နေပျဳဒဝ်၊ အဝ်ဂတ် ၈
သမ္မတသီအဝဵု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ခါန်ကၞက်လဝ်ကေတ်တ်တုဲ ပၠမံၚ်တရဴ ဒပ်ပၞာန်ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳဂှ် ဍုၚ်မိတ်သဟာဲလ္ၚဵုလ္ၚဵု တံကီု သီုကဵု ဍုၚ်သ္ၚိဇိုၚ်ဝုတ်ဒိုဟ် အိန္ဒိယ၊ ကြုက် ကေုာံ ဍုၚ်လဴတံ သ္ပစၟတ်သမ္တီပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ ကြဴနူဂှ် နူကဵုအလဵုအသဳသေံလေဝ် ပရေၚ်လုက်စုက်ဆက်ဆောံ လုပ်သၞောဝ် ကၠောန်ကၠုၚ်မံၚ်ရ။
ဒဒှ်ရ ၜက်ၜေတ်လဝ် အမှုရာဇာဝတ်ပၞာန်ပရေၚ်ဂစိုတ်ကဠက် ဂကူမၞိဟ်တံဂးတုဲ စောဲစပ်လဝ် လတူဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်ကီုလေဝ် နကဵုပရေၚ်ကော်ဘိက် သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံ လၟေၚ်တရဴလုပ်သၞောဝ်အာစိုပ်လဝ် ဍုၚ်ၜၚ်ကံက် ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂတ် စၟတ်တ္ရဲ ၆-၇ တံဂှ်ရ။
အပ္ဍဲလၟေၚ်တရဴဏံဂှ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်ကေုာံ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံတံ သီုကဵုညးတာလျိုၚ် ၜါလပါ်တံ ပ္ဍဲကဵုသ္ၚိစၠတ် အလဵုအသဳသေံဂှ် ပရေၚ်ကေၚ်ကာဍုၚ်ဗမာ ဆေၚ်စပ်ကဵုအာသဳယာန်ကီု အပ္ဍဲဂှ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဒေသပယျဵုဂွံညိၚ်ဝပ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီု ကေုာံ ကိစ္စပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံဂှ် ဆဵုဂဗသဳကၠဳလဝ်ညးသ္ကံ ဗွဲတၞဟ်ခြာ ရောၚ်။
တုဲပၠန် အပြံၚ်အလှာဲတိုန်စှ်ေ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဍုၚ်ဗၟာ၊ ပရေၚ်ဗတိုက် ပလီု ကမၠောန်လီဠာန်အန်လာၚ်၊ ပရေၚ်ကူသာန်ဒေသပယျဵု၊ ပရေၚ်သၟုယက်ခၟိက် တတ်ၜက်ကၠောံပယျဵု၊ ကိစ္စပရေၚ်ဍာ်ကြုၚ် ပပ်ပဳအုဲအေၚ်ကေုာံ ပရေၚ်ၜါဍုၚ်ပံၚ်တောဲကၠောန်အာမာန် ပ္ဍဲကဏ္ဍဓါတ်အစောံတံဂှ်လေဝ် သဳကၠဳလဝ်အိုတ်ရ။
လတူတၚ်သဳကၠဳတံဏံဂှ် ကိစ္စလ္ၚဵုလ္ၚဵုတံမ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳသေံ သွက်ဂွံဆက်ဆောံအာမွဲလပါ်ဓဝ်ဂှ် ဟွံလောဲသွာပုဟ် ညးအုပ်ကာ ဂကောံမဳဒဳယာပရိုၚ်ဗၟာဗၠးၜး ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ဗီုဏံရ။
ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် ဟီုဂှ်တှ်ေ “အတိုၚ်အကာဲအရာနတဲ ဗလးတိမ္ဂး နကဵုအလဵုအသဳသေံ သွက်ဂွံဆက်ဆောံအာမွဲလပါ်ဓဝ်ဂှ် ဟွံလောဲသွာပုဟ်။ သီုၜါလပါ် (အလဵုအသဳပၞာန် ကေုာံ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်နွံပ္ဍဲဒေသတံ) ဂှ် ဒးဆက်ဆောံညဳညဳရ။ ဆဂး ပြဟ်ဟ်ဏံမ္ဂး ပဵုတုဲနူအခိၚ်ကၠာတေံတုဲ ဇြဟတ်ဟရိုဟ်ကြေပ်ကြေပ်တံ ပဵုတုဲဒှ်ကၠုၚ်မာန်ဏောၚ်။ ဗွဲတၟေၚ်တှ်ေ ပရေၚ်ဂွံဂွံလွဟ်တံ၊ ပရေၚ်ဂွံဂွံဂဥုဲစၞစဇွောံမ ကဵု ကၟာတ်တာဒၞာ ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်အာကၠုၚ်တံ ပဵုတုဲဒးဒုၚ်စမာန်ဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကဵုလိက်လလောၚ်တြး ပရေၚ်ပံၚ်တောဲၜါဍုၚ်ဂှ်တှ်ေ တန်တဴကဵုအကာဲအရာ ပရေၚ်ဂီုကၠီုဗလးတိတံတုဲ သှ်ေမံၚ် ပါၚ်တြၚ် ဂိက်ပယျဵု/ ပါၚ်တြၚ် ကူသာန်ဗၞိက်တံ ညံၚ်ဂွံပံက်မာန် ချပ်သဳကၠဳအာ တုပ်လဝ်စိုတ်ရောၚ် ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
တုဲပၠန် ကိစ္စယက်ခၟိက်ကၠိခန်ပပ်ပဳ၊ စံၚ်ပၟတ်ဂြိုပ် ကေုာံ ဍာ်အုဲအေၚ်မံၚ်တံ စပ်ကဵုတၚ်ကော်ဆော ပွဳပွူသဘာဝ တတ်ၜက်ပယျဵုတံဂှ် သွက်ဂွံသောင်ကလးအာမာန် ပရေၚ်ပံၚ်တောဲကၠောန်ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဗိုန်တိုန်ဂှ် စွံလဝ် တၚ်ဂတိဝတ်တံဂှ်လေဝ် ထပ်သ္ပလဝ်ဒတန်ကီုရ။
သွက်ဂွံထိၚ်ဒဝ်အာ ပရေၚ်တဏံမာန် အပ္ဍဲဗွိုၚ်အာဏာစက်ဗဟဵုအလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် အစောန်စရာဲဟွံမွဲကီု သြဇာအဝဵုလေဝ် က္ဍစိုပ်မံၚ်ဟွံသေၚ်ဂှ်တုဲ ဒှ်မံၚ်ဒၞာဲဒေသ ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဒေသ ကေုာံ PDF တံ ထိၚ်ဒဝ်လဝ် မွဲသ္ကုတ်မွဲသ္ကူရောၚ် ညးသ္ၚဳဂၠိပ်တံ ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် အတိုၚ်သ္ဇိုၚ်မူ ပဋိညာဉ်အာသဳယာန် ကေုာံ လၟေၚ်ကမၠောန်တံကီု ပ္ဍဲကဵုယန္တရာ လၟေၚ်ကမၠောန် အာသဳယာန်တံဂှ် ညံၚ်ဍုၚ်ဗၟာဂွံကလေၚ်ဂွံ အခေါၚ်ပါလုပ်တုပ်သၟဟ်ပေၚ်ပေၚ်ဂှ် နူကဵုရးနိဂီုဍုၚ်သေံ ဗိုၚ်ရီုဗၚ်အာရောၚ် သ္ပလဝ်ဒတန်ရ။
ရန်တၟအ်သွက်ဂွံဂွံ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဍာ်ဇမၠိၚ် နကဵုနဲကဲဍုၚ်ဗၟာတံ ကၠောန်ၜိုတ်အာလဝ်ကေတ်တ် မွဲကဆံၚ်တုဲ ဇၞော်သၠဲပတိုန်အာ ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံဂှ် နကဵုဍုၚ်သေံ ဆက်ပ္ညဳပ္ညပ်သဳကၠဳအာကဵုဍုၚ်ဗၟာကြပ်ပ်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြးပံၚ်တောဲဂှ် ချူလဝ်ရ။
မွဲလပါ်ဂှ် သွက်သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ဂွံခိုၚ်ဗိုန်အာ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဟွံမွဲဟွံတုဲ နွံမံၚ်ပၟိက်ဂှ်ရ လၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ်တှ်ေ ကဵုလဝ်ဖျုန်အဓိကကၠာအိုတ်တုဲ ကၠောန်ၜိုတ်မံၚ်ရောၚ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ထပ်ဗပေၚ်ဟီုလဝ် ပ္ဍဲပေါဲသဳကၠဳ ပရေၚ်ၜါဍုၚ်ကဵုသ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်သေံရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ အတိုၚ်ဂၠံၚ်တရဴ NCA ဂှ် ဆက်ကၠောန်အာမံၚ်တုဲ သွက်ဒေသပယျဵု ၜါဍုၚ် ဂွံညိၚ်ဝပ်အာမာန် နူကဵုဍုၚ်သေံ မိက်ဂွံဗိုၚ်ထံက်ပၚ်ရီုဗၚ်ကဵု လၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ်ဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဒုၚ်တၠုၚ်ရောၚ် ညးဟီုရ။
လတူအရာဏံဂှ် အတိုၚ်မူဝါဒသေံ ဆက်ဆောံအာကဵု သီုညးဖအိုတ်တံမ္ဂး လတူဂကောံပၠန်ဂတး ချဳဒရာၚ်မံၚ်ပ္ဍဲဒေပယျဵုတံဂှ် ဇြဟတ်ဟရိုဟ်က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ဟွံသေၚ်ပုဟ် နူကံၚ်သဳအုပ်ဓုပ်ကာလအကြာ တွဵုရးကရေၚ်ဍာဲ IEC ညးအုပ်ကာ ၂ ဥူဗညာ ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“အလဵုအသဳလဵုတိုန်တိုန် ချိုတ်ပၠိုတ်မွဲဂှ်တှ်ေ လတူဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဒှ်ဒှ် ဂကူနွံပ္ဍဲဒေသပယျဵုတံဂှ်တှ်ေ နူကဵုအလဵုအသဳသေံ ထောံကၠေအ် ၁၀၀ က္ဍိုပ်ကၠံဂှ် မွဲဝါလေဝ်ဟၟဲကၠုၚ်ပုဟ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုအဲတှ်ေ ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်ဟီုဟီု လတူဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်နွံဒၟံၚ်တံဏံဂှ် ဇြဟတ်ဟရိုဟ်နူသေံ ညံၚ်ဂွံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဟိုတ်ပရူပရာဟၟဲပုဟ်။ အတိုၚ်မူဝါဒသေံ စုက်လုက်ဆက်ဆောံအာကဵု သီုညးဖအိုတ်တံဂှ် ယဝ်ရပိုဲတံ တီကၠိုဟ်ညာတ်ကေတ် Thai First ဒှ် National Interest ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဍုၚ်သေံတံဂှ်တှ်ေ မုလေဝ်သွက်ဂွံဒးဂွိၚ်ဖေက်မံၚ် ဟၟဲပုဟ် အဲမိက်ဂွံဟီုရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပရေၚ်ကော်ဘိက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ဒပ်ပၞာန်ပြံၚ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳဂှ်တှ်ေ ဆဵုဂဗသဳကၠဳလဝ်ကဵု ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ၁၂ ဂကောံ ဟွံဒှ်လဝ်ပေါဲဗတိုက်ကဵုဒပ်ပၞာန်တံတုဲ ဂကောံ TNLA ဂှ်တှ်ေ လၟုဟ်ကေတ်လဝ် ဒေါအ်ပန်ပှော်ရ။
ဆဂး အပ္ဍဲကဵုပေါဲဗတိုက် သွက်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဂွံအိုတ်အးအာ ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဆက်ပါလုပ်အာမံၚ်မွဲစွံကဵု ပၠန်ဂတးတမ်က္ညၚ်တံဂှ်တှ်ေ သွက်ဂွံသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လုပ်သၞောဝ် အခက်အခုဲပရေၚ်ကြေပ်ဂြတ်ဍုၚ်ဗမာဂှ် အခိၚ်ဟွံစိုပ်ဏီပုဟ် ဟီုလဝ်တုဲတုဲရောၚ်။
ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် သ္ကိုပ်သ္ကတုဲ ဒပ်ပၞာန်ပြံၚ်လဝ်ဗီုအလဵုအသဳတံ သွက်ဂွံကလေၚ်လုပ်စိုပ် အကြာပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်မာန်ဂှ် ပ္ဍဲအရာဂိုတ်ဂစာန်ကၠောန်အာမံၚ် လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် သၞောတ်ဖိတ်ဒရေဝ်ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုဒေသဂှ် ကဵုအာဖျုန်တုဲ စကာသုၚ်စောဲအာရောၚ် ပ္ဍဲကဵုပေါဲသဳကၠဳလဝ်ကဵုအလဵုအသဳသေံဂှ် ထပ်ဗပေၚ်ဟီုလဝ်ရ။
ပ္ဍဲအကာဲအရာလၟုဟ်ဏံ အတိုၚ်အကာဲအရာဗလးတိမ္ဂး ပရေၚ်ကေၚ်ကာဍုၚ်ဗမာဂှ် နူကဵုအလဵုအသဳသေံ ၜတ်ကၞာတ်အာချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ပရေၚ်ဆက်ဆောံသီုၜါလပါ်ဗီုပြၚ်တံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်မာန်တုဲ သွက်ဂုဏ်ဖဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ရးနိဂီုညးတံ ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုဂၠိုၚ်ဂှ် ညးတံ လယျောဝ်ဗက်အာမာန်ရောၚ် ညးသ္ၚဳဂၠိပ်တံ ပါ်ပါဲထံက်ထ္ၜးမံၚ် နွံရ။
အပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြး ပရေၚ်ပံၚ်တောဲဂှ်တှ်ေ အပ္ဍဲကဏ္ဍပံၚ်တောဲကၠောန် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ပရေၚ်ဂီုကၠီု ပယျဵုဗၟာ-သေံဂှ် သွက်ဂွံထမံက်ရုပ်ရဴပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ကေုာံ ပရေၚ်ညိၚ်ဝတ် တၚ်ဂတိဂဝတ်ပံၚ်တောဲ သီုအကြာၜါလပါ်တံထမံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
အပ္ဍဲအရာဗတိုက်ပလီု ပရေၚ်လီဠာန်အန်လာၚ်ကေုာံ ကိစ္စဂဥုဲၜူမာဲတံမ္ဂး ပရေၚ်ပံၚ်တောဲ ညံၚ်ဂွံဂစာန်ပဵုကၠောန်တိုန်အာကီု၊ ပ္ဍဲအရာပဒေါအ်ကၟာတ်တာဒၞာ ပရေၚ်သြန်ဟဳဇွောဝ်လုပ်တိတ်တံဂှ်လေဝ် အကြာဂကောံဆေၚ်စပ်တံ ညံၚ်ဂွံပ္ညဳပ္ညပ်ကၠောန်အာဂှ် တုပ်လဝ်စိုတ်အိုတ်ရ။
တုဲပၠန် စပ်ကဵုပရေၚ်ပံၚ်တောဲကေၚ်ကာ ပရေၚ်သၟာကမၠောန်၊ ပွမခါန်ကၞက် သၟာကမၠောန်၊ ပရေၚ်ဇၞော်မောဝ်နဲကဲပညာ အာကာသ၊ ပရေၚ်ထိၚ်ဒဝ်ဍာ်ဒကေဝ် ဍာ်တံဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲလၟေၚ်ဂၠံၚ် ဂကောံကမၠောန်ပံၚ်တောဲ လိက်ကသုက်တုပ်စိုပ်ကေုာံ လိက်တုပ်စိုတ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠၚ် (MOU) သီုဖအိုတ် ၄ ကၞပ်တံဂှ် ညးတာလျိုၚ် သီုၜါဍုၚ်တံ ထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲရောၚ် နူကဵုအလဵုအသဳပၞာန် ပတိတ်လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI