ၜၚ်ကံက်၊ အဝ်ဂတ် ၇
ပ္ဍဲကဵုရးနိဂီုဍုၚ်ဗၟာ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ကေတ်လဝ်တာလျိုၚ် ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်တြေံတုဲ ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်သမ္မတဂှ် ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂတ် ၇ တေံ အာစိုပ်လဝ်ရးနိဂီုဍုၚ်သေံ ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်တုဲ နူကဵုအလဵုအသဳသေံလေဝ် နကဵုအသေအဟာန်အဆံၚ်ရးနိဂီုဍုၚ် လးဟကဝ်ဇဝ်အရံၚ်ဍာဲတုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်လဝ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုပေါဲဒုၚ်တၠုၚ် ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ၜၚ်ကံက်ဂှ်တှ်ေ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံ အနုတေန် ဇျှာန်ဝဳရာကူ ကေုာံ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်တံ မွဲစွံ စၟဳစၟတ်လဝ် စရာဲပၠဒပ်တုဲ ဝိုင်ကွိုၚ်ကွိုက်ဒပ်ပၞာန်လေဝ် တိၚ်တိုက်လဝ်ဒွက်ကောန်ဂကူ ရးနိဂီုၜါဍုၚ်တံရ။
လၟေၚ်တရဴဏံဂှ်တှ်ေ နူကဵုအလဵုအသဳသေံ ပရေၚ်ဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်အာ သွက်ဂွံကလေၚ်သၠုၚ်ပတိုန် ပရေၚ်ဆက်ဆောံ အကြာဗၟာကဵု အာသဳယာန်တံဂှ် ဒှ်အစဳဇန် မွဲသ္ကုတ်မွဲသ္ကူ မဒှ်ရ။
ပ္ဍဲပေါဲဆဵုဂဗသဳကၠဳၜါဍုၚ်ဂှ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဇၞော်မောဝ်ဖောအ်ဗြဳ ကေုာံ ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵု ဍုၚ်ကောန်ဂကောံအာသဳယာန်တံ ညံၚ်ဂွံခိုဟ်တိုန်အာဂှ် ဆက်တုဲကၠောန်အာရောၚ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဟီုလဝ်ရ။
တုဲပၠန် “ရးနိဂီုဍုၚ်ဗၟာဝွံ နွံမံၚ်လတူဂၠံၚ်တရဴဒဳမဝ်ကရေဇြဳတုဲ ပတဝ်အာမံၚ်က္ဍိုပ် လပါ်အနာဂတ် ခိုဟ်တဴတိုန်ရ” သာ်ဝွံလေဝ် ဟီုလဴကၠုၚ်ရ။
ဆဂး လပါ်အာသဳယာန်ဂှ်တှ်ေ လတူအကာဲအရာ ထမံက်ရုပ်ရဴ အစဳဇန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် တင်တုပ်စိုတ်ဘုံ ဖျေံစွံလဝ်ကဵု လတူရးနိဂီုဍုၚ်ဗၟာဂှ် ဆက်မၚ်ရံၚ်အာမံၚ်ဏီတုဲ၊ သွက်ဂွံကလေၚ်စ ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ဗီုပြၚ်ဓမ္မတာကဵု ဗၟာဂှ်တှ်ေ “ဒးကေတ်အခိၚ်ဏီ” သာ်ဝွံ ညးစၞးတၟေၚ်အာသဳယာန် မာရဳယာ ထရဳသာ လာဇာရဝ် တုဲကၠုၚ်ဟွံလံဏံ ဟီုလဴလဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ဂကောံအခေါၚ်အရာမၞိဟ်တံ ရဲဍုၚ်ပလိုတ်လ္ၚဵုတံဂှ် လတူညးဍုၚ်ကွာန်တံ ၜက်ၜေတ်ဖံက်ပကဝ်လဝ် ပရေၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်တုဲ အမှုရာဇာဝတ်ပၞာန်တံနွံမံၚ်ရောၚ် စောဲစပ်လဝ် ဒပ်ပၞာန်ဗမာတံနွံတုဲ၊ လတူတၚ်စောဲစပ်တံဏံဂှ် လပါ်အလဵုအသဳပၞာန်တံ တးပါဲလဝ်ရောၚ်။
လတူ ပတဝ်က္ဍိုပ် စွံပွန်ပန်ဗတိုက်မံၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ၊ ဗွဲတၟေၚ် ပရေၚ်ပန်ဗတိုက်မံၚ်နူဗလးကျာတံ ပဵုတုဲသကာတ်မြဟ်ကၠုၚ်မံၚ်ရောၚ် တုဲကၠုၚ်ဟွံလံဏံ နူကဵုဂကောံမၚ်ရံၚ်လ္ၚတ်ဗၠးၜးမွဲလေဝ် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
နူကဵုရးနိဂီုဍုၚ်သေံ ကလေၚ်လုက်စုက်ဆက်ဆောံကဵုဍုၚ်ဗၟာဏံဂှ် ပ္ဍဲအကြာအာသဳယာန် သြဇာဂွံဓလီု ပဵုဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်မာန်ကီုလေဝ်၊ ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်အာ ညံၚ်ရဴသ္ပကဵုသမ္တီပရေၚ်လုပ်သၞောဝ် လတူအလဵုအသဳ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်ဂှ် ဒးစွံသတိထေက်ရောၚ် ရဲသုတေသနတံတှ်ေ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်အိုတ်ရ။
အတိုၚ်လိက်လလောၚ်တြး အလဵုအသဳသေံမ္ဂး “သေံဏံဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မိတ်သဟာဲ ဍုၚ်ပံၚ်တောဲ ကုရးနိဂီုဍုၚ်ဗၟာမွဲရ” သာ်ဝွံ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော် အနုတေန် ဟီုလဝ်တုဲ၊ ပရေၚ်ပံၚ်တောဲကၠောန်ပရေၚ် ၜါရးနိဂီုဍုၚ်ဏံဂှ် သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်သီုၜါလပါ် ကလိဂွံဖဵုဂုဏ်မာန်ဂှ် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရောၚ်လေဝ် သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲလၟေၚ်တရဴဏံဂှ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် တိုန်စိုပ်လဝ် ဝိုၚ်သဳကၠဳ ဖဝ်ရာမ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် သေံ-ဗၟာလေဝ် နွံရ။ လပါ်အလဵုအသဳသေံတှ်ေ သီုကဵုပရေၚ်ဟဝ်တေဝ်၊ ကမၠောန်ဗာဏ်၊ သွာၚ်ပတိတ်ကပေါတ် ကေုာံ ပရေၚ်ဓါတ်အစောံတံပါလုပ်တုဲ ပရေၚ်ပံၚ်တောဲပိုန်ဒြပ်ကဵုဗၟာဂှ် ညံၚ်ဂွံကလေၚ်ပၠုပ်အာလမျီုမာန် ဂစာန်မံၚ်ရ။
ဆဂး ဟိုတ်နူယဲကပ် COVID-19 ကေုာံ ကြဴနူသီအဝဵု ၂၀၂၁ တုဲ ပရေၚ်ကူသာန်ပယျဵုလီုလာ်ကၠုၚ်၊ ပဋိပက္ခအပ္ဍဲဍုၚ် ဆက်က္တဵုဒှ်မံၚ် ကေုာံ ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ်ဍုၚ်ပလိုတ်တံတုဲ ကာန်ပဏဳသေံလ္ၚဵုတံဂှ် ပရေၚ်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာတံဂှ် ဒးကလေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်၊ ဒးယှအ်ဖျေံ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒးဒေါအ်ထောံတံ ကၠောန်မံၚ်ရောၚ် နူကဵုကံၚ်သဳပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် သေံ-ဗၟာ ဟီုလဝ်ရ။
Ref:Reuters