မတ်မလီု၊ အဝ်ဂတ် ၁
အပ္ဍဲတွဵုရးမန် အပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် သတ္တဟလက်ကရဴအိုတ်ဏံ ၚုဟ်ကၠေၚ်စက်ထပ်တိုန်ကၠုၚ်ကီု၊ ပ္ဍဲဆေၚ်သွံကၠေၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ်လေဝ် ကၠေၚ်ပိုတ်မံၚ်ရောၚ် ညးဒေသတံဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
ၚုဟ်ကၠေၚ်စက်ဝွံ ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် ၃၁ ဂှ်တှ်ေ ဂကူအံက်တိၚ် ၉၂ မွဲလေတ်မ္ဂး နူ ၂၅၅၀ ဒကေဝ်ဂှ် တိုန်စိုပ်အာ ၃၈၅၅ ဒကေဝ်၊ကၠေၚ် ၉၅ မွဲလေတ်မ္ဂး နူ ၃၆၃၅ ဒကေဝ် တိုန်စိုပ်အာ ၃၉၄၀ ဒကေဝ်တုဲ မွဲလေတ်ဂှ် တိုန်အာ ၃၀၀ ဒကေဝ်ပြၚ်နွံရ။
တုဲပၠန် ၚုဟ်ကၠေၚ်ဒဳဇေလ် ဂကူပရဳမဳယာမ် မွဲလေတ်မ္ဂး နူ ၄၅၉၅ ဒကေဝ် တိုန်စိုပ်အာ ၅၀၉၅ ဒကေဝ်၊ ဒဳဇေလ်ဓမ္မတာဂှ် နူ ၄၀၈၀ ဒကေဝ် တိုန်အာ ၄၅၇၀ ဒကေဝ်တုဲ မွဲလေတ်မ္ဂးတိုန်အာကြပ် ၅၀၀ ဒကေဝ် မဒှ်ရ။
ဟိုတ်နူၚုဟ်ကၠေၚ်စက်သၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ကီု၊ ဆေၚ်ကၠေၚ်တံ သွံကဵုမံၚ်ဗီုပြၚ်စှ်ေကဵုအလန်တံမ္ဂး ဒးပြေၚ်ရေၚ်မၞိဟ်ၜတ်ကေတ်တုဲ ဒးရာန်အာပၠန်ရောၚ် ညးဒေသမုဟ်ဍုၚ်မွဲတၠ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ကၠေၚ်ဂှ်တှ်ေ ဟွံပြေပြံၚ်ပုဟ်။ ၚုဟ်လေဝ်ထပ်တိုန်အာပၠန်ယျ။ ဍေံတံပံက်လဝ်ဆေၚ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲဆေၚ်ဂှ်ကၠေၚ်ဟၟဲပုဟ်။ ဆဂး ညံၚ်ရဴအလန်ကဵုအလန်ဂှ် ပံက်သွံကဵုမံၚ်။ လၟုဟ်လေဝ် ဒးပြေၚ်ရေၚ်မၞိဟ်ဇမၠိၚ်ရ၊ ဟွံပြေပြံၚ်ဏီပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဆေၚ်ကၠေၚ်တံမ္ဂး ဂကူကၠေၚ်မိက်ဂွံရာန်ဂှ် ရာန်ဟွံဂွံတုဲ ဂကူကၠေၚ်နွံဂှ်ရ ဒးရာန်မံၚ်ကီု၊ သွံကဵုမံၚ်နကဵုသၞောတ် စောံ/မ ကီုလေဝ် အတိုၚ်လေတ်ဖျေံလဝ်ဗီုတံဂှ်ဟွံသွံကဵု ယှအ်တုဲသွံကဵုမံၚ်လေဝ်နွံရောၚ် ဆက်ဟီုရ။
