ဠာယှိုဝ်၊ ဂျူလာၚ် ၇
ဟိုတ်နူဇြဟတ်ဟရိုဟ်အလဵုအသဳကြုက်ဂှ် ပေါဲဗတိုက်ထပိုတ် ရိုဟ်ကၞက်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်တံ အဃောညိၚ်ဝပ်မံၚ်ပ္ဍဲကဵုဒေသသေံသၟဝ်ကျာဂှ် ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဂစာန်ကၠုၚ်မံၚ် လ္တူညးယိုက်ဝန်အလဵုအသဳကေုာံ ကၟိန်သ္ၚိဌာန်တံ နဒဒှ်ဇြဟတ်အရန် မဒှ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုဒေသသေံသၟဝ်ကျာ ညးယိုက်ဝန်အလဵုအသဳ အကြာအာယုက် ၁၈ သၞာံ စဵုကဵု ၆၀ သၞာံ နွံမံၚ်အပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်တံဂှ် ညံၚ်ဂွံပၠုပ်စုတ်လဝ်စရၚ် အပ္ဍဲဇြဟတ်အရန်ဒပ်ပၞာန်ညိ ကုဂကောံပရေၚ်အုပ်ဓုပ် အလဵုအသဳတွဵုရးပါ် နူကဵုရးဌာန်ဂအုပ်ပၞာန်ဧသာန် ဖျေံသ္ဇိုၚ်ဠာယှိုဝ် ကဵုလဝ်စၞောန်ပ္ညုၚ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၂၇ တုဲကၠုၚ်တေံရ။
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံပကောံစရၚ် ဇြဟတ်အရန်ဍုၚ်နိဂီုဂှ် ကောန်ဇါတ်ဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ် အာယုက်လတူ ၁၈ သၞာံတံကီု၊ ကောန်ဇာတ်ဂကောံဌာနဒပ်ပလိုတ်ပၟတ်တံကီု ပကောံကေတ်စရၚ်လၟိဟ်မၞိဟ်တုဲ ညံၚ်ဂွံပလံၚ်ဗ္စိုပ်ကဵုလဝ် ကုဌာနသ္ကိုပ်က္ဍိုက်ပ် ဌာနပါ်ဒပ်မၚ်ကွာန်ညိဂှ် ပလံၚ်လဝ်ပရိုၚ် ကဵုလဝ်သမ္တီရောၚ်။
လ္တူဏံ သွက်ဂွံထမံက်ရုပ်ရဴ ပရေၚ်ပၠုပ်စရၚ်ညးယိုက်ဝန်ကောန်ဍုၚ် အပ္ဍဲဇြဟတ်အရန်ဒပ်ပၞာန်မာန်ဂှ် အတိုၚ်စရၚ်ဇြဟတ်လၟိဟ် ညးယိုက်ဝန်ကောန်ဍုၚ်အကြာအာယုက် ၁၈ သၞာံ စဵုကဵု ၆၀ သၞာံ နွံမံၚ်အပ္ဍဲသၟဝ်ဌာနပွိုၚ်ဍုၚ်သီုဖအိုတ် အပ္ဍဲဒေသသေံသၟဝ်ကျာတံဂှ် ပကောံလဝ်ခံက်အၚ် အတိုၚ်တၞးတောဲလဝ်တံတုဲ ဂိတုဂျူလာၚ် ၂ စွံလက်ကရဴအိုတ်တုဲ ညံၚ်ဂွံပလံၚ်ဗ္စိုပ်ဗိုန်န်ညိ မဒှ်ရ။
ပ္ဍဲသေံသၟဝ်ကျာ ၜိုန်ရအကာဲအရာပေါဲပၞာန် ဂံက်မံၚ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဇြဟတ်ဗတိုက်ဟၟဲဂှ် ကဵုတန်ဗတောန်ပၞာန် ကုဇြဟတ်အရန်တံတုဲ ဗပေၚ်ဗဂပ်ကဵုမံၚ်လွဟ်မာန်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ကဵုတန်ဗတောန်ပၞာန်တုဲ ဗီုပြၚ်သွက်ဂွံဗဂပ်ဗပေၚ်ကဵု လွဟ်တံရောၚ်။ ယဝ်ရဒးဟီုမ္ဂး ဆဵုကေတ်အကာဲအရာ ‘ရာန်ဍိက်-ဂွံသီုဂၠုဲ’ ဒှ်အာဗီုပြၚ်ဏံ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပြဟ်ဟ်ဏံ ဟီုမံၚ်အရေဝ် ကုဂကောံ UWSA၊ NDAA တံလေဝ်နွံရ။ တုဲမ္ဂး