ၜၚ်ကံက်၊ ဂျူလာၚ် ၁၄
အပ္ဍဲကဵုပေါဲဆဵုဂဗဗွဲပလး ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်အာသဳယာန်တံဂှ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အလဵုအသဳဒပ်ပၞာန်ခါန်ကၞက် ပတိုန်ထ္ၜးကၠုၚ် ပရေၚ်စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ်သ္ပဒတန်လဝ် တးပါဲထောံ တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ ၅ တၚ်ဂှ် နူလပါ်အာသဳယာန် ဟွံဒုၚ်တဲပုဟ်။
စပ်ကဵုပေါဲဆဵုဂဗ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်အာသဳယာန်ဂမၠိုၚ် ဗွဲပလးကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ဂိတုဂျူလာၚ် ၁၂ တုဲကၠုၚ်ဏံ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အလဵုအသဳပၞာန် ဥူတေန်မံၚ်သွိုယ် တိုန်စိုပ်လဝ်တုဲ နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ပတိတ်လလောၚ်တြးလဝ်ပရိုၚ်ရ။
အပ္ဍဲပေါဲဆဵုဂဗဏံဂှ် စပ်ကဵုပရေၚ်တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ ၅ တၚ် ဟိုတ်နူ ဟွံတုပ်သၟဟ်မံၚ်ကဵု သ္ဇိုၚ်မူအာသဳယာန်တံကီု ဟွံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗၟာလၟုဟ်ဏံ ဆဵုညာတ်တုဲ နကဵုဂကောံအလဵုအသဳ သွက်ဂွံသ္ၚဳဂၠိပ်ကဵုအာ ဂလာန်ပတိုန်ထ္ၜး ဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ဂှ် နူကဵုစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ် သ္ပဒတန်ကဵုလဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် ၉ တေံရ။
လတူပရေၚ် တင်စၠတ်ထဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်လဝ်ဏံဂှ် နူကဵုအလဵုအသဳဒုၚ်ရုဲစှ် တာလျိုၚ်ဒးထမံက်ရုပ်ရဴနွံတုဲ သွက်ဂွံသ္ၚဳဂၠိပ်အာ သဘဴလပါ်ခိုဟ် ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳကဵု အကာဲအရာဗလးတိ ဍုၚ်ဗၟာလၟုဟ်ဍာံဍာံမာန်ဂှ် ဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ရောၚ် ဥူတေန်မံၚ်သွိုယ် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲကဵုပေါဲဆဵုဂဗဗွဲပလးဂှ်ရ။
တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ ၅ တၚ်ဝွံ နကဵုအလဵုအသဳဗၟာညးဆေၚ်စပ်တံ ဒုၚ်တဲဒှ်ဒှ် တးပါဲဒှ်ဒှ် နကဵုအာသဳယာန် ဆက်ဒတူလာၚ်အာ ခိုၚ်ၚ်ကၠိုက်က်ရောၚ် ကြဴနူကောံဓရီုတုဲ ပ္ဍဲပေါဲသောၚ်ကလးလိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ဖိလေတ်ပိုၚ် လာဇာရို ဟီုရ။
တုဲပၠန် စပ်ကဵုကိစ္စ ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳ ပရေၚ်ထတ်ယုက်ခိုဟ်မံၚ်ကီု မၚ်မွဲရံၚ်စံၚ်လဝ် ညံၚ်ရဴကောဒေံ ၝဲအရၚ်မွဲတၠဂှ်ကီု ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်အလဵုအသဳပၞာန် ဟီုလဴလဝ်ဂှ်ကီု ညးစၞးတၟေၚ်အာသဳယာန် သွက်ဍုၚ်ဗၟာ လာဇာရို သ္ဂးရ။
လတူအကာဲအရာဏံ ညးစၞးတၟေၚ်အာသဳယာန် ယဝ်ရ ဂွံအခေါၚ်ဆဵုဂဗကဵု ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳမ္ဂး နူကဵုလပါ်အာသဳယာန်သ္ပကဵုဒတန် ပရေၚ်တောတက်လပါ်ခိုဟ်မာန်ရောၚ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်သေံ ဗတိုက်ဖအောဝ်ဟီုလဝ် ပ္ဍဲပေါဲသောၚ်ကလးလိက်ပရိုၚ်ဂှ်ရ။
ဆဂး စပ်ကဵုပရေၚ်ကိစ္စ သွက်ညးစၞးတၟေၚ်အာသဳယာန် သ္ဂောံဆဵုဂဗကဵု ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳဂှ် နူလပါ်အလဵုအသဳပၞာန် ဟွံပံက်ပါၚ်တုဲ ချူထမံက်လဝ် ပ္ဍဲကဵုလိက်လလောၚ်တြး ဌာနဝန်ဇၞော် ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်ဂှ်လေဝ် ဟၟဲပုဟ်။
စပ်ကဵုတၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံဏံတုဲ တင် ၃ တၚ်ဂှ်တှ်ေ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အာသဳယာန်တံ မိက်ဂွံဆဵုညာတ်အာ ပရေၚ်တောတက်ကၠးကၠးမးမးရောၚ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် သၚ်ကာပူ ဗဳဗဳယာန် ဗာလာခရေတ်နာန်လေဝ် သှ်ကဵုလဝ် မဳဒဳယာပရိုၚ်တံ ကီုရ။
အပ္ဍဲတင်တံဏံမ္ဂး လတူညးဍုၚ်ကွာန်တံ ညံၚ်ဂွံဒေါအ်ထောံ ပရေၚ်ပကီုပရာတ်ပြဟ်ဟ်ညိ၊ သီုကဵု ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳကီု ညံၚ်ဂွံဗလးကဵု ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံသီုဖအိုတ်ကေုာံ နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံသေၚ် အလုံမွဲဍုၚ် ဒၞာဲပၟိက်နွံမံၚ်တံဂှ် သွက်ဂွံကဵုအာ အရီုဗၚ် ပရေၚ်ဓရ်ဗ္စာရဏာမၞိဟ်မာန်တံကီု ပါလုပ်ရ။
တုဲပၠန် နကဵုကောန်ဂကောံ အာသဳယာန်မွဲဂှ် ဍုၚ်ဗၟာ သွက်ဂွံဆက်တန်တဴအာ ပရေၚ်ကေၚ်ကာဇၞော်မံၚ်တုဲ ဂိတုဂတဏံမ္ဂး တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ ညံၚ်ဂွံတောတက်ကၠုၚ်ကီု အကြာညးဆေၚ်စပ် ပရေၚ်ကေၚ်ကာဍုၚ်ဗၟာတံ သွက်ဂွံထမံက်ရုပ်ရဴ ပရေၚ်သဳကၠဳၜိုဟ်လလံသဘဴလပါ်ခိုဟ်တံမာန်ဂှ် စၟဳစလဝ်ရောၚ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်သင်ကာပူ ဟီုရ။
အပ္ဍဲတၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံတံဏံ ၃ တၚ်ဂှ် နူလပါ်အလဵုအသဳပၞာန် ထမံက်အာရုပ်ရဴ နတဲမာန်မှ သဘဴသွက်ဂွံလုပ်အကြာဗွိုၚ်မၞိဟ် အာသဳယာန်မာန်ရောၚ် ညးအုပ်ကာ ကံၚ်သဳမဳဒဳယာပရိုၚ်ဗၟာဗၠးၜး ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“အပ္ဍဲကဵုတၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ ၅ တၚ်ဂှ် ညးတံကလေၚ်သ္ပဒတန် ပထမ ၃ တၚ်ကၠာဂှ်ရ။ ဆဂး အရေဝ်ကိစ္စဇၞော်ဂှ် ယဝ်ရမိက်ဂွံပါလုပ်အာ အကြာပ္ဍဲဗွိုၚ်မၞိဟ်တံမ္ဂး ဂတဏံ နူကဵုပရေၚ်ဆဵုဂဗဗွဲပလးဏံ ညးတံမၚ်ရံၚ်အာရောၚ်။ ယဝ်ရနွံကဵုပရေၚ်တောတက် ထ္ၜးသက်သဳမာန် (Demonstrable progress) အကာဲအရာ ၃ တၚ်ဏံမ္ဂး နကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ လုပ်အကြာဗွိုၚ်မၞိဟ် အာသဳယာန်မာန်ရောၚ် ထပ်ဟီုလဝ်ရ။ သာ်ဂှ်တုဲ ချိုတ်ပၠိုတ်မွဲဂှ် အဟိန်ဗက်ဂေတ်ကြဳဗုမ်မံၚ်၊ ပန်ကဵုမံၚ်သေနာတ် ဍဵုဍိုက်မံၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ သာ်ဏံမ္ဂး မံၚ်သၟးသၟး သွက်ဂွံကလေၚ်လုပ်အကြာဗွိုၚ်အာသဳယာန်ဂှ် ဂွံအခေါၚ်မာန် ဟွံသေၚ်ပုဟ်”သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
စပ်ကဵုပရေၚ်ကိစ္စ ဒှ်မာန်အိုတ်တံဂှ် ၜိုတ်ကၠောန်မာန် ပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်အာကဵုအာသဳယာန်တုဲ စပ်ကဵုပရေၚ်ညိၚ်ဝပ်၊ ပရေၚ်အုပ်ဓလီုသၞောဝ်ဓရ်၊ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်၊ ပရေၚ်ဖောအ်ဗြဳ ဇၞော်မောဝ်ကောန်ဂကူတံတုဲ ပရေၚ်ထမံက်မံၚ်ရုပ်ရဴတံဂှ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အလဵုအသဳပၞာန် သောင်ကလးပတိုန်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲကဵုပေါဲဆဵုဂဗသဳကၠဳ ဗွဲပလးဏံရ။
တုဲပၠန် စပ်ကဵုပရေၚ်လီသြန်အန်လာၚ်၊ ဂဥုဲၜူမာဲကေုာံ ပရေၚ်ကူသာန် သွံရာန်မၞိဟ်၊ ကေၚ်ကာတတ်ကၠောံၜက်ပယျဵု ပွမကဵုအရီုဗၚ် ပရေၚ်ဓရ်ဗ္စာရဏာမၞိဟ်၊ လၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂွံဆက်ကၠောန်အာတံကီု ပရေၚ်တောတက်ဍုၚ်ဗၟာ အပြံၚ်လှာဲဒှ်မံၚ်တံဂှ်လေဝ် ပတိုန်ထ္ၜးကဵုလဝ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အာသဳယာန်တံကီုရ။
နူကဵုဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု အလဵုအသဳပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်ကောန်အရာပ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အာသဳယာန် ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီလုပ်သၞောဝ်ဏီ ဂှ် အခန်ကဏ္ဍတမ်မူလ အခေါၚ်အရာသွက်ဍုၚ်ဗၟာတံ ဗွဲမပြဟ် ကလေၚ်ကလိဂွံမာန်ရောၚ် စၟဳစလဝ်ရ။
လတူပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်အာသဳယာန်ကဵု ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အလဵုအသဳပၞာန်တံတုဲ ပရေၚ်ဆက်ဆောံရေၚ်တၠုၚ်တုပ်သၟဟ် ကုညးဆေၚ်စပ်တံသီုဖအိုတ်ဂှ် နူကဵုအာသဳယာန်ကၠောန်ကဵုမာန်မှ သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကဵု အနာဂတ် ဖိတ်ဒရေဝ် ဗီုပြၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ပတဝ်အာက္ဍိုပ်မာန်ရောၚ် နူကဵုအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ NUG ဗတိုက်ဖအောဝ် လလောၚ်တြးလဝ် နွံရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Asean