နေပျဳဒဝ်၊ ဂျူလာၚ် ၁၉
စပ်ကဵုခန်လ္ၚတ် ပရေၚ်ပၞာန်ပံၚ်တောဲ အကြာဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုကေုာံ ရတ်ယှာ အတိုၚ်ဗီုပြၚ်သုၚ်စောဲလဝ် လွဟ်ပၞာန်ခေတ်တၟိတံမ္ဂး အပ္ဍဲကဵုပေါဲဗတိုက်ဗလးတိ က္တဵုဒှ်မံၚ်ဍုၚ်ဗၟာပြဟ်ဟ်ဏံဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဟွံမာန်ပုဟ် ရဲပွဳဗွိုၚ်ဒပ် CDM တံ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
သွက်ဂွံပါ်ပရအ်တြးကဵု ပရေၚ်ဆဵုဂဗဆေၚ်စပ်ကဵု ပေါဲဗတိုက်ဗလးတိတံတုဲ ပေါဲခန်လ္ၚတ်ပရေၚ်ပံၚ်တောဲ ဒပ်ပၞာန်တိုက် ၜါလပါ် အကြာဗၟာ – ရတ်ယှာ MYANMAR-RUSSIA JOINT EXERCISE (TIGER-2026) ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် ၁၇ ဏံ ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲကဵုဘာတန်ဗတောန် ဥတ္တရသီရိ ကံၚ်သဳနေပျဳဒဝ် ရ။
အပ္ဍဲကဵု ပေါဲခန်လ္ၚတ်ပရေၚ်ပံၚ်တောဲဏံ ဂဥုပ်ဒပ်ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေန်ဥူ၊ ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် နူဒပ်ပၞာန် ရတ်ယှာ၊ သီုကဵု အမာတ်ကလုတ်ဇၞော် ရတ်ယှာ ဆေၚ်စပ်ကဵုဍုၚ်ဗၟာကေုာံ ညးတာလျိုၚ်ဒပ် သီုၜါလပါ်တံတိုန်စိုပ်ဗဵုလ္ၚတ်လဝ်ရောၚ် အပ္ဍဲကဵုလိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒဍုၚ်တံ ချူထမံက်လဝ်ရ။
အပ္ဍဲပေါဲပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်ဏံမ္ဂး ဂကောံ Drone တံ ဗီုပြၚ်ထံက်မံၚ်ကၚ် အပ္ဍဲတိဍာ်သၞ နကဵု Drone ကီု၊ ဂကောံဗတိုက်သၠေက်တံ ဗီုပြၚ်စှ်ေကၠုၚ်မံၚ် နူၜၚ်ကျာသၞေၚ်ဝဲကီု၊ ဂကောံ Sniper တံ ဗီုပြၚ်ပန်မံၚ်ကဵုသၞိုက်ပါ ဒၞာဲသၞဂကောံ ဍောတ်တ်တံကီု၊ တုဲမ္ဂး နကဵု FPV, Heavy Drone တံ ဒစးဒုၚ်ဗတိုက်သရိုဟ်လဝ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ကၠောန်ထ္ၜးလဝ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုပေါဲဗတိုက်ဗလးပၞာန်ခေတ်တၟိ လက်ျှန်ဗီုပြၚ်ပေါဲပၞာန်ခေတ်တၟိ ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဏံဂှ် ညံၚ်သၞဂွံဒးဝပ် ချိုတ်အာဂၠိုၚ်ၚ်မာန်ဂှ် အစောန်စရာဲဍာ်ဒကေဝ် Drone, FPV တံ ဗီုပြၚ်စကာသုၚ်စောဲ ဗတိုက်မံၚ်တံဂှ်လေဝ် ဂွံအခေါၚ်ဗဵုလ္ၚတ်လဝ်ရောၚ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေန်ဥူ သ္ဂးရ။
