နေပျဳဒဝ်၊ ဂျူလာၚ် ၈
ကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ် သၟဝ်အလဵုအသဳဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု စချူခၞံပလေဝ်ကၠုၚ်ၝောံပိုဒ်နဲကဲဥပဒေလ္ၚဵုဂှ် သွက်ဂွံထိၚ်ကြာပ်အာဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံရောၚ် သ္ဂးရ။
နကဵုအလန်စတုတ္ထ သွက်ဂွံပလေဝ်အာနဲကဲဥပဒေပတိုန်စရၚ်စၟတ်သမ္တီ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂးတုဲ ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် ၂ ဂှ် နကဵုလိက်အမိၚ် ဥက္ကဌကဝ်မယှေန် ဥူတာန်သိုဝ် ထပက်စၟတ်တဲလလောၚ်တြးလဝ် ထပက်ဏာအဇာ နဲကဲဥပဒေ ၂၄ ကေုာံ နဲကဲဥပဒေ ၂၅ (စ) တံဂှ်ရောၚ်။
အပ္ဍဲတင်နၚ်တံဏံမ္ဂး နဲကဲဥပဒေၝောံပိုဒ် ၂၄ ဂှ် ထပ်ဗပေၚ်စုတ်ဏာ နကဵုၝောံပိုဒ်ပါ် ၄ ပိုဒ် (က)၊ (ခ)၊ (ဂ)၊ (ဃ) တံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
အတိုၚ်နဲကဲဥပဒေၝောံပိုဒ် ၂၄ (က) ပလေဝ်လဝ်ဂှ်မ္ဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ယဝ်ရပလေဝ် သၞောဝ်သ္ဇိုၚ်ဒက်ပ္တန်ဗော်ကီု၊ ထပ်ဗပေၚ်၊ ထပက်အဇာ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ကလေၚ်ချူခၞံတၟိကီု၊ ပလေဝ်မူဝါဒ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံမ္ဂး ဒးပတိုန်ထ္ၜးကုကဝ်မယှေန်တုဲ ကဝ်မယှေန်စၟဳစၟတ်ကဵုအခေါၚ်တုဲမှ ဖန်ဖက်ရေၚ်တၠုၚ်မာန်ရောၚ် ဟီုလဝ်ရ။
အပ္ဍဲနဲကဲဥပဒေၝောံပိုဒ် ၂၄ (ခ) လေဝ် စနူတ္ၚဲဂွံအခေါၚ် ဒက်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ အပ္ဍဲပွိုၚ် ၃၀ တ္ၚဲဂှ် ဒးပတိုန်စရၚ်ယၟုညးပါလုပ်ဂကောံ ကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵုဗော် ဟွံအောန်နူကဵု ၁၅ တၠတံ အတိုၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဒက်ပတန်ဗော်တံ နွံတုဲ၊ ပ္ဍဲ ၂၄ (ဂ) မ္ဂး ယဝ်ရမိက်ဂွံပြံၚ်လှာဲယၟု စရၚ်ညးပါလုပ်ဂကောံ ကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵုမ္ဂး အပ္ဍဲပွိုၚ် ၇ တ္ၚဲဂှ် ဒးကၠုၚ်ပတိုန်ထ္ၜးကုကဝ်မယှေန်ရောၚ် ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုနဲကဲဥပဒေၝောံပိုဒ် ၂၄ (ဃ) မ္ဂး ညးဍိုက်ပေၚ်ကဵုအစောံစရာဲ နွံကဵုအခေါၚ်ဒးဒုၚ်ရုဲစှ် ညးစၞးစၠတ်ထဝ်တံဟေၚ် ဒးခါန်ကၞက်နာယကဗော်ကေုာံ ဂကောံကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵုတံရောၚ် ချူထမံက်စုတ်လဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် အတိုၚ်နဲကဲဥပဒေၝောံပိုဒ် ၂၅ (စ) မ္ဂး ဗော်မွဲမွဲ ယဝ်ရ ဒးဒုၚ်ပလီုဏာအလဵုလဵုတုဲ စပ်ကဵုပရေၚ်သ္ပစၞးဗော် ညးစၞး ဒးဒုၚ်ရုဲစှ်လဝ်မွဲမွဲတၠ ပရေၚ်ဂွံဆက်ဒတူလိုၚ်အာမာန်ဂှ် နူကဵုကဝ်မယှေန်ဟေၚ် ဒးကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်စၟတ်သမ္တီကဵုရောၚ် ပလေဝ်ချူခၞံလဝ် မဒှ်ရ။
နူကဵုကဝ်မယှေန်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်မံၚ် ညံၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂွံဒတူလိုၚ်ဝါတ်ဂါတ်အာတုဲ ၜိုန်ရ စၠတ်ထဝ်နွံမံၚ်ကီုလေဝ် နူကဝ်မယှေန်ပလေဝ်ချူခၞံမံၚ်နဲကဲဥပဒေသာ်ဏံဂှ် ကၠောန်ကဵုမံၚ်အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ် အလဵုအသဳဒပ်ပၞာန်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲတၠ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
“ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳဒပ်ပၞာန် ခါန်ကၞက်လဝ် UEC တုဲ ချူခၞံမံၚ်အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ် ကံၚ်သဳပၞာန်တံရောၚ် သာ်ဝွံဟေၚ် ပိုဲတံဂွံဆဵုကေတ်ရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဥပဒေနွံမံၚ်နူတမ်ကၠာတံဂှ် နူကဵုကံၚ်သဳပၞာန် ပဵုတုဲပဍဵုပဍိုက်ကရေပ်ဓရတ်တိုန်ကၠုၚ်မံၚ်။ သွက်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲမွဲ ဂွံဒတူလိုၚ်အာမာန်ဂှ် ညးတံကၠောန်လဝ်နဲ ညံၚ်ဂွံဝါတ်ဂါတ်အာဗွဲမလောန် သာ်ဏံ ပိုဲတံဆဵုကေတ်ရ။ ယဝ်ရပလေဝ်ဥပဒေမွဲမွဲမ္ဂး ထေက်ကဵုဒးကဵုအာသမ္တီ ကုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံရ။ ဟိုတ်နူစၠတ်ထဝ်လေဝ် နွံမံၚ်တုဲ ထေက်ကဵုဒးကဵုသမ္တီ ကုစၠတ်ထဝ်ကီုဏောၚ်။ လၟုဟ်UEC ဂှ် ဥပဒေညးတံ ညးတံချူခၞံကေတ်တ်၊ ညးတံပလေဝ်ကေတ်တ်၊ ညးတံသ္ပဒတန်ကေတ်တ် ဒှ်မံၚ်ဗီုဏံရ။ နတဲမ္ဂး ဥပဒေအိုတ်သီုတံဂှ် နူစၠတ်ထဝ်မွဲကဆံၚ် တၚ်လဵုဂှ် ဒးပလေဝ်နူကဵုဥပဒေရုဲမာဲ၊ တၚ်လဵုဒးပတိုန်အာ စၠတ်ထဝ်တံ ဒးနွံ။ လၟုဟ် စၠတ်ထဝ်နွံမံၚ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်ညးတံမိက်ဂွံကၠောန်ဂှ် ကၠောန်ကေတ်မံၚ်တုဲ စၠတ်ထဝ်လေဝ် ဒှ်အာသၟးသၟး” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကာလသီအဝဵုဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ကေတ်လဝ်တာလျိုၚ်ဂဥုပ်ဒပ် သီုကဵုတာလျိုၚ်ဥက္ကဌ ကံၚ်သဳပၞာန်လေဝ်တောဲကေတ်လဝ်တုဲ အတိုၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၝောံပိုဒ် ၄၁၉ ဥပဒေပတိုန်စၟတ်သမ္တီ စရၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ချူခၞံလဝ် ပ္ဍဲဂိတုဂျာန်နဝါရဳ ၂၆ သၞာံ ၂၀၂၃ ရောၚ်။