လၟုဟ်ဏံ ဒၞာဲလဵုလေဝ်ရာန်ကၠေၚ်စက်ဟွံဂွံ ဟီုမံၚ်ကၠေၚ်ဟၟဲတုဲ ကၟာတ်ထောံလဝ်ဆေၚ်ကၠေၚ်တံလေဝ်နွံ၊ အခက်ခုဲကၠေၚ်ဂှ် ယဝ်ရတော်အာကဵုသတ္တဟလောန်ကၠုၚ်တေံမ္ဂး ပဵုတုဲပရေံကၠုၚ်မံၚ်ရောၚ် ညးဒေသၜဳကလေၚ် မွဲတၠ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ကၠေၚ်ဍေၚ်ဂှ်တှ်ေဓဇန်ကွေံကွေံရ။ မုလေဝ် ပတိတ်ဟွံဂွံ၊ အရိုဟ်အလန်တှ်ေ ညိညိဟီုမံၚ်ဟၟဲတံနာနာရ။ဟွံသွံကဵုကၠေၚ်ဂှ်ဟီုဂွံမံၚ်။ လၟုဟ်ဂှ်တှ်ေ ဟီုမံၚ်ကၠေၚ်ဟၟဲတုဲ ကၟာတ်ထောံလဝ်ဖအိုတ်ဏောၚ်၊ အခက်ခုဲတှ်ေ ဒှ်လောန်အာရ၊ သတ္တဟလောန်ကၠုၚ်တေံတှ်ေ ခိုဟ်မံၚ်ညိဏီ၊ လၟုဟ်သတ္တဟဏံ ပဵုပရေံတိုန်၊ ဟီုမံၚ်ကၠေၚ်ဟၟဲဂးမံၚ်ဖအိုတ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲအကြာဒေသမ္ဂး ဆေၚ်ကၠေၚ်လ္ၚဵုကၠေၚ်ပိုတ်မံၚ် ရာန်ကေတ်ဟွံဂွံဒှ်မံၚ်တုဲ ပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာကၠေၚ်ဒမၠုတံမ္ဂး ကၠေၚ်မွဲလေတ် အောန်အိုတ် ၇၀၀၀ ဒကေဝ် စဵုကဵု ၁၀၀၀၀ ဒကေဝ်ပြၚ် ၚုဟ်မးမံက်မံၚ်ရောၚ် ဂွံတီရ။
မွဲလပါ်ဂှ်လေဝ် အလဵုအသဳတွဵုရးမန်ဂှ်တှ်ေ ဟိုတ်နူသွံလဝ်ကဵုကၠေၚ် ကု ကွဳစက်လာၚ်ဇြေန်ဟွံမွဲ ဂးတုဲ ဂိတုဂျူလာၚ် ၁၉ တုဲကၠုၚ်ဏံ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ကျာ်ထဝ် ကွာန်မုက်ပလေၚ် ဇိုၚ်ဂၠံၚ်ကွဳစက်လ္ဂုၚ်-မတ်မလီု ဆေၚ်ကၠေၚ် “ထက်” ဂှ် ကဵုကၟာတ်ထောံဆေၚ်ကေတ်လဝ်အရေဝ် ရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် ၂၃ တေံလေဝ် ဍုၚ်မတ်မလီု အရာပ်ဇုၚ်ကွတ်စက် ဆေၚ်ကၠေၚ် “ပျဳသိုဝ်မိုဝ်” ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူ သွံကၠေၚ်ဟွံလုပ်သၞောဝ်ဂးတုဲ ကၟာတ်ထောံဆေၚ်ကေတ်လဝ်အရေဝ် မဒှ်ရ။
ဆေၚ်သွံမံၚ်ကၠေၚ်တံဂှ် ကေတ်လဝ်အရေဝ် ကၟာတ်ဆေၚ်တံကီု၊ ကၠေၚ်အရၚ်ပါ်ပရအ်ကဵုဂှ်လေဝ် ယှအ်ဖျေံတုဲ ဗီုအခိၚ်ကၠာတေံ မၞိဟ်တံဒးတိက်မၚ်ၜေတ်ရာန်ကေတ်ကၠေၚ်ဂှ် ကလေၚ်က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ပၠန်ရောၚ် တၠကမၠောန်ဆေၚ်ကၠေၚ်တံ ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ပ္ဍဲတွဵုရးမန်မ္ဂး စနူဂိတုဂျူလာၚ် သတ္တဟဒုတိယ တေံတုဲ ဟိုတ်နူအလဵုအသဳတွဵုရးမန် ကၟာတ်တာဒၞာလဝ်အခေါၚ်ရာန်ကၠေၚ်တံတုဲ ကၠေၚ်စက်ကလေၚ်ပိုတ်အာ ဒှ်ကၠုၚ်မွဲဝါပၠန်ဂှ် ဒးဆဵုဂဗမံၚ်အိုတ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – CJ