မတ်မလီု၊ ဂျူလာၚ် ၁၀
သ္ကိုပ်ပၞာန်အံၚ်သာန် ညးဒက်ပ္တန်လဝ်ဒပ်ပၞာန် ညးဖန်ဗဒှ်ကဵုလဝ်ပရေၚ်သၠးပွးရးနိဂီုဍုၚ်ဗၟာတုဲ သ္ပအဲပရဲစွံလဝ်စၟတ်သမ္တီ နကဵုရုပ်ပတောအ်တံဂှ် နူကဵုဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳတံ ပလှ်ပါဲပတိတ် သ္အးထောံမံၚ် မွဲတုဲမွဲရ။
ကြဴနူနုက်တိတ်လဝ် နူတာလျိုၚ်ဂဥုပ်ဒပ်တုဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်သီအဝဵု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဒှ်ကၠုၚ်သမ္မတ ခါန်ကၞက်ကေတ်လဝ် နကဵုအလဵုကုဇကုတုဲ ကြဴနူဆက်ကေတ်လဝ်အဝဵုရးနိဂီုဍုၚ်ဂှ် ဟွံပေၚ်မံၚ်စိုတ်ကဵု ရုပ်ပတောအ် သ္ကိုပ်ပၞာန်အံၚ်သာန် စွံလဝ်အပ္ဍဲရး၊ တွဵုရး လ္ၚဵုတံဂှ်ရောၚ်။
တုဲကၠုၚ်ဂိတုဂျောန်ကဵု ဂိတုဏံဂှ် ပ္ဍဲကဵုတွဵုရးမန်၊ ရးလ္ဂုၚ်၊ ရးဗဂေါ၊ ရးဧရာဝတဳ၊ ရးသကိုၚ် ကေုာံ ရးမကွေတံ စွံလဝ်ရုပ်ပတောအ် သ္ကိုပ်ပၞာန် အပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ဟွံအောန်နူ ၈ ဒၞာဲတံဂှ် ဒးဒုၚ်ပါဲပတိတ်ထောံလဝ်ရောၚ် အပ္ဍဲပရိုၚ်တံ ချူထမံက်လဝ်အိုတ်ရ။
တုဲပၠန် အပ္ဍဲကာလသီအဝဵု သၞာံ ၂၀၂၄-၂၀၂၅ တေံဂှ်လေဝ် ရုပ်ပတောအ် သ္ကိုပ်ပၞာန် ၄ ဒၞာဲ စွံပတန်လဝ် ပ္ဍဲကဵုနေပျဳဒဝ်၊ ရးမာန္တလေဝ်၊ ရးဧရာဝတဳ ကေုာံ ရးဗဂေါတံဂှ်လေဝ် ကံၚ်သဳပၞာန် ပါဲပတိတ်ထောံရ။
နဒဒှ်တၚ်တၟေၚ်မ္ဂး ရုပ်ပတောအ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဒးဒုၚ်ပါဲပတိတ်ဏာလဝ်တံဏံဂှ် ပ္ဍဲလက်ထက်အလဵုအသဳ ဗော် NLD ကၠောန်စွံလဝ်ဒှ်တုဲ နကဵုတၚ်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံဖအိုတ်ကၠေံဝၚ်ရောၚ် ပရေၚ်ပါ်ပါဲတံလေဝ်နွံမံၚ်ပၠန်ရ။
လတူရဲထံက်ဂလာန်ဗော် NLD ကၠောန်လဝ်ပရေၚ်တံဏံတုဲ စွံပွန်ဗတိုက်မံၚ်ဂှ်ကီု နကဵုကိုန်ဗေဒၚ် သွက်ဂွံပၠေၚ်အန္တရာဲလေဝ် ဒှ်မာန်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“အကာဲအရာ ဗီုပြၚ်ပြဟ်ဟ်ဏံမ္ဂး ဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်ပတဝ်ဏာပွန်ဒၞာဲဗတိုက် လတူရဲထံက်ဂလာန်ဗော် NLD တံဟေၚ်ရ။ တုဲမ္ဂး ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဗီုလဵုဂွံကလိုက်ကၟဵုတိုန်၊ ဗီုလဵုဂွံဒှ်ကၠုၚ်ရောဂှ် ညးတံစမ်ၜတ်တုဲ ပလီုအာမံၚ် ဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်အကာဲအရာမွဲကီုရ။ အတိုၚ်အဲဂွံတီလဝ်မ္ဂး အပ္ဍဲဍုၚ်အဲဒှ်မၞိဟ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ပလီုလဝ်နွံမံၚ်ကီု။ ရုပ်ပတောအ်လ္ၚဵုတံဂှ် ဒှ်ရုပ်ဓရိုတ်၊ ရုပ်လ္ၚဵုတံဂှ် ဒှ်ရုပ်ပလာစတာဂၠိုၚ်ရ။ သာ်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူပၟိက်မိက်ဂွံဓရိုတ်တုဲ ကၠောန် ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ အဓိကဂှ် နကဵုရန်တၟအ် ဗတိုက်လတူအရာဗော် NLD ကၠောန်လဝ်တံလေဝ် ဒှ်မာန်သက်က်ရ။ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ရံၚ်လ္တူအကာဲအရာ ဍုၚ်ညးတံပလီုတံမ္ဂး နကဵုပၠေၚ်အန္တရာဲကိုန်ဗေဒၚ်လေဝ် ဒှ်မာန်ရောၚ် အဲသ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ”သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
လတူရုပ်ပတောအ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဒးဒုၚ်ပါဲပတိတ်မံၚ်တံဏံဂှ်တှ်ေ ဒှ်ပွမ ပလီုပလာ်ကပေါတ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံပိုၚ်ပြဳဂှ်ကီု၊ ပွမပလီုထောံ လက်သန်ကောန်ဂကူ ရးဍုၚ်နိဂီု၊ သကေႅတ ပရေၚ်စၟတ်သမ္တီ စရာဲဝၚ် ဍုၚ်ဗၟာတံတုဲ တက်ပလီုဝးပကဝ်ထောံလဝ် တင်ရန်တၟအ် ဂလာန်ပတှ်ေတင်စၟဳစ ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံရောၚ် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် ၈ ဂှ် ကမ္မတဳကမၠောန်ဗဟဵု ဗော် NLD တံ ဒစဵုဒစးပျုတ်ဗဒေက်ဏာလဝ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ။
တၠနာဲအံၚ်သာန် (ကော်) သ္ကိုပ်ပၞာန်အံၚ်သာန်ဝွံ သွက်ပရေၚ် သၠးပွးဍုၚ်ဗၟာဂှ် ဒှ်ညးပကောံဒက်ပ္တန်ကဵုလဝ် ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံတုဲ ညံၚ်ရဴအာစာသိုၚ်ခၞံလဝ်ကဵု ရးဍုၚ်နိဂီုဗမာ မွဲတၠဂှ်ကီု၊ သီုညးဒက်ပ္တန်လဝ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ၊ ဒှ်ပုဂ္ဂိုလ်အာဇာနဲစရာဲဝၚ်ခိုဟ် ညးကၠောန်ပတုဲဖဵုသွက်ဍုၚ် ဗွဲမသ္အးဇ္ၚးရောၚ် NLD သ္ဂးရ။
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ လတူသ္ကိုပ်ပၞာန်အံၚ်သာန် မနွံဍိုက်ပေၚ်တဴကဵုဂုဏ်စရာဲတံဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံနကဵုစိုတ်ဓာတ်အဲပရဲ ဆာန်ကၟိန်၊ ရှ်ေသှ်ေ၊ မိက်ဂွံပတိုန်စရာဲပုဂ္ဂိုလ်စဳပျး သွက်ကောန်ဗွဲကြဴတံတုဲ စွံလဝ်ရုပ်ပတောအ်သ္ကိုပ်ပၞာန်တံဂှ် နဒဒှ်ရုပ်အစောံစရာဲကောန်ဂကူကဵု စၟတ်သမ္တီဝၚ်ဗၟာ စွံလဝ်သကေႅတ ၚုဟ်မးအနောတ်အထောတ်အိုတ်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြး NLD ဂှ် ချူလဝ်ရ။
လတူပရေၚ်ကိစ္စရပ်ထိၚ်လဝ် ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳကီု စပ်ကဵုအသိၚ်အပါအံက်ညး သ္ကိုပ်ပၞာန်အံၚ်သာန်တုဲ နကဵုပရေၚ်ပူဂိုလ်တၠအဝဵုပၞာန် လၟုဟ်ဏံ စိုတ်ဖေက်လကိုတ်က္တဵုဒှ်ဘပဠမံၚ်နွံတုဲ ပါဲပတိတ်ထောံ ရုပ်ပတောအ်တံရောၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်မွဲတၠ ပါ်ပါဲလဝ်ရ။
