သိုလ်၊ အဝ်ဂတ် ၂၀
အတိုၚ် ဝါယှေန်တာန် အာတ်မိက်တုဲ အခိၚ်ကာလပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်ပၞာန်ပံၚ်တောဲ လၟေၚ်သၞာံ အကြာအမေရိကာန် ကေုာံ ကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာတံဂှ် ယှအ်ဖျေံထောံ ၆ တ္ၚဲရောၚ်ဂှ် ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ ကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာ ဟီုလဝ်ရ။
အခိၚ်ကာလ ကေုာံ ဗ္ၜတ်ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်ပၞာန်ပံၚ်တောဲ ၂၀၂၆ Ulchi Freedom Shield တံဂှ် ဟိုတ်နူ နူလပါ်အမေရိကာန် ပတိုန်ဂလာန်တုဲ ကလေၚ်ညဳပ္ညပ်လဝ်ရောၚ် အလဵုအသဳသိုလ် ဟီုရ။
အခိၚ်ဏံမ္ဂး ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်ကွတ်ပၞာန်တံဂှ် အတိုၚ်စွံလဝ်အစဳဇန် ပတုဲဏာ ပ္ဍဲအဝ်ဂတ် ၂၇ ဂှ် ပြံၚ်ဆုဲအာ စၟတ်တ္ၚဲ ၂၁ ရောၚ်။
အကြာ သမ္မတ အမေရိကာန် ဒဝ်နယ် ထရ ကဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကိုဝ်ရဳယာသၟဝ်ကျာ ကေန်ဂျုၚ်အာန်ဂှ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ခိုဟ်မံၚ်ဗွဲမလောန်ရောၚ် ဟီုလဴတုဲ၊ သွက်ဂွံယှအ်ဖျေံ အစဳဇန်ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်ကွတ်ပၞာန်ပံၚ်တောဲကဵု ကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာတံဂှ် လလောၚ်တြးဏာတုဲ ကြဴနူဂှ် လိက်လလောၚ်တြး လပါ်ကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာတံ မံက်တိတ်ကၠုၚ် အတိုၚ်ဏံကီုရောၚ်။
စပ်ကဵုအစဳဇန် ထရ ဏံတုဲ ညးတာလျိုၚ် ကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ညးတာလျိုၚ် အမေရိကာန်တံဂှ်လေဝ် ဒစးဒုၚ်ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံတီလဝ်ပုဟ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာ ချိုဟန် ဟီုလဴလဝ် အပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်ရ။
အပ္ဍဲပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်ကွတ်ပၞာန်တံဏံဂှ် ဗ္ၜတ်ပရေၚ်ကွတ်ပၞာန်ပံၚ်တောဲဗလးတိတံဂှ် ယှအ်ဖျေံအာကီုလေဝ် အကာဲအရာသွက်သ္ဂောံယှအ်ဖျေံ ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တံဂှ်တှ်ေ ဆက်သဳကၠဳမံၚ်ဖိုဟ်ရောၚ်ဂှ် နူကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာ ကလေၚ်ဟီုလဝ်ရ။
ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ဟွံကေၚ်ဆဵုလဝ်မွဲလှ်ေဗီုဏံတုဲ သ္ဇိုၚ်ရိုဟ်ကၞက်ပရေၚ်ဆက်ဆောံအကြာၜါဍုၚ် စပ်ကဵုပရေၚ်ရီုဗၚ် အတိုၚ်တၚ်တုပ်လဝ်စိုတ်ပရေၚ်စဵုဒၞာတံ ယဝ်ရဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး လတူ ကတိအမေရိကာန်တံတုဲ ဇီုကပိုက်အာကဵု ဂလာန်ပတေဟ်ကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာတံမာန်ရောၚ်။
ဣဏံဂှ်တှ်ေ သွက်ပရေၚ်မဟာမိတ်အမေရိကာန်တၞဟ်တံ ညံၚ်ရဴ ဂျပါန် ကေုာံ ထာဲဝါန်တံ နွံအပ္ဍဲဒေသတံဂှ်လေဝ် ဒှ်အရာကဵုဏာ သတိမွဲ မဒှ်ရ။
ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်ကွတ်ပၞာန်ပံၚ်တောဲ အမေရိကာန်-ကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာတံဏံဂှ်တှ်ေ စရိတ်အိုတ်ဂၠိုၚ်တုဲ ဒှ်သဘဴဗီုပြၚ်ဂၠာဲမံၚ်သၞတံတုဲ စရိတ်အိုတ်ပရေၚ်ခန်လ္ၚတ်ကွတ်ပၞာန်ပံၚ်တောဲတံဂှ်လေဝ် အမေရိကာန်ဟေၚ် ဒးပတိတ်ကဵုမံၚ်လၟိုန်ရောၚ် ထရ ဟီုလဝ်ရ။
အပ္ဍဲသၞာံဏံ သွက်ဂွံဆဵုဂဗကဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကိုဝ်ရဳယာသၟဝ်ကျာဂှ် ထရ ကဵုမံၚ်ဇြဟတ်ဟရိုဟ် ကုညးတာလျိုၚ်သၟဝ်ညးရောၚ်ဂှ် နူကဵု ဂျာနေလ် ဝဝ်သထရိဒ် (Wall Street Journal) ထမံက်ထ္ၜးလဝ်တုဲ ကြဴနူဂှ် လလောၚ်တြးဗီုဏံ မံက်တိတ်ကၠုၚ်ရ။
ယဝ်ရ ကိုဝ်ရဳယာသၟဝ်ကျာ ကေုာံ အမေရိကာန်တံ ပ္ညဳပ္ညပ်သဳကၠဳတုဲ ဂၠာဲသွဟ်မာန်မ္ဂးတှ်ေ တ္ကအ်ကိုဝ်ရဳယာ ဂွံအာပရေၚ်ညိၚ်ဝပ်ၜိုဟ်လလမ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ကလေၚ်ပံၚ်ကောံ ကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာ ဟီုလဝ်ရ။
သွက်သ္ဂောံဂွံကေတ်အာတၚ်တုပ်စိုတ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ကဵုကိုဝ်ရဳယာသၟဝ်ကျာဂှ် သမ္မတကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာ လဳဂျေမျံၚ် လေဝ် မိက်ဂွံသဳကၠဳကီုရောၚ်ဂှ် ဟီုလဝ်ရ။
ပ္ဍဲပေါဲပၞာန်အဳရာန်တေံဂှ် ကုညးတံဂှ် ညိညလေဝ် နူကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာ ဗိုၚ်ရီုဗၚ်လဝ်ဟၟဲဂှ်ရ သ္ဂုတ်သွာတ်လဝ်ဗီုဏံရောၚ်ဂှ် ထရ ဟီုလဝ်ရ။
သွက်ဂွံစဵုဒၞာဘဲအန္တရာဲ နူကဵုကိုဝ်ရဳယာသၟဝ်ကျာတုဲ ပ္ဍဲကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာဂှ် ၜိုန်ရညးတံဗလးစွံလဝ် ကောန်ပၞာန် ၃၉၀၀၀ တၠကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲပေါဲပၞာန်အဳရာန်တေံဂှ် ကုညးတံ ညိညလေဝ် ကိုဝ်ရဳယာသၠုၚ်ကျာဂှ် ဗိုၚ်ရီုဗၚ်လဝ်ဟၟဲပုဟ် ထရ ဟီုလဝ်ရ။
Ref:BBC