ကြဴနူဂှ် ကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်ကံၚ်သဳပၞာန် ခါန်ကၞက်ကေတ်လဝ်ဂှ် နဲကဲဥပဒေပတိုန်စရၚ်စၟတ်သမ္တီ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံခၞံလဝ် တ္ၚဲညိညခြာတုဲ ပ္ဍဲဂျာန်နဝါရဳ ၃၁ သၞာံ ၂၀၂၃ တေံဂှ် လလောၚ်ပတိတ်လဝ်ရ။
နဲကဲဥပဒေ ပလေဝ်ချူခၞံလဝ်ပြဟ်ဟ်ဏံမ္ဂး သုၚ်စောဲအခေါၚ်တာလျိုၚ် အတိုၚ်ၝောံပိုဒ် ၂၆ အပ်ပြာပ်ဇိုန်ဏှၚ်လဝ် ဥပဒေပတိုန်စရၚ် စၟတ်သမ္တီဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ ပတိတ်လဝ်နဲကဲဥပဒေရောၚ် ပ္ဍဲလိက်အမိၚ်လလောၚ်တြး ကဝ်မယှေန်ဂှ် ချူလဝ်ရ။
အတိုၚ်ၝောံပိုဒ် ၂၆ မ္ဂး အခိၚ်ကဝ်မယှေန်ထမံက်အာရုပ်ရဴ တၚ်ချူခၞံပါလုပ်ပ္ဍဲဥပဒေမ္ဂး နဲကဲဥပဒေနွံပၟိက်တံကီု လိက်အမိၚ်၊ လိက်စၞောန်ပ္ညုၚ် ကေုာံ လၟေၚ်နဲကဲပရေၚ်ကမၠောန်တံပတိတ်ကေတ်မာန်ဂှ် ထပ်ဗပေၚ်ချူခၞံလဝ်ရောၚ်။
မွဲလပါ်ပၠန် စပ်ကဵုဥပဒေ ပတိုန်စရၚ်စၟတ်သမ္တီဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ဥပဒေအပြောံပလေဝ်လဝ် အလန်စတုတ္ထဂှ် နူကဵုစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ်အလဵုအသဳဒပ်ပၞာန်ချူခၞံတုဲ သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဂွံတီ၊ ဂွံလ္ၚတ် ဂွံကဵုကသပ်မာန်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒနိဂီုဍုၚ်တံ ကဵုလဝ်သမ္တီနွံရ။
အပ္ဍဲဥပဒေပတိုန်စရၚ် စၟတ်သမ္တီဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ၝောံပိုဒ် ၄ ၝောံပိုဒ်ပါ် (ဇ) ဂှ် ဒးထပ်ဗပေၚ်စုတ် ၝောံပိုဒ်ပါ် (ဈ) ရ။ အတိုၚ်ၝောံပိုဒ်ပါ်ဂှ်မ္ဂး “ညးမဍိုက်ပေၚ်ကဵုအစောံစရာဲ မနွံကဵုအခေါၚ်ဒးဒုၚ်ရုဲစှ် နဒဒှ်ညးစၞးစၠတ်ထဝ်” မဒှ်ရ။
ဣဏံဂှ် အတိုၚ်ဥပဒေပတိုန်စရၚ်စၟတ်သမ္တီ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ၝောံပိုဒ် ၄ မ္ဂး ညးမိက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဒးကိတ်ညဳမံၚ်ကဵုတၚ်စၟတ်ပိုၚ်ခြာလဝ်တံတုဲ လတူဏံ ထပ်ဗပေၚ်စုတ် တၚ်စၟတ်ပိုၚ်ခြာမွဲ သွက်ဂွံသ္ပဒတန်ချူခၞံ ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်ရောၚ်။
စနူအခိၚ်သီအဝဵုတုဲ စဵုကဵုစိုပ်အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ဗော် NLD က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ညးဍုၚ်ကွာန် ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳ ဒးဒုၚ်ရပ်ထိၚ်လဝ်ကီု သီုကဵု ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ၄၀ တံဂှ် ပ္ဍဲလက်ထက်ကံၚ်သဳပၞာန်ဏံ နူကဵုကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ် ပလီုထောံလဝ် တုဲရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI