ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳ ဆၜိုတ်ယှအ်ဖျေံပရေၚ်ပကီုပရာတ်ဂှ် ဖန်ဖက်ကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဟွံသေၚ် SCEF ကဵုသမ္တီ

မတ်မလီု၊ ဂျူလာၚ် ၁၇

ပရေၚ်ဒပ်ပၞာန်အုပ်ဓလီုလဝ် နကဵုသၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ဇြဟတ်ဗဟဵုရပ်ဇုက်ဂၠိုၚ်ၚ်တံကီု အခက်အခုဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တမ်မူလတံကီု ပါဲစွံလဝ်တုဲ ရန်တၟအ်ဆၜိုတ်သွက်ဂွံယှအ်ဖျေံအာ ပရေၚ်ပကီုပရာတ်သက်သက် ကၠောန်ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳတံဂှ်တှ်ေ ဖန်ဖက်ကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဟွံသေၚ်ပုဟ် SCEF ပတိတ်ကဵုသမ္တီ လလောၚ်တြးလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုဂျူလာၚ် ၁၅ ဏံရ။

အတိုၚ်ညးစၞးတၟေၚ်အာသဳယာန် ဆေင်စပ်ကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ဗၟာ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်ဖိလေတ်ပိုၚ်ကေုာံ တၠသ္ၚိ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်သေံတံ ကော်ဘိက်ဆဵုဂဗသဳကၠဳလဝ်ဂှ် နူကဵုကံၚ်သဳပၠတရဴထမံက်ပတိုန် ပရေၚ်ဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ SCEF လလောၚ်တြးလဝ်ပရိုၚ်ရောၚ်။

အပ္ဍဲပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳတံဂှ် ဂကောံပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲကံၚ်သဳပၠတရဴဖေက်ဒရေဝ် SCEF မပ္တံကဵုဂကောံသၠးပွးကချေၚ် KIO၊ ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေၚ် KNU၊ ဗော်တောတက်ကရေၚ်ဍာဲ KNPP ကေုာံ ဗော်ပၠတရဴချေၚ် CNF တံ ပါလုပ်ရ။

ကောန်ဂကောံ SCEF တံ ဆဵုဂဗလဝ်ကဵုအာသဳယာန်ဂှ် မွဲစွံကဵုညးစၞးဂကောံပၞာန်တံဟွံသေၚ်၊ နကဵုဗီုပြၚ်တၞဟ်ခြာမွဲဟေၚ် ဆဵုဂဗသဳကၠဳလဝ်ရောၚ် ပ္ဍဲကဵုလိက်လလောၚ်တြးဂှ် ထမံက်ထ္ၜးချူလဝ်ရ။

စပ်ကဵုအကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ဗၟာပြဟ်ဟ်ဏံ ပရေၚ်ထမံက်မံၚ်ရုပ်ရဴ တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ အာသဳယာန် ၅ တၚ်ကီု စပ်ကဵုအကာဲအရာ တင်နၚ်လက်ကျှန် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် နွံကဵုဂလာန်ပတေဟ်ကေုာံ လၟေၚ်ကမၠောန်အပြံၚ်လှာဲ ဗီုပြၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ နကဵုရန်တၟအ်သွက်ဂွံပါ်ပရအ် လှာဂတးအာလညာတ်တုဲ ဆဵုဂဗလဝ်ရောၚ် SCEF သ္ဂးရ။

ပရေၚ်ဆဵုဂဗဏံ ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လုပ်သၞောဝ် အကြာ SCEF ကဵု တၠအဝဵုပၞာန်တံဟွံသေၚ်။ ကၠောန်လဝ် လၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန်ပ္ညဳပ္ညပ်ဂးတုဲ ကံက်ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ဟွံထေက်ပုဟ် အပ္ဍဲပေါဲသဳကၠဳဏံ ညးစၞး SCEF တံ အဓိကပတိုန်ထ္ၜးကဵုလဝ် တၚ်ဒတူလိုၚ်ညးတံရောၚ်။

တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံအာသဳယာန် ၅ တၚ်ဂှ် ဆၜိုတ် သွက်ဂွံလလောၚ်တြးစ သက်သက်ဟွံသေၚ်၊ ဒးထမံက်အာရုပ်ရဴ ကွေံကွေံရောၚ်ဒှ်တုဲ၊ သွက်အရာပရေၚ်ဏံမ္ဂး ဒးစကၠောန်အာ နကဵုတင်အစဳအဇန်ခိုၚ်ၚ်ကၠိုက်က်တံရောၚ် ပ္ဍဲကဵုလိက်လလောၚ်တြး ထမံက်ထ္ၜးချူလဝ်ရ။

အပ္ဍဲကဵုအကာဲအရာဗလးတိဍာံဍာံမ္ဂး လၟေၚ်ပရေၚ်တောတက်နတဲ ရုပ်ရဴကၠးကၠးဖ္ဍးဖ္ဍး ဟွံမံက်ဂတဝ်ဏီတုဲ ပေါဲသဳကၠဳပ္ညဳပ္ညပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လုပ်သၞောဝ် သွက်ဍုၚ်ဗၟာဂွံစကၠောန်အာမာန်ဂှ် ကဆံၚ်ဟွံစိုပ်ဏီပုဟ် အတိုၚ်အာသဳယာန်ခါတ်လဝ်အကာဲဂှ် ဂွံတီလဝ်ရောၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် SCEF တံ သ္ဂးရ။

ညးပါလုပ်ဂကောံ ကမၠောန်ကေၚ်ကာပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် SCEF နဲနေဝ်ပလိုဝ် ဟီုလဝ်ကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ဂှ်တှ်ေ 

“ဟီုမံၚ်ဆၜိုတ်ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳသၟးဏောၚ် ညးဆေၚ်စပ်တံသီုဖအိုတ်ဂှ် ဂကောံပၞာန်တံ ကော်ဘိက်လဝ် ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ ညးတံပါ်ခြာတုဲ ကော်ဘိက်မံၚ်။ ဗီုဏံတှ်ေ ပ္ဍဲအကာဲအရာတၠုၚ်လအာဏံမ္ဂး ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳ နွံကဵုအဓိပ္ပါယ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဟွံမာန်ပုဟ်။ လပါ်ဂကောံပၞာန်တံဂှ် ဆန္ဒဍေံတံဟၟဲပုဟ်။ သွက်ဂွံသောၚ်ကလးအာ ပြသၞာဍုၚ်ဇေတ်တ်ဂှ် စိုတ်ဟၟဲ၊ အစဳအဇန်ဟၟဲပုဟ်။ ပြသၞာတံဏံဂှ် ဍေံတံစကၠောန်လဝ်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဏောၚ်။ ပရေၚ်ဍေံတံဟီုမံၚ် သွက်ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳဂှ် သွက်ဂွံဆက်တံၚ်ဓလိၚ်အာ အာယုက်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ရောၚ် အဲဆဵုညာတ်လဝ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။ 

ဂကောံပၞာန်တံဟီုမံၚ် သွက်ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳအာကီုလေဝ် မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် စွံပွန်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ဗတိုက်မံၚ်ဖိုဟ်၊ ထမံက်မံၚ်ရုပ်ရဴ ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်တုဲ ပလံၚ်ဗစိုပ်မံၚ်သၟတ်တံ ဇရေၚ်ဒၞာဲကတိုၚ်ချိုတ်တံရောၚ် သာ်ဝွံ ညးဆက်ဟီုရ။

နူကဵုပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်ကဵုအာသဳယာန်တံအာတ်မိက်လဝ် အခေါၚ်မိက်ဂွံဆဵုဂဗကဵု ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳကီု၊ ညံၚ်ဂွံဗလးကဵုကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ပ္ဍဲဒၞာဲနွံမံၚ်ပၟိက်ညံၚ်ဂွံကဵုအာ အရီုဗၚ်ပရေၚ်ဓရ်ဗ္စာရဏာမၞိဟ် ဗၠးဗၠးၜးၜးမာန်ဂှ် နူဂကောံပၞာန်တံဗက်ယှအ်ကဵုလဝ် ဟၟဲပုဟ်။

ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳသက်သက် ဟၟဲကဵုတင်ရန်တၟအ်တံဂှ် ဂလာန်ပတှ်ေ ဟၟဲတုဲ၊ ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟီုဂှ် ဒးဒှ်သ္ကုတ်လၟေၚ်ကမၠောန် အပြံၚ်လှာဲဗီုပြၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် လှဲလှဲလးလးရောၚ် SCEF သ္ဂးရ။

တုဲပၠန် သွက်ပေါဲသဳကၠဳ ညံၚ်ဂွံနွံကဵုအဓိပ္ပါယ်ဂှ် စိုတ်ဆန္ဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နူတၠအဝဵုပၞာန်တံစဵုကဵုအခိၚ်ဏံ ထ္ၜးလဝ်သက်သဳဟၟဲဏီတုဲ ဆန္ဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟီုဂှ် ဒးထ္ၜးကဵုပရေၚ်ကမၠောန် နတဲရောၚ်။ လ္တူပရေၚ်ဏံ မေန်အံၚ်လှိုၚ်ကဵုက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်တံ တာလျိုၚ်နွံမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ် သာ်ဝွံ ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။

မွဲလပါ်ပၠန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဏံ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ဆၜိုတ်နွံမံၚ်နူကဵုဒၞာဲနေပျဳဒဝ်မွဲဓဝ်ဟွံသေၚ် ပ္ဍဲဒၞာဲအလုံဍုၚ်မွဲ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု တွဵုရး/ယူနေတ်ညးတံတုဲ ရေၚ်တၠုၚ်ဖန်ဖက်ကၠောန်မံၚ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် စပ်ကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်စဳရေၚ်သၞောဝ်ဓဝ်၊ ရေၚ်တၠုၚ်ပရေၚ်ကေၚ်ကာ သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံနွံမံၚ်ရောၚ် SCEF သ္ဂးရ။

အကာဲအရာက္တဵုဒှ်မံၚ်ပကတိတံဂှ် ဖန်ဗဒှ်လဝ်ကဵုတၠုၚ်လအာ သ္ဇိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကၟိန်ဍုၚ် သွက်ဂွံပြံၚ်လှာဲအာတုဲ၊ ကၠာဟွံစိုပ်အခိၚ်ဏီ ဂစာန်ကၠောန်မံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ဂွံကလေၚ်စိုပ် အကာဲအရာဗီုပြင်ဓမ္မတာမ္ဂး  အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗီုပြၚ်ပါ်ခြာမံၚ်လၟုဟ်ဏံဂှ် ပဵုတုဲပရေံစှ်ေအာမာန် ရောၚ် ကဵုလဝ်သမ္တီဂှ် ဆဵုကေတ်ရ။

ကြဴနူပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန် ၁၀၂၇ တုဲကၠုၚ်တေံဂှ်  ဟိုတ်နူအလဵုအသဳကြုက်လုပ်ပထုဲ ဘိုၚ်လုပ်ထံက်ပၚ်ရီုဗၚ်လဝ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗမာဂှ်ရ နူကဵုအကာဲအရာဍုၚ်ဗမာဒေါမ်စှ်ေအာလဝ်ဂှ် ကလေၚ်ယာတိုန်ကၠုၚ်က္ဍိုပ်မာန်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်ပရေၚ်ပၞာန်တံ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်အိုတ်ရ။

ပြဟ်ဟ်ဏံ သြန်ဘဏ္ဍာဍုၚ်ကဵု ဇြဟတ်ကောန်ပၞာန်တံဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗမာစကာသုၚ်စောဲအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်မာန်တုဲ ဂွံလဝ်ဇြဟတ်လပါ်သာဂှ်ကီု နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပၠန်လေဝ်ဍုၚ်အပ္ဍဲဒေသတံကီု ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်ဇၞော်တံကီု ကဵုမံၚ်အရီုဗၚ်နွံရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။

” စရိတ်ပၞာန်ဂှ် အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ် ဒပ်ပၞာန် စကာသုၚ်စောဲသြန်ဘဏ္ဍာဍုၚ်မာန်။ တုဲမ္ဂး ဒပ်ပၠန်ဂတးတံဂှ် ဒးဗက်ဂၠာဲ ပရေၚ်သြန်ဘဏ္ဍာတုဲ ကၠောန်အာမံၚ်။ နူကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံမွဲအဆံၚ် ဒးပတေဟ်ကေတ်မံၚ်တုဲ တၚ်အခက်အခုဲတံ နွံမံၚ်။ စပ်ကဵုပရေၚ်ဘဏ္ဍာမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဟၟဲကဵုတၚ်စၟတ်ပိုၚ်ခြာ (Unlimited)၊ တုဲမ္ဂး စပ်ကဵုဇြဟတ်လေဝ် ဟၟဲကဵုတၚ်စၟတ်ပိုၚ်ခြာ (Unlimited) ရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲကဵုညးတံဂှ် မွဲဂိတု ၅၀၀၀ ဂွံမံၚ်တုဲ သွက်ဇြဟတ်ဂှ် မုလေဝ်ညးတံဟွံဒးဂွိၚ်၊ မကမ်လွဟ်လေဝ် ဟွံဒးဂွိၚ်၊ သြန်လေဝ် ဟွံဒးဂွိၚ် အကာဲအရာသာ်ဏံနွံမံၚ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ တုဲမ္ဂး ပြဟ်ဟ်ဏံ ယဝ်ရဟီုပရေၚ်ဆက်ဆောံအမာတ်ကလုတ်မ္ဂး ပ္ဍဲအကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် လတူဍုၚ်အပ္ဍဲဒေသကီု ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်တံကီု ညံၚ်ဂွံကဵုအရီုဗၚ်ဒပ်ပၞာန်ညးတံမာန်ဂှ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံအမာတ်ကလုတ် ဒပ်ပၞာန်တံ ဇြဟတ်ခိုဟ်မံၚ် အကာဲအရာတံဏံ ဆဵုညာတ်မံၚ်”သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။

ဍုၚ်နိဂီုအပ္ဍဲဒေသတံကဵုဂၠးကဝ်တံဂှ် သွက်ဂွံကဵုအထံက်ပၚ် ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ သွက်ဂွံရီုဗၚ်ကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်ပရေၚ်ကိစ္စဇၞော်ဟီုကီုလေဝ် သွက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဍုၚ်ဗမာ ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန်၊ အသိၚ်၊ တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ် သွဟ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် အခေါၚ်သွက်ဂွံကဵုသ္ဂုတ်သွာတ် ဟၟဲပုဟ် နူကဵု SCEF ကဵုလဝ် သမ္တီရောၚ်။

လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ဒးမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် နကဵုလၟေၚ်ကမၠောန် ဒစးဒုၚ်ပလေဝ်စလဝ်ပရေၚ်ကောန်ဍုၚ်ဗၟာတံ ပၠတရဴပိုၚ်ပြဳလဝ်တုဲ နူကဵုပရေၚ်ပ္ညဳပ္ညပ် သွက်ဂွံဂွံအာနဲကဲတၚ်ဂၠာဲသွဟ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် SCEF ဆက်စွံလဝ်ကတိဝတ်ရောၚ် သ္ဂးရ။

တုဲပၠန် ပရေၚ်ဒပ်ပၞာန်အုပ်ဓလီုလဝ်အဝဵုဂွံအိုတ်အာတုဲ သောၚ်ကလး ဟိုတ်ပရူပရာသ္ဇိုၚ်တမ်မူလ ပဋိပက္ခတံတုဲ၊ ပရေၚ်အပြံၚ်လှာဲဗီုပြၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ ဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳမွဲမာန်ဂှ် ဒှ်တင်ရန်တၟအ် SCEF ရောၚ် ကဵုလဝ်သမ္တီရ။

သွက်ဂွံပလေဝ်စအာပရေၚ်ဒက်ပ္တန် သွက်အပြံၚ်လှာဲဗီုပြၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မာန်ဂှ် stakeholder ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗၟာတံဆက်ပံၚ်တောဲအာကဵု မိတ်သဟာဲဂၠးကဝ်တံရောၚ် အပ္ဍဲကဵုလိက်လလောၚ်တြး ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ပါလုပ်မံၚ်ကောန်ဂကောံ SCEF ဝန်ဇၞော် ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ NUG ဒဝ်ဇြေန်မာအံၚ်ကဵု ညးစၞးတၟေၚ်အာသဳယာန် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ဖိလေတ်ပိုၚ်တံ ဆဵုညာတ်သဳကၠဳလဝ် နကဵု Video Conference ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် ၁၃ တေံကီုရ။
အပ္ဍဲပရေၚ်ဆဵုဂဗလဝ်ဏံ SCEF၊ NUG၊ ဂကောံပၠန်ဂတးကောန်ဍုၚ်အရၚ် ကေုာံ ဂကောံဇြဟတ်မဟာမိတ်တံ ပံၚ်ကောံတုဲ ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳလဝ်မွဲကရောံမာန်ဂှ် ပဵုတုဲတီကၠိုဟ်တိုန်အာအကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗၟာ ကေုာံ သွက်ဂွံကဵုအရီုဗၚ်ထံက်ပၚ်ကဵု အရာသောၚ်ကလးပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပါလုပ်သီုညးဖအိုတ်မာန်ဂှ် သဳကၠဳလဝ်ရောၚ် နူကဵု NUG ပတိတ် လလောၚ်တြးလဝ်ပရိုၚ်ရ။

ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်​

Photo – NUG