နေပျဳဒဝ် ၊ ဂိတုဂျောန် ၁၀
ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ ညံၚ်သ္ဂောံဒှ်အာ ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳဒုၚ်ရုဲစှ်လဝ် နကဵုနနဲ ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂးတုဲ နူအာသဳယာန်ကဵု ဍုၚ်ဂၠးကဝ်တံ သွက်ဂွံသ္ပအာစၟတ်သမ္တီလုပ်သၞောဝ်ဂှ် ပ္ဍဲအရာပရေၚ်ဆက်ဆောံကလုတ်တမာန်တံမ္ဂး အလဵုအသဳပၞာန်သီအဝဵု ကၠောန်ကၠုၚ်ပရေၚ်အပြံၚ်သၠာဲတံ နွံရ။
အပ္ဍဲအခိၚ်ကာလသီအဝဵုတေံမ္ဂး သွက်ဂုဏ်ဖဵုပရေၚ်ၜါလပါ် ဆက်ဆောံကၠုၚ်လဝ် ဆၜိုတ်ဍုၚ်ကြုက်၊ ရတ်ယှာ ကဵု ဗဳလာရုသ်တံသၟးကီုလေဝ် အခိၚ်ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ် အလဵုအသဳညးဍုၚ်ကွာန်ဏံမ္ဂး စဆက်ဆောံကၠုၚ်ကဵု ဍုၚ်အပ္ဍဲဒေသတံရောၚ်။
အခိၚ်အာသဳယာန်ကဵု ပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တအ် ဝေၚ်ပါဲမံၚ်အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဍုၚ်ဇိုၚ်ဝုတ်ဒိုဟ် သ္ၚိရေၚ်တၟေၚ်ဆက် လပါ်ပလိုတ် အလဵုအသဳအိန္ဒိယ စွံပရေၚ်ဇြိုဟ်နက်ကော်ဘိက်တုဲ ဗွဲမကၠောအ်ဍကြပ်ပ် ညံၚ်သ္ဂောံပံၚ်တောဲကၠောန်အာ သွက်ဂုဏ်ဖဵုၜါလပါ် မဒှ်ရ။
တုဲပၠန် မဒှ်ဍုၚ်အပ္ဍဲဒေသတံ သေံ၊ မလေဝ်ယှာကဵု အေန်ဒဝ်နဳယှာ တံလေဝ် ဆက်ဆောံကၠုၚ်ကဵုအလဵုအသဳပၞာန်တုဲ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုတင်တုပ်စိုတ်ဘုံ ၅ တင် ဖျေံလဝ် နူအာသဳယာန်တေံဂှ် ထပ်ဟရိုဟ်ပတိုန်မံၚ် ပရေၚ်ကေၚ်ကာဍုၚ်ဗၟာရောၚ်။
နူလပါ်အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ်လေဝ် သွက်သ္ဂောံကလေၚ်လုပ်စိုပ်အာ အပ္ဍဲဗွိုၚ်အာသဳယာန်ကဵု ပရေၚ်သ္ပစၟတ်သမ္တီနူဂၠးကဝ် ယြဴဍုၚ်လဵုဒှ်ဒှ် ဒုၚ်တၠုၚ်မာန်မ္ဂး နကဵုပရေၚ်ဆက်ဆောံကလုတ်တမာန် ညံၚ်ဂွံခိုဟ် ဂစာန်မံၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။
ဣဏံဂှ် နကဵုအလဵုသဳပၞာန် ဗွဲတၟေၚ် နူကဵုဗ္ဒဗ္ဒါဲပတေဟ်စလဝ် ဆၜိုတ်ဍုၚ်ကြုက်မွဲဓဝ်ဂှ် အတိုင်မူဝါဒ ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်ကၟိန်ဗၟာ စကာအာမူဝါဒ ဗၠးၜးက္တိုၚ်ကၟိုဟ်ဟွံဗက်လပါ်တံဂှ် သုၚ်စောဲနတဲတုဲ ဒှ်သဘဴ စကဵုကၠုၚ်ဖျုန်ကဵု ဍုၚ်အပ္ဍဲဒေသတအ်ရောၚ် ကၠိုဟ်ကေတ်လဝ် ကီုရ။
သီုကဵုအိန္ဒိယကီု ဍုၚ်အပ္ဍဲဒေသလ္ၚဵုတံကီု ဆက်ဆောံကၠုၚ်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ကီုလေဝ် ပရေၚ်ဒးဗ္ဒဗ္ဒါဲမံၚ်ဍုၚ်ကြုက်ဂှ် ယအ်စှ်ေအာမာန် ဟွံသေၚ်ပုဟ် ညးအုပ်ကာ ကံၚ်သဳမဳဒဳယာ ပရိုၚ်ဗၟာဗၠးၜး ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“ပ္ဍဲအာသဳယာန်လေဝ် ဗွဲမက္တိုၚ်ကၟိုဟ်ဟေၚ် အခိၚ်လၟုဟ် အတိုင်ပိုဲတအ်ဂွံတီလဝ်မ္ဂး ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် သေံ၊ မလေဝ်ယှာ၊ အေန်ဒဝ်နဳယှာတအ် အာလဝ်တုဲရ။ ညံၚ်ရဴသာ်ဂှ်ကီု အဆံၚ်နာနာ နူကဵုဗၟာပလံၚ်ဏာ လ္ၚဵုတှ်ေ အဆံၚ်ဝန်ဇၞော်ဟွံသေၚ်၊ သ္ကိုပ်ဝန်ဍုၚ်လ္ဂုၚ် သ္ကိုပ်ဝန်ဍုၚ်မာန္တလေဝ်တအ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံလုပ်စိုပ်အာ ဗွိုၚ်အာသဳယာန်ဂှ် ဂစာန်စုတ်မံၚ်အတေၚ်အိုတ်စောန်ကီုရ။ မိက်ဂွံသ္ဂးဂှ် အရာဒးဗဒဗဒါဲမံၚ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တှ်ေ ယအ်စှ်ေအာမာန် ဟွံသေၚ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ပွမသ္ပစၟတ်သမ္တီလုပ်ဗဗွဲသၞောဝ်ညးတံ၊ တုဲတှ်ေ လွဟ်၊ ဒရုၚ် အရာတအ်ဏအ်ကီု သီုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သီုပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒးဗဒဗဒါဲမံၚ် ဍုၚ်ကြုက်ရဏောၚ်။ တုဲတှ်ေ လတူဂကောံလပါ်သၟဝ်ကျာတအ်လေဝ် (ကြုက်) သြဇာဇၞော်မံၚ်။ ဗီုဂှ်တှ်ေ စဵုကဵုအခိၚ်အပိုၚ်အခြာမွဲဂှ် ယအ်စှ်ေအာမာန် ဟွံသေၚ်ပုဟ် အဲထေၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဟိုတ်နူ ပေါဲဗတိုက်ပလီုရိုဟ်ကၞက် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ပၠန်ဂတးတမ်က္ညၚ်ကဵု လဝေၚ်ပၞာန် ၁၀၂၇ အပ္ဍဲသေံဗၟံက်တံတုဲ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ကြပ်ဒေါမ်စှ်ေအာကီုလေဝ် ဟိုတ်နူအလဵုအသဳကြုက် ထံက်ဒၞာကဵုလဝ်တုဲ ဒပ်ပၞာန်ဗမာ ကလေၚ်ယာက္ဍိုပ်မာန်ကၠုၚ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာပရေၚ်ဆက်ဆောံ ကြုက်-ဗၟာမ္ဂး ၜိုဟ်တုပ် ကတဴတုပ် နွံအာမွဲစွံ အကာဲအရာခိုဟ်အိုတ်ကဵု ညံၚ်ဂွံသၠဲလးအာဂှ် ဒးဂစာန် အာရောၚ်ဂှ် ညးကေတ်လဝ်ဒၞာဲတာလျိုၚ် အလဵုအသဳပၞာန် သမ္မတ သီအဝဵု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဟီုရ။
ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ ယဝ်ရ ဖောအ်ဗြဳတောတက်တိုန်ကၠုၚ် ပရေၚ်ညိၚ်ဝပ်နွံကၠုၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ကြုက်လေဝ် ဂွံဒုၚ်စသိုၚ်ကီုတုဲ ဍုၚ်ကြုက်ဖောအ်ဗြဳတောတက်တိုန်မ္ဂး ဍုၚ်ဗၟာလေဝ် ဂွံဒုၚ်စသိုၚ်ဟီုဂှ် ဒှ်မံၚ် ပရေၚ်ၜိုဟ်တုပ် ကတဴတုပ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
ဂိတုဂျောန် ၈ အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပေါဲထ္ၜးရုပ်ဂမျိုၚ်ကြုက် သၞာံ၂၀၂၆ ပရေၚ်စၟတ်သမ္တီကလုတ်တမာန် ကြုက်-ဗၟာ ၇၆ သၞာံ ပွိုၚ်သတ္တဟဂှ် သှ်ကဵုလဝ် ကုဌာန်ပရိုၚ် China Media Group – CMG ရောၚ်။ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ဆဵုဂဗလဝ်ကဵု ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အေန်ဒဝ်နဳယှာဂှ် နကဵုဍုၚ်ဗၟာ အပ္ဍဲဗွိုၚ်အာသဳယာန်မ္ဂး ဗီုပံၚ်တောဲကၠောန်မံၚ်ခိုဟ်အိုတ်ကီု သွက်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ကၠိုက်ဗိုန်ဗတ်အာဂှ် သဳကၠဳလဝ်ရောၚ် နူအလဵုအသဳပၞာန် လလောၚ်တြးလဝ်ပရိုၚ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုလိက်လလောၚ်တြး ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အေန်ဒဝ်နဳယှာမ္ဂး ပ္ဍဲအရာသောၚ်ကလးအာ ပရေၚ်ကေၚ်ကာဍုၚ်ဗၟာ မ္ဂး တင်တုပ်စိုတ်ဘုံအာသဳယာန် ၅ တင်ဂှ် နဒဒှ် သ္ဇိုၚ်မူအဓိက ညံၚ်သ္ဂောံဆက်စွံအာပၠန်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်မံၚ်ရောၚ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အေန်ဒဝ်နဳယှာ ဆူဂဳယိုနို ဟီုရ။
တုဲပၠန် လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ညံၚ်ဂွံတန်ကြန်လအ်လဂှ် အလဵုဇကုဍုၚ်ဗၟာဒးက္ဍိုက်ပ်တုဲ သွက်သ္ဂောံဒှ်ကၠုၚ် ပွမသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကုညးဆေၚ်စပ်တံသီုဖအိုတ်ဂှ် မၚ်ပံၚ်တောဲကၠောန်အာရောၚ် အပ္ဍဲတရဴနေပျဳဒဝ် ဂိတုဂျောန် ၈ ဂှ် ဟီုလဝ်ရ။
အပ္ဍဲဂိတု တုဲကၠုၚ်တေံလေဝ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ကောန်ဂကောံဍုၚ်အာသဳယာန် ဖိလေတ်ပိုၚ်၊ မလေဝ်ယှာကဵုသေံတံ ကၠုၚ်လဝ်ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ်တုဲ ဆဵုဂဗလဝ်ကဵုသမ္မတသီအဝဵု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်လေဝ် နွံကီုရ။
ပရေၚ်ကေၚ်ကာကလုတ်တမာန် အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ညံၚ်ရဴလဝေၚ်ပၞာန် ၁၀၀ တ္ၚဲ ဖျေံလဝ်ဗျူဟာတုဲ ကၠောန်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ကီုလေဝ် ပရေၚ်ကြဳဗုမ်ဂစိုတ်မံၚ်ဂှ် ဆက်ကၠောန်မံၚ်ဖိုဟ်တုဲ ပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တံ သ္ဂောံဒုၚ်တဲဂှ် ဝါတ်ဂါတ်မံၚ်ဏီရောၚ် ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် သ္ပစၟတ်သမ္တီဟီုလဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြင်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – ICG