မတ်မလီု၊ အဝ်ဂတ် ၁၉
အပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ဒးဆဵုဂဗမံၚ်တံဂှ် သၟတ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံ ညံၚ်ရဴဂဒံၚ်မၞိဟ်ဒးဒုၚ်စကာမံၚ် အတိုၚ်ပွိုၚ်ကာလစၟတ်လဝ်ဂှ်ရ လမျီုညံၚ်ဟွံဂွံချိုတ်အာ ဒးဂစာန်မံၚ်သွက်သ္ဂောံတိတ်ဗၠးမာန် ဓရိုဟ်ပလံၚ်ကဵုမံၚ် အကာဲအရာတံဏံရောၚ်။
ပေါဲပၞာန်ဗတိုက်သရိုဟ်ပလီုသ္အး သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်တံဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗမာဒးဆက်ဒုၚ်ဒဝ်ဗတိုက်မံၚ်တုဲ နူကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ယိုက်ဝန်ပၞာန်ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ကလိဂွံလဝ်လၟိဟ်ကောန်ပၞာန် ၁ ကိုတ် ပြၚ်နွံဂှ်ရ ဆက်သုၚ်စောဲအာသၞောဝ်ဥပဒေဏံပၠန်ရောၚ် သမ္မတသီအဝဵု ဟကုညးခါန်ကၞက်လဝ်ကေတ်တ်ဂှ် ဟီုလဝ်ရ။
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန် ညးဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ပရေၚ်ပကောံကေတ်မံၚ်ကောန်ပၞာန်တၟိတံဂှ် ဗက်ဂၠံက်ကေတ်မာဲ အကြာအရာပ်ကွာန်တံကီု၊ ပလံၚ်လိက်ကဵုသမ္တီတံဟွံသၟးက ပါဲနူဂှ်စကာသၞောတ်ပါ်ပရအ် လၟိဟ်မၞိဟ်တံတုဲ ဟွံရုံဂပ်မ္ဂးကၠောန်ကၠုၚ်မံၚ် နဲကဲတၞဟ်ဟ်တံလေဝ် နွံရ။
အပ္ဍဲကဵုဂိက်စၟဳစၟတ် အကြာတရဴဍာန်ဂၠံၚ်တံမ္ဂး နကဵုသၞောတ် PSMS စၟဳစၟတ်တုဲ ရပ်ဏာကီု၊ တံၚ်ရပ်ပဝ်တာ၊ ထိၚ်ဒဝ်လဝ် ပါၚ်ပၞော်တတ်ကၠောံ ပယျဵု၊ လုပ်ရပ်ကေတ်အပ္ဍဲသ္ၚိကေုာံ ရပ်ဓရတ်သြန် ကုရဲသ္ၚိဌာန်ကၟိန်အိန်ထံၚ်တံ ဟိုတ်နူအကာဲအရာဗီုဗီုတံဏံနွံမံၚ်တုဲ သၟတ်တံသွက်ဂွံဂြိပ်ပါဲဓလေတ် ဂွံဗၠးတိတ်အာဂှ်လေဝ် ခက်ခုဲမံၚ်ရောၚ် ညးသ္ၚဳဂၠိပ်တံ သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် သၟတ်အဝဲလုပ်အဝေါၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံ အာကၠောန်ကမၠောန် ဍုၚ်သအာၚ်တုဲ ရဲကလေၚ်စဴအခေါၚ်တံ စိုပ်အပ္ဍဲဍုၚ် ယဝ်ရ ကလေၚ်တိတ်အာပၠန်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ကၟာတ်လဝ်အခေါၚ်နွံကီု၊ ဟိုတ်နူဟိုတ်နာနာသာ်တုဲ ဒးဒုၚ်ရပ်ဓရတ် အာတ်ကေတ်သြန်တံလေဝ် နွံမံၚ်ကီုရောၚ်။
အပ္ဍဲအကာဲအရာဗီုဏံ ယဝ်ရ ဒးဒုၚ်ကော်ပကောံဏာ ပရေၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်မ္ဂး ဂၠံၚ်တရဴ သွက်သ္ဂောံဂြိပ်ပါဲဗၠးတိတ်မာန်တံဂှ် ဘဲအန္တရာဲနွံဂၠိုၚ်တုဲ ယဝ်ရပ်ဂွံမ္ဂး ဒးချိုတ်အာသၟးရနွံ၊ သွက်ဂွံဖျေံစိုတ် အရာဂီုကၠီုဂှ် သၟတ်တံပရေၚ်သွက်ဂွံရုဲစှ်ဟၟဲပုဟ် သာ်ဝွံ ဒါရိုက်တာပရဝ်ဂရမ် ဖံၚ်ဒေယှေန်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ညးဍုၚ်မန် နာဲအဲမန် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“အကာဲအရာလၟုဟ် ကိစ္စပရေၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံဂှ် ဒှ်ဆၜိုတ်ပရေၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်ပုဂ္ဂလိကသၟတ်မွဲတၠဓဝ် ဟွံသေၚ်မ္ဂး ပြသၞာအလုံသ္ၚိဌာန်မွဲတံသၟး ဟွံသေၚ်ယျ။ ဟီုမ္ဂး ပရေၚ်သၞောဝ်ဥပဒေအုပ်ဓလီု၊ ပရေၚ်ဓဝ်ဍာံ၊ သၞောတ်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန်တံဏံအိုတ်သီု လီုလာ်အာမံၚ် အပ္ဍဲသၟဝ်ဏံရ။ သၟတ်တံဂှ် လုပ်ပၞာန်ဟာ၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂြိပ်ပါဲဟာ၊ ယဝ်ရရပ်ဂွံမ္ဂး ပဵုနူဏံတုဲ ဒးဒုၚ်သ္ပပကီုပရာတ်ရောၚ် ဒှ်အရာမဒးရုဲစှ်အာ ဘဲအန္တရာဲတံနွံရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်သၟတ်တံ အရာမဒးဗ္ဒဗ္ဒာဲအာဂှ်တှ်ေ နွံဆဓဝ်သတိကေုာံ ညာဏ်ပညာဟေၚ်နွံတုဲ ပ္ဍဲအကြာဘဲအန္တရာဲတံဏံမ္ဂး နကဵုနဲကဲညံၚ်ဇကုသ္ဂောံဂျိုၚ်တဴဂှ်ဟေၚ် ဒးရုဲစှ် သောင်ကလးအာကေတ်တ်ရောၚ် ညးထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် သၟတ်ဒးဒုၚ်ရပ်ဏာယိုက်ဝန်ပၞာန် ဟၟဲကဵုပရေၚ်ဓဝ်ဍာံတံ ယဝ်ရ မိက်ဂွံဖျေံလွဟ် ပြံၚ်လုပ်မွဲလပါ်ပၠန်မ္ဂး ကေတ်အဆက် ပလံၚ်ပရိုၚ် ကုဂကောံပၠန်ဂတးနွံကြပ်ပ်တံတုဲ နကဵုဓဝ်ပတေဟ်နွံနွံ ညံၚ်သ္ဂောံပြံၚ်လုပ်ကၠုၚ်ညိဂှ် ဟီုလဴကဵုလဝ်နွံရ။
ဣဏံဂှ်တှ်ေ သွက်သၟတ် ဒးဒုၚ်ကံက်ပကောံဏာလဝ် ပရေၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံဂွံပြံၚ်လုပ်ကၠုၚ် ဂၠံသြိုဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် နူကဵုအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ NUG၊ ကမ္မတဳဗဟဵုထမံက်ရုပ်ရဴ ဂၠံသြိုဟ်ညးဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာတံ ကၠောန်လဝ်အစဳဇန် ဗိုၚ်ရီုဗၚ်ပတိတ်ကဵုမံၚ် မဒှ်ရ။
ဆဂး ပ္ဍဲဘာယိုက်ဝန်ပၞာန်မွဲမွဲအလန် ပကောံဂွံလဝ်ကောန်ပၞာန် လၟိဟ် ၅၀၀၀ တုဲ ယဝ်ရ ၜတ်ကၞက်အာကဵုလၟိဟ်တံဏံမ္ဂး ပရေၚ်ရီုဗၚ်ပတိတ်ကဵုမာန်တံဂှ် အောန်လောန်ကွေံကွေံ၊ သၟတ်ဒးဒုၚ်ကော်ဏာပရေၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံကီု ရဲဒှ်အာကောန်ပၞာန်တုဲတံ ဆက်စၠောံနၚ်မှလေဝ် ဘိုၚ်ရီုပတိတ်ကဵုမာန် စိုပ်မံၚ်အကာဲအရာ ဗီုဏံရောၚ်။
အပ္ဍဲအကာဲအရာဏံမ္ဂး ကောန်ပၞာန် ယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ်ပၞာန် ပေၚ်အာ ၂ သၞာံတံဂှ်တှ်ေ နူကဵုအလဵုအသဳ ဂၠာဲဖန်ကဵုမံၚ်ကမၠောန် ပ္ဍဲရုၚ်အလဵုအသဳတံကဵု ပုဂ္ဂလိကတံကီုနွံတုဲ သွက်သ္ဂောံဂွံကမၠောန်ကီု ဂၠေံကေတ်သြန်တံကီု ဖန်ဖက်ကဵုမံၚ်ရောၚ် နူကဵုအလဵုအသဳပၞာန် ဆက်တြးမံၚ်ဝါဒ နွံရ။
အပ္ဍဲကဵုကောံဓရီုကၠောန်ဗဒှ်လဝ် အဝ်ဂတ် ၁၇ တေံမ္ဂး သွက်ကောန်ပၞာန်ယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ်တုဲတုဲတံ သ္ဂောံဂွံကမၠောန်ကီု သွက်သ္ဂောံဂၠေံကေတ်သြန်မာန်ဂှ် ကဵုလဝ်အခေါၚ်တၟေၚ်ရောၚ် သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးမန် ဥူအံၚ်ဝေန်တာန် ဟီုလဝ်ရ။
မၞိဟ်ပါအာလဝ် ပ္ဍဲပရေၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံဂှ်တှ်ေ မွဲတၠမှလေဝ်ကလေၚ်စိုပ်ကၠုၚ်ဟၟဲတုဲ ဟီုဂးမံၚ် ချိက်ဆက်ကဵုကမၠောန်တံဂှ်တှ်ေ ညိလေဝ်ဂလာန်ပတေဟ်ဟၟဲပုဟ် ညးဒေသမွဲတၠဂှ် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ပရူဍေံတံ ဟီုမံၚ် ချိက်ဆက်ကဵုကမၠောန်ဂှ်တှ်ေ ပိုဲတံဟွံကေၚ်မိၚ်လဝ်ပုဟ်။ လပါ်ပိုဲတံဏံတှ်ေ မွဲတၠမှလေဝ် ကလေၚ်စဴကၠုၚ်လဝ် ဟၟဲပုဟ်။ မၞိဟ်ပါအာတံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်စဴဟၟဲ။ တုဲတှ်ေ ဍေံတံဟီုမံၚ် ချိက်ဆက်ကဵုကမၠောန်တံဏံ ဂှ်တှ်ေ ဟီုမံၚ်အရေဝ်ဂွံကျေဝ်သၟးရ။ ဂလာန်ပတေဟ် ညိလဝ်ဟွံမွဲပုဟ် ဍေံတံကၠောန်ဒၟံၚ်တံဂှ် ဒဒှ်ဍာံ ဟွံသေၚ်ပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲတွဵုရးမန် တန်ဗ္တောန်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ညးဍုၚ်ကွာန် စနူလၟေၚ် ၁ စဵုကဵုစိုပ်လၟေၚ် ၂၇ ဂှ် ပကောံဂွံလဝ်ကောန်ပၞာန် ယိုက်ဝန်ဟွံအောန်နူ ၅၆၀၀ တၠ နွံတုဲ၊ အပ္ဍဲညးယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ်တုဲတုဲ နူလၟေၚ် ၁ စဵုကဵုစိုပ် ၄ တံဂှ်တှ်ေ ကောန်ပၞာန်ၜိုတ် ၂၀၀ တၠဟေၚ် စဴကၠုၚ်သ္ၚိမာန်လဝ်ရောၚ်။
ပြဟ်ဟ်ဏံမ္ဂး စဵုကဵုလၟေၚ် ၄ ကောန်ပၞာန် ယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ် ပၞာန်ပေၚ် ၂ သၞာံတုဲတုဲတံမ္ဂး အပ္ဍဲဏံမၞိဟ် ၈ တၠတံ ဂွံအာကမၠောန် တုဲယျဂှ် ဒုဝန်ဇၞော် ဌာနဝန်ဇၞော်သၟာကမၠောန် အလဵုအသဳပၞာန်ဟီုတုဲ ဂွံတီလဝ်ရ။
ဆဂး ကလေၚ်ဗလးဖျဴလဝ် ကောန်ပၞာန်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံဂှ် နကဵုလၟိဟ်မဂၞန် လပါ်အလဵုအသဳပၞာန် ဟွံလလောၚ်တြးလဝ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုပေါဲဗတိုက် လၟိဟ်ချိုတ်အာလဝ်ဒးလဝ်ဝပ်တံဂှ် ပဵုတုဲဂၠိုၚ်မာန်ရောၚ် နူကဵုရဲပွဳဗွိုၚ် CDM ပရေၚ်ပၞာန်တံ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရောၚ်။
သၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန် ညးဍုၚ်ကွာန်ဏံဂှ် ဒှ်ဗီုပြၚ် သွက်ဂွံဗပေၚ်ကဵုဇြဟတ်ပၞာန်ဗတိုက် ဗလးတိ သွက်ဒပ်ပၞာန်တံတုဲ နကဵုနဲကဲစုၚ်ၚ် ပကောံကေတ်မံၚ်ကောန်ပၞာန် သွက်ညးလုပ်စိုပ်အာ ကတိုၚ်ဘဲအန္တရာဲတံမ္ဂး တရဴဂၠံၚ်ဍာန် ကလေၚ်စဴစိုပ်သ္ၚိဂှ်တှ်ေ ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်ကွေံကွေံပုဟ်။
သၞောဝ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံ လံကၠုၚ်မ္ဂး ညံၚ်ရဴယဲ ဒဒှ်ေအာကဵုဂဥုဲဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မာန်တုဲ လညာတ်သၟတ်တံ ဂြိပ်ပါဲလေဝ်ဟွံဗၠးမံၚ်ရတှ်ေ တတ်ကေတ်ညံၚ်ဟွံချိုတ်ဂှ်ဟေၚ် ဒးဂစာန်အာရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“ယဲယိုက်ဝန်ပၞာန်ဟီုမ္ဂးတှ်ေ သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ညံၚ်ရဴယဲ ဒဒှ်ေအာကဵုဂဥုဲတံရ။ လ္ၚဵုစိုပ်အာအပ္ဍဲဒပ်ပၞာန်၊ လ္ၚဵုတံမံၚ်အပ္ဍဲစးပၞာန်။ လ္ၚဵုတံဂှ်တှ်ေ ဟွံဒးစိုပ်အာဒပ်ဗတိုက်တုဲ စိုပ်အာ ပ္ဍဲဇြဟတ်တဲဒပ်တံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ရဲစိုပ်အာဇြဟတ်တဲဒပ်တံဂှ်တှ်ေ ဟွံကြပ်ကဵု သွက်ဂွံချိုတ်ပုဟ်။ အခိၚ်ဂှ်တှ်ေ ဟဍာတ်အာ သ္ပအာဂါရဝဒုပ်ပၞာန်တုဲ ပွိုၚ် ၂ သၞာံဏံ ညံၚ်ဂွံတတ်ၜက်အာမာန်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဆက်တုဲဂစာန်အာမာန်ရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
စပ်ကဵုပရေၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ဏံတုဲ ၜိုန်ရ ဖန်က္တဵုဗဒှ်ကဵုလဝ် အခက်အခုဲပရေၚ်ကြေပ်ဂြတ် သွက်ကောန်ဍုၚ်ကွာန် သီုညးဖအိုတ် တံတုဲ ညံၚ်ဂွံပလီု တးပါဲထောံသၞောဝ်ဥပဒေဏံဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံနွံမံၚ်ပၟိက်ကီုလေဝ် ညးစၞးစၠတ်ထဝ် သ္ပလဝ်ညးစၞးညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်တှ်ေ သွက်ဂွံပတိုန်ပၠုပ်ဂလာန် ညံၚ်ဂွံပလီုသၞောဝ်ဥပဒေဏံဂှ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏံ ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံဂံၚ်ပတိုန်ဂလာန်ဏီပုဟ်။
မွဲလပါ်ဂှ်တှ်ေ သၟတ်လုပ်အဝေါၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံဂှ် သွက်သ္ဂောံကော်အာအတိုၚ်လၟေၚ်စှ်ေအလန်တံမာန်ဂှ် ညံၚ်သ္ဂောံပကောံစုတ်လဝ်စရၚ် စၟတ်စွံအာတုဲ နူကဵုဥက္ကဌ ဂကောံဗဟဵု ကော်ယိုက်ဝန်ပၞာန် ညးဍုၚ်ကွာန် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ အလဵုအသဳပၞာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပ္ညုၚ်တုဲတုဲရောၚ်။
ပြဟ်ဟ်ဏံမ္ဂး သၟတ်လုပ်အဝေါၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် အပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဇၞော်လ္ၚဵုလ္ၚဵုတံဂှ် နူကဵုသ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်အရာပ် ဂအုံကွာန်တံမွဲအဆံၚ် သွက်ဂွံပၠုပ်စရၚ်ယၟု ပတိုန်စၟတ်သမ္တီဂှ် ဗက်ပလံၚ်ဗ္စိုပ်မံၚ်လိက်ရုၚ်ကော်တံ အိုတ်ရ။
အပ္ဍဲအကြာကာလပရေၚ်သီအဝဵု ပၠုပ်လဝ်လမျီု သၞောဝ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ညးဍုၚ်ကွာန်တုဲ မၞိဟ်စိုပ်အဝဲ ညးတြုံညးဗြဴတံဂှ် ဒးယိုက်ဂၠေၚ်ဝန်ပၞာန်ရောၚ် ခၞံလဝ်သၞောဝ်နွံကီုလေဝ် စဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ်ဂှ်တှ်ေ ဆၜိုတ်မၞိဟ်တြုံတံဂှ်ဟေၚ် ဗက်ပကောံ ကော်ကေတ်မံၚ်ဏီ မဒှ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Social Media