ဟိုတ်နူကဵု အကာဲအရာဗလးတိ ဟွံတုပ်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံဂှ် ဒးဇီုကပိုက်မံၚ်ကဵုပရေၚ်ဗီုပြၚ်လၟုဟ်တံဏံတုဲ ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်ဏံဂှ် ဒှ်မံၚ်ၜိုတ်အဆံၚ် လၟေၚ်အဂႅလကျှန်ဒပ်ပၞာန်မွဲ သွက်ဂွံထ္ၜးစကဵုဂၠးကဝ်တံသက်က်ရ ဒှ်မာန်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
“သွက်ဗီုပြၚ်စဳရေၚ်လၟေၚ်အဂႅလကျှန်ဒပ်မွဲမွဲမ္ဂး ကျေဝ်ဂေါဝ်ရာၚ်ဆာဲမံၚ်ဏောၚ်။ ဆဂး ပ္ဍဲအကြာဗလးတိဍာ်ဇေတ်တ်မ္ဂး ဟိုတ်နူဇိုၚ်ဟယာ ဟွံကိတ်ညးသ္ကံတုဲ လၟေၚ်ကမၠောန် Operation ညးတံအိုတ်သီုဂှ် ဒှ်အာ Mission Fail ရောၚ်။ နကဵုကောန်ပၞာန်တၟိတံ နကဵုဂကောံဗီုပြၚ်သာ်ဏံမ္ဂး ဗီုလဵုလေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ်။ တုဲမ္ဂး ဒပ်တၟေၚ်ဟီုဂှ်လေဝ် အကြာပ္ဍဲဗွိုၚ်နေပျဳဒဝ်ဟေၚ် ဒပ်ဒှ်ကမၠောန်ရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ အကြာပေါဲဗတိုက် Battle ဗလးတိဇေတ်တ်တံမ္ဂး ဗီုပြၚ်အကာဲအရာဒှ်ကမၠောန်ဟွံသေၚ်တုဲ ဆၜိုတ်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံထ္ၜးကဵုဂၠးကဝ် သွက်ဂွံတက်ရုပ်ထ္ၜးစ ပရေၚ်သၠုၚ်ပတိုန်အဆံၚ် Global Power ဟေၚ် နွံဆၜိုတ်အဆံၚ်ဏံ ပိုဲတံဆဵုရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ် ပံၚ်တောဲအကြာဒပ်ပၞာန်တိုက် ဗၟာ – ရတ်ယှာတံဂှ် သွက်ပရေၚ်ဆက်ဆောံအကြာၜါဍုၚ် ညံၚ်ဂွံပဵုတုဲတောတက်တိုန်အာ ဖန်ဗဒှ်ကဵုအခေါၚ်အရာတၟိတံမာန်ဂှ် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရောၚ် ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် က္ဍိုပ်ဂကောံ ညးစၞးဒပ်ပၞာန် ရတ်ယှာ ဟီုလဝ်ရ။
ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်တ္ၚဲဏံဂှ် ဒှ်ခန်လ္ၚတ်ပရေၚ်ဗတိုက်သၠောက်ဒပ် ဗတိုက်သရိုဟ်ကုန်ဒဵုသၞတံတုဲ ဒၞာဲကုန်ဒဵုအဓိကသၞတံနွံ ကေုာံ ဒၞာဲသၞတံစွံပရးလဝ်မၞိဟ်တံဂှ် သုၚ်စောဲၜၚ်ကျာမၞိဟ်ဟွံဒးဒဳUAV, Drone, Sniper တံတုဲ နကဵုဒပ်တၟေၚ်တံ ဗတိုက်သရိုဟ်လဝ်ရောၚ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေန်ဥူ ဟီုရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုပေါဲခန်လ္ၚတ်ဏံမ္ဂး ကပေါတ်လွဟ်ပၞာန် ကၠောန်ပတိတ်လဝ် နူကဵုရုၚ်စက်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံကဵု ကပေါတ်လွဟ်ပရေၚ်ပၞာန် နဲကဲပညာသၠုၚ်သုၚ်စောဲမံၚ် ပ္ဍဲဒပ်ပၞာန်ရတ်ယှာတံဂှ်ပံၚ်ပစပ်လဝ်တုဲ သုၚ်စောဲစကာ ဗတိုက်ထ္ၜးလဝ်အိုတ်ရ။
အဟိန်ပေါဲဗတိုက်က္တဵုဒှ်မံၚ်တံဂှ် သွက်ဂွံဟံၚ်ပြာ်ကောန်ပၞာန်ဒးဝပ် နူအကြာသၞတံ ပန်မံၚ်ကဵုလွဟ်တံဂှ်တုဲ ဗီုပြၚ်ပဆုဲပြံၚ် ကေတ်ပတိတ်မံၚ်မြက်က် နကဵုကွဳစက်ဖ္ဍိုက်မၞိဟ်ယဲ Robotic မၞိဟ်ဟွံဒးဒဳတံဂှ်လေဝ် ဂွံဗဵုလ္ၚတ်ဆဵုကေတ်လဝ်ကီုရ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေန်ဥူ ဟီုရ။
ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်သာ်ဏံဂှ် ပ္ဍဲအရာပါ်ပရအ် သၠာဲဂတးအာလဝ်ပရေၚ်နဲကဲပညာကေုာံ ပရေၚ်သုၚ်စောဲဒရုၚ် သွက်ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဂုဏ်ဖဵုနွံမာန်ကီုလေဝ် အကြာပေါဲဗတိုက်အပ္ဍဲဍုၚ်က္တဵုဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံမ္ဂး သွက်ဂွံဟံၚ်ပြာ်ကေတ်ပတိတ်နၚ်ကောန်ပၞာန်ဒးဝပ် ဗီုဏံဂှ်ဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ် အကြာပ်ဇၞော် CDM ဒပ်ပၞာန်ကျာ ဇေယျ ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
တုဲပၠန် ညးပါလုပ်မံၚ်ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ပံၚ်တောဲ ခန်လ္ၚတ်ပရေၚ်ပၞာန်ဒပ်ပၞာန်ရတ်ယှာတံဂှ် ဒှ်မံၚ်မၞိဟ် သွက်ဂွံလ္ၚတ်သၟးတံရဒှ်တုဲ ပရေၚ်ဆဵုဂဗပၞာန် မွဲသာ်လေဝ်ဟၟဲလဝ်ပုဟ်ဂှ် ညးသောင်ကလး ကဵုလဝ်ရ။
“ၝတံဏံဂှ် အပ္ဍဲဒပ်ပၞာန်မ္ဂး ကော်စ ‘ကောန်သၟိၚ်ပၞာန်’ ရ။ အခိၚ်ဍေံတံ ကၠောန်ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်မ္ဂး ဗီုကေၚ် အာလဝ်ဍုၚ်အိန္ဒိယတေံ အာတိုန်လဝ်တန်ဗတောန်ဗတိုက်ပလီုပကီုပရာတ်တံ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ဂစာန်ကၠောန်လဝ်ဂှ် ဍာံမံၚ်ကီုလေဝ် အခိၚ်ကလေၚ်စိုပ်ဍုၚ်ဗၟာမ္ဂး ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်လၟေၚ်ဓမ္မတာဟေၚ်နွံတုဲ ပရေၚ်ဆဵုဂဗပၞာန် မုလေဝ် ဟွံဒးကၠောန်တံဂှ် နွံဂၠိုၚ်ရ။ မၞိဟ်မံၚ်ဗ္ဒာဲညးဇၞော်ဇၞော်တံ ဗီုပြၚ်သၟာတ်စှ်ေစှ်ေတုဲ မံၚ်ဒၟံၚ်ဗီုပြၚ်ညးမၚ်လမျီုတံသၟးရ။ မၞိဟ်ဗီုဏံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲဒပ်ပၞာန်မ္ဂး နွံဂၠိုၚ်မံၚ်ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ သုၚ်စောဲစကာအာ မၞိဟ်ဗီုတံဏံတုဲ သွက်ဂွံလုပ်ဟံၚ်ကေတ်မၞိဟ်တံ မုတံဂှ် ကိစ္စဏံ ညိလဝ်ဒှ်ဟွံမာန်မံၚ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
နူကဵုဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဂှ် ဟိုတ်နူသီကေတ်လဝ်အဝဵုဂှ်ရ ဒးဇီုကပိုက်မံၚ်ကဵုပေါဲဗတိုက် ပရေၚ်ထပိုတ်ရိုဟ်ကၞက် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ဂွံအးအလုံမွဲဍုၚ်တုဲ စနူဗ္ဒိုပ်ဒုၚ်ဗတိုက်တံ စဵုကဵု ဒၞာဲဌာန်ဂအုပ်ရးပၞာန်တံဂှ်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဗလးဏာလဝ်တဲ လၟေၚ်ပရူဒဒှ်ဗီုတံဏံ ကေၚ်နွံကၠုၚ်လဝ်ရ။
တုဲပၠန် အကြာပေါဲဗတိုက်ဒှ်မံၚ်ကု ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံဂှ် အခိၚ်ပၞာန်ဒးကလေၚ်ဆုတ်မ္ဂး အာတ်အရီုဗၚ် ညံၚ်ဂွံကၠုၚ်ဟံၚ်ပြာ်ပတိတ် ညံၚ်ဂွံကၠုၚ်ကေတ်နကဵုၜၚ်ကျာသၞေၚ်ဝဲကီုလေဝ် နူလပါ်ဒပ်ပၞာန်ရီုကဵုဟွံမာန်တုဲ ကောန်ပၞာန်တံထ္ၜးအလာံဗု ဖျေံထောံလွဟ်တံလေဝ် ဆက်ဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်နွံရ။
အကြာတ္ၚဲတုဲကၠုၚ်တံဏံ ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက်ဒှ်မံၚ် လပါ်သၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်ဗြဝတဳ တိဍာ်မဟာဒပ် ၆ KNU ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ အတိုၚ်မွဲကရောၚ်ပၞာန် ဒးဒုၚ်ဗတိုက်သၠေက်လဝ်တုဲ ကောန်ပၞာန်လ္ၚဵုတံကီု သီုကဵုလွဟ်မကမ်တံဂှ် နူကဵုဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံ ရပ်သီကေတ်ဂွံဏာရ။
ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ် TIGER-2026 ပြဟ်ဟ်ဏံဂှ် ဒှ်ပေါဲလ္ၚတ်ပံၚ်တောဲအကြာဒပ်ပၞာန်တိုက်ဗၟာကေုာံ ဒပ်ပၞာန်တိုက် ရတ်ယှာ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဒှ်တုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၀ -၂၀၂၃ တေံလေဝ် အကြာခန်လ္ၚတ်ပရေၚ်ပၞာန်ကေုာံ ပေါဲပြိုၚ်ပကာန်တၞဟ်တံကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရတ်ယှာတေံဂှ် ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတံအာပါလုပ်ပံၚ်တောဲလဝ် တုဲတုဲနွံရ။
တင်ပရေၚ်ဆဵုဂဗတံဏံဂှ် သွက်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာဂွံဒက်ပ္တန်အာ Standard Army ဂးတုဲ ပ္ဍဲအရာပရေၚ်သၠုၚ်ပတိုန်မံၚ် အစောံစရာဲပၞာန်တံဂှ် ဒှ်အရီုဗၚ်အထံက်အပၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မာန်ရောၚ် ညးယိုက်ဂၠေၚ်မံၚ်တာလျိုၚ် ဂဥုပ်သ္ကိုပ်က္ဍိုက်ပ်ဒပ်ပၞာန် ပွိုၚ် ၃ ဂိတု သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေန်ဥူ ဟီုကြီုစလဝ်နွံရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI