဵုဂဗသဳကၠဳတုဲ သွက် PDF တံမ္ဂး ဒးဖျေံလွဟ်လုပ်ကၠုၚ် ဗွိုၚ်ဥပဒေ မဒှ်ရ။
ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံကဵု PDF လုပ်ပၠန်ဂတးမံၚ်တံဂှ် အပ္ဍဲသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ အရာဒပ်ပၞာန်ပါလုပ်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ညံၚ်သ္ဂောံပလီုထောံတုဲ သွက်သ္ဂောံ ဒက်ပတန်အာ ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ ဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ပတဝ်အာ ပရေၚ်ပြံၚ်သၠာဲသၞောတ်ဂှ် ရန်တၟံလဝ်ရောၚ်။
ရဲပါလုပ်မံၚ် အပ္ဍဲပရေၚ်ပၠန်ဂတး ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ကဵု PDF တံ ဒုၚ်တဲပတေဟ်ကေတ်လဝ် လၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဍေံတံတုဲ လၟိဟ်ကၠံပြၚ် သီုကဵုလွဟ်မကမ် နာနာသာ် လုပ်ကၠုၚ်မံၚ် ဗွိုၚ်ဥပဒေရောၚ် အလဵုအသဳပၞာန် တြးမံၚ်ဝါဒ အဆက်က်မဒှ်ရ။
လတူပရေၚ်ဏံ နူဂကောံဒပ်ပၠန်ဂတးတံ တးပါဲမံၚ်တုဲ ကောန်ဒပ်လ္ၚဵုတံမ္ဂး ဟွံကဵုသမ္တီမွဲသာ်ဂှ် နူဒပ် ဂြိပ်တိတ်အာလဝ် နွံမံၚ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်အလဵုအသဳပၞာန် တြးမံၚ်ဝါဒတံဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် ဟွံဂၠိုၚ်ပုဟ် ဟီုပတိတ်လဝ်ရောၚ်။
ပွမတြးဝါဒ အလဵုအသဳပၞာန်တံမ္ဂး ဒှ်ပရေၚ်ဝေၚ်ပၞာန်စိုတ်ဓာတ် သွက်သ္ဂောံပါ်ဒကးဆီ အကြာဂကောံပၠန်ဂတးတံတုဲ မွဲလပါ်ပၠန် လေဝ် ဒၟာနူဟိုတ်နာနာသာ်တုဲ ညးအာဖျေံလွဟ်ဇရေၚ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ် နွံမံၚ်ညိညိညညမာန်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်တံ သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် စွံပွန်ပတဝ်လဝ်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ အပ္ဍဲကဵုဗ္ဒိုပ် ဒပ်ပၠန်ဂတး ဒၞာဲဌာန်ဂဥုပ်ဒေသ ရဲပၠန်ဂတးတံချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် ကြဳဗုမ်ဗတိုက်မံၚ် နူဗလးကျာတံဂှ်လေဝ် ပဵုတုဲကၠောန်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ရောၚ်။
ဗီုကၠာတေံရ ယဝ်ရတီအာဒၞာဲ ဂကောံပၠန်ဂတးတံမ္ဂး ဍေံတံ ကၠုၚ်ကြဳဗုမ်ဗတိုက်မံၚ်တုဲ ဂလာန်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဟီုလဝ်ဂှ်တှ်ေ ဟွံအလုပ်အဝေါၚ်ပုဟ်ဂှ် ညးတာလျိုၚ် PDF ခရိုၚ်သဓီု ကိုဧမေန်ထောန် ကလေၚ်ခၠေဝ်လဝ်ရ။
“ဒၞာဲဂကောံပၠန်ဂတးတံ နွံဂှ်လေဝ် အတိုၚ်ဗီုတြေံတေံရ။ တီဒၞာဲမ္ဂး ဍေံတံကၠုၚ်ကြဳဗုမ်ဗတိုက်မံၚ် ဗွဲမပြဟ်ဏောၚ်။ ညိဟွံမၚ်အခိၚ်ပုဟ်။ ပ္ဍဲအကာဲအရာလၟုဟ်လေဝ် ဍေံကၠောန်မံၚ် ညံၚ်ရဴဒၞာဲဂကောံလကိုတ်ရေဝ်ဂှ် ဍေံကၠောန်မံၚ်ရ။ အရာဏံဂှ် ဍေံမုလေဝ်ပရေၚ်ဒးဟွံညှာတာ ဟွံမွဲပုဟ်။ ကၠောန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံဟီု ၁၀၀ တ္ၚဲဟာ၊ ၁၀၀၀ တ္ၚဲဟာ၊ ဗီုလဵု ဍေံဘပဠမံၚ်ဟဍေံ၊ ဗီုလဵု ဍေံတြးမံၚ်ဝါဒဟဍေံ၊ လပါ်ပိုဲတံဂှ်တှ်ေ အရာဒးကၠောန်ထေက်တံဂှ် ဆက်ကၠောန်အာဏောၚ်။ အရေဝ်ဍေံဟီု ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကဵု ပသောင်အာပရေၚ်ဂီုကၠီုဂှ်တှ်ေ ဟွံလုပ်အဝေါၚ်ပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၇ တေံ လပါ်သၠုၚ်ကျာတွဵုရးမန် ဒၞာဲဌာန်ဂဥုပ် ဗ္ဒိုပ် ဂကောံလကိုတ်ရေဝ် နွံမံၚ် အပ္ဍဲဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကြဳဗုမ်ဗတိုက်ဏာတုဲ ကောန်ဒပ် ၁၀ တၠ ချိုတ်အာ၊ ဒးဝပ် ၂၀ တၠ ပြၚ် နွံရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၃ ဂှ်လေဝ် ဒၞာဲဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ် ထေၚ်ခယျ လဝ် ဗ္ဒိုပ်ဂကောံလကိုတ်ရေဝ်နွံမာန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၠုၚ်ဗတိုက် နကဵုဗလးကျာအလန်ဒုတိယတုဲ ရဲကၠောန်ကၠအ် ညးတြုံအာယုက် ၄၀ ပြၚ် ၁ တၠ ချိုတ်အာဂှ်ကီု သ္ၚိဌာန်တံလေဝ်လီုလာ်အာကီု နွံရောၚ်။
အတိုင်တင်နၚ် ဂကောံဥာဏ်လေၚ်တေတ် ပကောံဂွံလဝ်တၚ်နၚ် တံမ္ဂး စနူသီအဝဵုတေံတုဲ စဵုကဵုစိုပ်ဂိတုမာတ်သၞာံဏံ ပွိုၚ် ၅ သၞာံဏံဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကြဳဗုၚ်ဗတိုက်လဝ် သ္ၚိဌာန်ညးဍုၚ်ကွာန်၊ စမြိုၚ်ဒၞာဲ ပရေၚ်သာသၞာ၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက် ကေုာံ ပရေၚ်ပညာတံဂှ် ကၠောန်လဝ် အောန်အိုတ် ၇,၀၅၂ ဝါ နွံမံၚ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အလုံဍုၚ်မ္ဂး အပ္ဍဲ ၁၈၉ ပွိုၚ်ဍုၚ်တံဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန် ကောန်အရာပ် ၄၄၂၀ ပြၚ် ချိုတ်တုဲ၊ ၇၆၄၀ ပြၚ် ဒးဝပ်၊ ဘာဗတောန်လိက် ၂၅၁ မ၊ ရုၚ်ဂဥုဲ ၉၆ မ ကေုာံ စမြိုၚ်ဒၞာဲဌာန်ဒတန် ပရေၚ်သာသၞာ ၄၀၀ မပြၚ် ဒးဒုၚ်လီုလာ်အာလဝ်နွံရောၚ်။
စဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ် စွံပွန်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်ကောန်အရာပ်တံတုဲ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဗတိုက်မံၚ်နူဗလးကျာဂှ်ကီု သွက်သ္ဂောံထပၠုပ်အာ ဓရ်ဖေက်တံဂှ်တှ်ေ မုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီု ပသောင်မံၚ်ရောဟီုဂှ် ဂကောံဒပ်ပၠန်ဂတးတံ သၟာန်ကၠုၚ်မံၚ်ရောၚ်။
“ပရေၚ်တအ်ဏအ်ဂှ် လဟီုကဵုအရေဝ် တၞဟ်ခြာမံၚ်ဏောၚ်။ မွဲလပါ်မ္ဂး ဟီုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်။ အပ္ဍဲပရေၚ်ကေၚ်ကာ ကလုတ်တမာန်ဂၠးကဝ်တံလေဝ် ဟီုကိစ္စပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ရ။ ဆဂး အရာကၠောန်အာနတဲတံဂှ် ဒှ်မံၚ်အမှုရာဇဝတ်ပၞာန်တုဲ ဆက်ကၠောန်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။ ပ္ဍဲဗလးတိမ္ဂး ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ဒပ်ပၞာန်တအ်ဂှ် ယဝ်ရပရေၚ်အရီုဗၚ်နူဗလးကျာ ဟွံဂွံလဝ်မ္ဂး မုအကာဲအရာလေဝ် ကၠောန်ဟွံမာန်ပုဟ်။ ဇြဟတ်ဗတိုက်ကီု သီုပရေၚ်စိုတ်ဓာတ်ကီု သီုပရေၚ်ဍာ်ဒကေဝ်နာနာတံ အရာရာဖအိုတ်ဂှ် လပါ်ဂကောံဒပ်ပၠန်ဂတးတံ သာမံၚ်ဂှ် သီုညးဖအိုတ်တံ တီမံၚ်အိုတ်ရ” သာ်ဝွံ ညးတာလျိုၚ်ဌာနပရေၚ်စဵုဒၞာ ကံၚ်သဳဖိတ်ဒရေဝ်တွဵုရးမန် (MSFC) နာဲတလနာဲ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြင်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုဒေသ ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ကဵု ဂကောံဒပ်ပၠန်ဂတးတံ ထိၚ်ချုက်လဝ် နွံမံၚ် ၆၀ ပွိုၚ်ဍုၚ်တံဂှ် သုၚ်စောဲစကာအာ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပၞာန် အကာဲအရာ ကာမံက်တိုန် ရောၚ် ပ္ဍဲဂိတုအေဗရာ ၂၃ တေံဂှ် သမ္မတသီအဝဵု လလောၚ်တြး လဝ်ရောၚ်။
စပ်ကဵုလတူဏအ်တုဲ ပ္ဍဲကောံဓရီုလၟေၚ်ဍာံ အလန်ဒုတိယ စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ် ဂိတုဂျောန် ၄ တေံ ၆၀ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် ညံၚ်သ္ဂောံ ထပ်ဆက်ထပဵုတိုန်အာယုက် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပၞာန် ၉၀ တ္ၚဲဂှ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ကေၚ်ကာဥပဒေကေုာံ သ္ကိုပ်ဂဥုပ်ဥပဒေ ဒံက်တာ သီတာဥူ ပတိုန်ပၠုပ်လဝ်ဂလာန်ရ။
ဣဏံဝွံ သ္ပစၞးကဵုသမ္မတသီအဝဵု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ပၠုပ်ပတိုန်ဏာ ဂလာန်မဒှ်တုဲ ဒေသလ္ၚဵုတံမ္ဂး သွက်ပရေၚ်သၞောဝ်ဓဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓလီုကေုာံ ဒေသဂွံညိၚ်ဝပ်ၜိုဟ်သြိုဟ်အာဂှ် ဒးဆက်ကၠောန်မံၚ် ဏီရောၚ် ထ္ၜးလဝ်ဟိုတ်ရောၚ်။
မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ်လေဝ် အပ္ဍဲဂကောံဂီုကၠီုကောန်ဂကူ ဒက်ပတန်လဝ် တၟိဂှ် သမ္မတသီအဝဵုဂှ် ဒှ်ဥက္ကဌ၊ ဂဥုပ်ဒပ်ဂှ် ဒှ်ဒုဥက္ကဌ ၂ တုဲ ယှအ်ဖျေံလဝ်ကဆံၚ်ကီုလေဝ် လတူတင်ဖျေံအာသ္ဂုတ်သွာတ် ပရေၚ်ဂီုကၠီုတံမ္ဂး ကဵုလဝ်အခေါၚ်အဝဵု သမ္မတဂှ် ဒှ်အဓိကရောၚ် ဆဵုကေတ်မာန်ရ။
ပရိုၚ် – သြင်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – PDF