“အလဵုအသဳသီအဝဵု မအလ (မေန်အံၚ်လှိုၚ်) ပြဟ်ဟ်ဏံ မုဟိုတ်ပလှ်ပါဲထောံမံၚ် ရုပ်ပတောအ်သ္ကိုပ်ပၞာန်တံရောမ္ဂး သဘာဝတၠအဝဵုတံဂှ် ဆၜိုတ်ဆဵုအာရုပ်ပတောအ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မ္ဂး အလဵုဇကုစိတ်စရိုတ်ဍေံတံ ဖေက်လကိုတ်မံၚ်တုဲ၊ တၠအဝဵုကၠာတံ ဥူနေဝေၚ်၊ ဥူတာန်ယှိုဲတံလေဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်လဝ် ဗီုဏံရ။ လၟုဟ် မအလ လေဝ် စိတ်ညးဖေက်လကိုတ်မံၚ်ရ၊ ကၠောန်သ္ပလဝ်ပွပရေအ်ပရေအ် လတူကောန်ဝုတ်ညး (ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳ) ဂှ်လေဝ် ဟၟဲကဵုပရေၚ်ဓဝ်ဍာံ။ တုဲတှ်ေ ဆဵုရုပ်ပတောအ်သ္ကိုပ်ပၞာန် အပါအံက်ဒပ်ပၞာန်ညးတံမ္ဂး စိတ်ဖေက်လုပ်ကၠုၚ်တုဲ ကြပ်ဒးအာဝဳကဵု ဒံက်တာဝဳယဲစိုတ် အစာဂဥုဲတၟေၚ်မှ ဂွံမာန်ရောၚ်” သ္ဂးရ။
စွံၚုဟ်မးအသဝ်ဂုဏ် အစောန်စရာဲ သ္ကိုပ်ပၞာန်အံၚ်သာန်တုဲ အတိုၚ်ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန်တံပါလုပ်လဝ် သြန်ဒါနပူဂိုလ်ကီု နကဵုနဲကဲလၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်သၞောဝ်ဥပဒေဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံပံၚ်တောဲပါလုပ်ဒက်ပ္တန်လဝ် ရုပ်ပတောအ်တံဏံရောၚ် ဗော် NLD ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
ကောန်ရဲတဝ်သွာတၠအဝဵုပၞာန်တံ နူကဵုဒပ်ပၞာန်၊ ဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ်၊ ညးယိုက်ဝန်အလဵုအသဳ ပရေၚ်ဗဂဵုလဟဵုသာယာတံ ပြဟ်ဟ်ဏံ စိုပ်ပယျာံအခါဗ္တမ်မ္ဂး ဗ္ဒလဝ်ကဵုအခိၚ်ဒမၠုခိုဟ်ဟ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲဒေသနာနာဂှ် ဇၟာပ်ပ်တ္ၚဲဗက်ပလီုပလာ် ပလှ်ဖျေံမံၚ်ရုပ်ပတောအ် သ္ကိုပ်ပၞာန်အံၚ်သာန် ဒြပ်ညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် မဒှ်ရ။
လတူပရေၚ်ကၠောန်လဝ်အရာတံဏံတုဲ ညးကဵုလဝ်စၞောန်ပ္ညုၚ်တံကီု ညးပံၚ်တောဲပါလုပ်လဝ်တံကီုဂှ် ဒှ်ညးပလီုပလာ် စၟတ်သမ္တီဝၚ်ဗၟာကေုာံ ပရေၚ်စိုတ်ဓာတ်ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံတုဲ သွက်ဂွံကေတ်အာအရေဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မာန်ဂှ် ဆက်ရေၚ်တၠုၚ်ဖန်ဖက်အာရောၚ် ကမ္မတဳကမၠောန်ဗဟဵု ဗော် NLD ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၁၂ တုဲကၠုၚ်တေံလေဝ် အခိၚ်ဗ္တံ ၜိုတ် ၁၀ နာဍဳဂှ် ပ္ဍဲစမြိုၚ်ဌာနရုၚ်ဗဟဵုဗော် NLD နွံမံၚ် ဂၠံၚ်ဇၞော်ယှိုဲဂုၚ်တိုင်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဗဟာန်၊ ရးလ္ဂုၚ်ဂှ် ရဲသၟဝ်တဲအလဵုအသဳပၞာန်တံ ကၠုၚ်ပလှ်ဖျေံကေတ်ဏာ ဂတဵုမုက်ဗော်ကေုာံ အလာံဗော်တံ မဒှ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – CJ