ကု MNDAA၊ TNLA တံလေဝ် ဒေါအ်လဝ်ပန်ပှော်နွံမံၚ်။ တုဲပၠန် SSPP/SSA လေဝ် စိုပ်အာစဵုကဵုနေပျဳဒဝ်တုဲရ။ သာ်ဂှ်တုဲ ၜိုန်ရအကာဲအရာပေါဲပၞာန် ဂံက်ညိၚ်မံၚ်ကီုလေဝ် နူလပါ်ဒပ်ပၞာန်မ္ဂး ၜိုန်ရဇြဟတ်ဗတိုက်ဇေတ်တ်ဟၟဲကီုလေဝ် စကာအာဇြဟတ်အရန်တံဏံတုဲ ညံၚ်ဂွံဒုၚ်ဒဝ်မုက်ပၞာန် ပ္ဍဲတွဵုရးသေံမာန်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ်မဒှ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ညးယိုက်ဝန်အလဵုအသဳကဵု ကၟိန်သ္ၚိဌာန်ညးတံ နဒဒှ်ဇြဟတ်အရန်ဒပ်ပၞာန်ပကောံစုတ်စရၚ်ဂှ်တှ်ေ မဒှ်ပွိုၚ်ဍုၚ် ဠာယှိုဝ်၊ တိန္နဳ၊ ကောန်လုၚ်၊ မူသေဝ်၊ နာန်ခါမ်၊ ကျံက်မေဝ်၊ တဳပဝ်၊ နံၚ်ချိုဝ်၊ နမ္မတူ၊ မိုဝ်မိက်၊ မဗိၚ်၊ တယာန် ကေုာံ ပွိုၚ်ဍုၚ်မိုင်ရေဝ်တံ ပါလုပ်ရ။
အပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်တံဏံမ္ဂး ဍုၚ်နမ္မတူ၊ မဗိၚ်၊ နာန်ခါန်၊ တိန္နဳ၊ ကောန်လုၚ်၊ မိုဝ်မိက်၊ ကျံက်မေဝ် ကေုာံ တဳပဝ်တံဂှ် ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု လလောၚ်တြးလဝ်အမိၚ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပၞာန်နွံတုဲ၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်လ္ၚဵု ဒးပကောံစုတ်လဝ်စရၚ် ဇြဟတ်အရန်တံဂှ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ဒၞာဲဒပ်ကိုဝ်က MNDAA ကေုာံ ဒပ်တအာၚ် TNLA တံ ထိၚ်ချုက်လဝ်ရောၚ်။
မွဲလပါ်ပၠန် ဟိုတ်နူဇြဟတ်ဒပ်ဗတိုက် နွံမံၚ်အပ္ဍဲတွဵုရးတံ ဒးထပ်ဗလးဏာလဝ် ပ္ဍဲကဵုဒေသဂကောံပၠန်ဂတး ချဳဒရာၚ်မံၚ် အဒေါဝ်ဍုၚ်ဗၟာဒှ်မံၚ်တုဲ ဇြဟတ်စးပၞာန်ပသှ်ေစွံလဝ်တံအောန်အာ ဂှ်ရ ဒးပကောံစရၚ် ဇြဟတ်ပၞာန်အရန်သာ်ဏံရောၚ် ပရေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်တံ ဆက်နွံမံၚ်ပၠန်ရ။
အခိၚ်ဇြဟတ်ဗတိုက်မ္ၚိုဟ်ဟ်တံအောန်မံၚ်ဏံဂှ် ယဝ်ရ နူလပါ်ကြုက်ဖန်ဖက်ကၠုၚ်မွဲမွဲသာ်မ္ဂး ဂဝိၚ်ဖေက်ဗီုပြၚ်ပရေၚ်ပၞာန်လီုလာ်အာတုဲ ဒၞာတာလဝ် နကဵုဗီုပြၚ်ဇြဟတ်အရန်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ဟီုဂးလဝ် လညာတ်ညးရ။
“ဇြဟတ်ဗတိုက်ဒုၚ်ဒဝ်ကြံၚ်ၚ်မ္ၚိုဟ်ဟ်တံ ကြပ်ဟၟဲဒှ်အာယျ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ နကဵုဗီုပြၚ်ဇြဟတ်အရန် ပကောံစရၚ်ပၞာန်၊ ဖန်ဇန်လဝ် နကဵုဗီုပြၚ်ဒပ်မၚ်ကွာန်တံရ။ အဓိကဂှ် ယဝ်ရနူလပါ်ကြုက် ဍဵုကၠုၚ်ကောန်ဍေၚ်မွဲမွဲမ္ဂး ဒှ်ဂဝိၚ်ဖေက်ဗီုပြၚ်လီုလာ်အာတုဲ ကုညးယိုက်ဝန်ညးတံ ကဵုအာတန်ဗတောန်ပၞာန် ဗဂပ်ဗပေၚ်ကဵုလွဟ်တုဲ သ္ပဇြဟတ်အရန်။ ယဝ်ရဒးဟီုမ္ဂး ကောန်ဇာတ်ညးယိုက်ဝန်တံဂှ် သ္ပလဝ်နဒဒှ်ကၚ်တုဲ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတံ သွက်ဂွံတိက်သၠိၚ်အာခိုဟ်ဟ်မာန်ဂှ် ဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အကာဲအရာ ဗိုၚ်ဒၞာတာလဝ်ရောၚ် အဲဆဵုကေတ်ရ”သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကဵုပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန် ၁၀၂၇ သေံသၟဝ်ကျာဂှ် ဇြဟတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဆောံလေၚ်အာလဝ် ဗွဲမဂၠိုၚ်နွံတုဲ သီုလပါ်ပရေၚ်ပၞာန် သီုကဵုတိဍာ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ဒးဒုၚ်ကျအာလဝ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ကီုလေဝ် ပြဟ်ဟ်ဏံမ္ဂး ပ္ဍဲကဵုတိဍာ်ဒေသလ္ၚဵုတံဂှ် ဟိုတ်နူဇြဟတ်ဟရိုဟ်ကြုက်ကီု ဟိုတ်နူနဲကဲပရေၚ်ပၞာန်ကီု ကလေၚ်လုပ်ထိၚ်ချုက် လဝ်တံရ။
တုဲပၠန် ကုဒပ်ကိုဝ်ကန့် MNDAA ကေုာံ ဒပ်တအာၚ် TNLA ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံပိ ပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန် ၁၀၂၇ တံဂှ် ၜိုန်ရဒေါအ်လဝ်ပရေၚ်ပန်ပှော်ကီုလေဝ် သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် အပ္ဍဲကိုန်အစဳဇန် ၁၀၀ တ္ၚဲဂှ် ဟွံဂွံဆဵုဂဗလဝ် ပရေၚ်သဳကၠဳဏီပုဟ်။
ပြဟ်ဟ်ဏံ ကုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဒေသသၟဝ်ကျာ UWSA၊ NDAA၊ SSPP တံဟေၚ် ဆဵုဂဗသဳကၠဳလဝ်ဗွဲအပြောံကဵု ကမ္မတဳပ္ညဳပ္ညပ်ထမံက်ရုပ်ရဴ ပရေၚ်ညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် NSPNC အလဵုအသဳပြံၚ်လဝ် ဗီုပြၚ်ဒပ်ပၞာန်တံဏီရ။
ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဗၟာဂှ် ၜိုန်ရဒက်ပ္တန်လဝ် ညံၚ်ရဴအလဵုအသဳပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်ကောန်အရာပ်ပြဟ်ဟ်ဏံကီုလေဝ်၊ နကဵုပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် ဒးဆက်ဇီုကပိုက်အာမံၚ်ကဵု ကုဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံကဵု ဒပ်ပၠန်ဂတးဒစဵုဒစးမံၚ်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်တံ မဒှ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI