မတ်မလီု၊ အဝ်ဂတ် ၂၅
အပ္ဍဲအရာသှ်ကလး ပရေၚ်ပြသၞာဍုၚ်ဗၟာမ္ဂး စနူကဵုက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ညးဍုၚ်ကွာန် ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳ ကေုာံ ညးဆေၚ်စပ်တံသီုဖအိုတ် ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်အာ လတူဂၠံၚ်တရဴပရေၚ်ဆဵုဂဗတက်ကျာသီုညးဖအိုတ်ပါလုပ်ဂှ် အပ္ဍဲကဵုသၞာံဏံ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ (NLD) ကဵုကၠုၚ်မံၚ်သမ္တီ မွဲဏှမွဲဏှကီုရ။
ဟိုတ်နူပၞာန်သီအဝဵုတံတုဲ ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဍုၚ်ဗၟာက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်လဝ်တံ သွက်ဂွံသောၚ်ကလးအာဟီုဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳကဵု ဥက္ကဌ NLD ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳ ဟွံပါမ္ဂး ပြေပြံၚ်အာမာန်ဟွံသေၚ်ပုဟ် ကမ္မတဳကေၚ်ကာဗဟဵု NLD တံ ပတေဟ်ကေတ်လဝ်ရ ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ စနူကဵုဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳတုဲ ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဒးဒုၚ်ရပ်လဝ်ဟၟဲကဵုပရေၚ်ဓဝ်ဍာံတံ ညံၚ်ဂွံဗၠးတိတ်အာပြဟ်ဟ် သီုဖအိုတ်မာန်ဂှ် ညံၚ်သ္ဂောံရေၚ်တၠုၚ်အာစေအ်အ်ပေါတ်တ်အိုတ်ညိဂှ်လေဝ် အပ္ဍဲပေါဲကောံဓရီုဒုတိယ ကမ္မတဳဗဟဵု အလန်အဌမ NLD ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲအန်လာၚ် ဂိတုအဝ်ဂတ် ၂၂ ဂှ် ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ရ။
စပ်ကဵုဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳ ဖျေံလဝ်နူကဵုမူဖိတ်ဒရေဝ် (၆) တင်တံဂှ် ညံၚ်ဟွံဂွံဗၠေၚ်တိတ်အာ နူကဵုကမ္မတဳဗဟဵု ကေုာံ ကောန်ဂကောံပရေၚ်ကေၚ်ကာ ရးဒေသဇၞော်၊ တွဵုရးဆေၚ်စပ်တံ ညံၚ်ဂွံထိၚ်ကြာပ်ကၠောန်အာညိဂှ် သ္ပလဝ်ဒတန် မဒှ်ကီုရ။
စပ္တံနူ ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳ၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဂကောံဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ပါလုပ်သဳကၠဳအာဗွဲမသၠးပွး ဖန်ကဵုပွဳဗွိုၚ်ဒၞာဲမွဲမာန်မှ ညံၚ်သ္ဂောံဖအိုတ်အာအသိၚ်ပရေၚ်ပဋိပက္ခဗၟာဂှ် သၠုၚ်ပတိုန်ကဵုမာန်ရောၚ် ညာတ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် လောန်ကၠုၚ်တေံလေဝ် နူကဵု NLD ပတိတ်လလောၚ်တြးလဝ်နွံရ။
အပ္ဍဲအကာဲအရာဏံ စိုပ်ဂိတုသေပ်တေမ်ဗာ ဂတဏံမ္ဂး အကြာဂကောံပ္ညဳပ္ညပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် PCB ကေုာံ ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဂကူ ၇ ဂကောံ ထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲ NCA သီုကဵုဂကောံဇြဟတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၞဟ်တံသွက်ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳအာ ပ္ဍဲလ္ဂုၚ်ဂှ် ပရိုၚ်တိတ်မံၚ်ကီုရ။
နူကဵုပေါဲဆဵုဂဗဏံမွဲအဆံၚ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳ ပ္ဍဲကဵုနေပျဳဒဝ် ယဝ်ရဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး သီုကဵုဂွံဆဵုဂဗအာကဵု ညးတာလျိုၚ် လပါ်အလဵုအသဳပၞာန်တံမာန်ဟာဟွံတီ လတူပရိုၚ်မံက်တိတ်ကၠုၚ်မံၚ်ဂှ် နူကဵုဌာန်ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ် ဆက်စၠောံသၟာန်သၟုက်လဝ် ညးဆေၚ်စပ်လ္ၚဵုတံဂှ်တှ်ေ ဟိုတ်နူဟွံတီကၠးတုဲ သ္ပဒတန်ဟွံမာန်ပုဟ် ကလေၚ်ကဵုကၠုၚ်လဝ်ပရိုၚ်ရ။
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု ကြက်ရှ်သာ NCA ၃ တၚ်တုဲ ညးတံဂစာန်မံၚ်သွက်သ္ဂောံကလေၚ်ထမံက်အာရုပ်ရဴ ပရေၚ်ကမၠောန်ၜိုဟ်လလမ်နွံမံၚ်ရောၚ် နူကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဂကူမဟာမိတ် ဒေါအ်ပန်ပှော် ၇ ဂကောံ ညးနွံအခေါၚ်ဟီုဂး သ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် သဝ်ကျဝ်ညောအ် ဟီုရ။
“ပ္ဍဲပိုဲဏံ ပရေၚ်ကမၠောန်ၜိုဟ်လလမ် ကၠေံအာမံၚ်တံဂှ် သွက်သ္ဂောံကလေၚ်စပ္တံမာန် နကဵုနဲကဲဗီုလဵု ညံၚ်ဂွံကၠောန်အာဂွံဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဂိုတ်ဂစာန်ရေၚ်တၠုၚ်တံ နွံကၠုၚ်မံၚ်ဆက်ဆက်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဏံလေဝ် အကာဲအရာဍုၚ်ပိုဲဏံဂှ် ဒှ်မံၚ် အကာဲအရာ ဗီူဓမ္မတာတံဟွံသေၚ် သၟဝ်တၠုၚ်လအာဗွိုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲတုဲ လတူပရေၚ်ဂိုတ်ဂစာန်မံၚ် သွက်သ္ဂောံ ကလေၚ်စပ္တံ ကၠောန်အာ ပရေၚ်ကမၠောန်ၜိုဟ်လလမ်ဟီုကၠုၚ်လဝ် ကိုပ်ကၠာတေံတုဲ အတိုၚ်အကာဲအရာမ္ဂး ပရေၚ်ကမၠောန်နာနာသာ်တံ ဒးချဳဒရာၚ်ရေၚ်တၠုၚ်အာမံၚ်ဖအိုတ်ရဏောၚ်ဂှ် ဟီုဂွံမံၚ်ရအဴ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကြက်ရှ်သာ ၃ တင် လိက်ကသုက်တၚ်တုပ်စိုတ် ပရေၚ်ဒေါအ်ပန်ပှော် အလုံဍုၚ် NCA ဂှ်မ္ဂး ပြသၞာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် နကဵုနဲကဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်ဂွံဂၠာဲသွဟ်တက်ကျာသဳကၠဳအာ၊ ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သီုညးဖအိုတ်ပါလုပ်တံ ညံၚ်သ္ဂောံကၠောန်ဗဒှ်အာကေုာံ သွက်ဂွံမၚ်မွဲစဵုဒၞာအာ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ မဒှ်ရ။
နူကဵုဂကောံပ္ညဳပ္ညပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် PCB လေဝ် သွက်သ္ဂောံသောၚ်ကလးအာ ပြသၞာတမ်မူလ ရးနိဂီုဍုၚ်ကေုာံ ပတဝ်လဝ်က္ဍိုပ်ကဵု ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳတေံတုဲ သွက်သ္ဂောံကၠောန်ဗဒှ်အာ ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သီုညးဖအိုတ်တံပါလုပ်မာန် ညံၚ်ဂွံဂစာန်ကၠောန်အိုတ်ညိဂှ် အပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၃၁ တေံ ပတိတ်လလောၚ်တြးလဝ်နွံရ။
အပ္ဍဲဂကောံ PCB ဂှ်တှ်ေ ဥက္ကဌဗော် SNLD သိုၚ်ညောအ်လွေန် ကေုာံ ဥက္ကဌဗော်ကောန်ဂကူရခေၚ် (ANP) ဥူသာထောန်လှ သီုကဵုက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွးဘာ ၈၈ ဥူမျအေတံက္ဍိုက်ပ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀ သၞာံဏံဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် မဒှ်ရ။
စပ်ကဵုပရေၚ်သဳကၠဳဆဵုဂဗတုဲ အပ္ဍဲပရေၚ်ကော်ဘိက်လဝ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံဂှ် တးပါဲစွံလဝ် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ NUG ကေုာံ PDF မံက်တိုန်ကၠုၚ်လဝ် ကြဴနူပၞာန်သီအဝဵု ၂၀၂၁ တေံတုဲ ဗော် NLD ဂှ်လေဝ်ပလီုထောံလဝ် နူကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် နူလပါ်အလဵုအသဳပၞာန် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ညးဍုၚ်ကွာန် ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳ ဒးဒုၚ်ရပ်ထိၚ်လဝ်ဂှ်လေဝ် ဟွံကဵုအခေါၚ်ဆဵုဂဗကုညးစၞးတၟေၚ် ဂကောံအာသဳယာန်ကေုာံ ကုလသမဂ္ဂတံတုဲ နဒဒှ်ဗီုပြၚ် ကောန်ထံၚ်အမှုရာဇာဝတ်မွဲရောၚ် နူကဵုအလဵုအသဳပၞာန် ဖျေံဗီုဖန်ဖက်စွံလဝ် မဒှ်ရ။
အပ္ဍဲအရာပရေၚ်ဂၠာဲသွဟ် ဆဵုဂဗသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ညးထေက်ကဵုဒးပါလုပ်ဂကောံတံဂှ် နူကဵုအလဵုအသဳပၞာန် ရန်တၟံနွံနွံတးပါဲစွံလဝ်ဂှ်တှ်ေ သွက်သ္ဂောံဖန်ဗဒှ်ကဵုအကာဲအရာ သီုညးဖအိုတ်တံဂွံပါလုပ်အာဟီုဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ဟွံမာန်ပုဟ် ညးလ္ၚတ်တံ ထံက်ထ္ၜးမံၚ်ရ။
ဟိုတ်နူနွံမံၚ်သၟဝ်တဲ ဗွိုၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံတုဲ ကၠောန်အာပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳ စၟတ်ပိုၚ်ခြာလဝ်ညးပါလုပ်တံဂှ် ပြသၞာနွံမံၚ်ရောၚ် ညးအုပ်ကာ ကံၚ်သဳမဳဒဳယာပရိုၚ်ဗၟာသၠးၜး ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“နကဵု Legitimacy လေဝ် ညးတံဟီုမံၚ်ဂှ်တှ်ေ မံက်ကၠုၚ်နူပေါဲရုဲမာဲ ၂၀၂၀ ရဂးတုဲ ယဝ်ရတးပါဲစွံလဝ်ဂကောံတံ တၞဟ်ခြာတှ်ေ ဂၠံၚ်တရဴပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳ ဍာံစၟတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မာန်ဏီပုဟ်။ ဆဂး လၟုဟ်ဂှ် PCB တံကီု NCA ၇ ဂကောံတံကီုဂှ် ကၠောန်မံၚ်သၟဝ်ဗွိုၚ်နူကဵုဒပ်ပၞာန်ကဵုလဝ်အခေါၚ်တုဲ မၞိဟ်ညးတံကဵုအခေါၚ်တံရ ဒးပါလုပ်ရောၚ်ဂးတုဲ ဂစာန်မံၚ်အိုတ်ရ။ နူဂှ်မှ တိုန်အာမွဲအဆံၚ်တုဲမွဲအဆံၚ်ပၠန် ယဝ်ရသၠုၚ်တိုန်အာမာန်တှ်ေ ဟွံတီပုဟ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳဂှ် ပြသၞာဟွံသေၚ်။ ဆဂး ညးလဵုဒးပါလုပ် ညးလဵုဒးပါဲ All Inclusive အကာဲအရာဗီုတံဏံဂှ်ရ ပြသၞာနွံဒၟံၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳကီု နူဂကောံဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဂကောံဇြဟတ်ကောန်ဂကူသ္ပစၞးတံ ပါလုပ်အာပေၚ်ၚ်ဟွံမာန်မ္ဂး လၟေၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဗီုသာ်လဵုဒှ်မံၚ်ဟဍေံ သွက်သ္ဂောံကလိဂွံ ဂလာန်ပတေဟ်ဒုၚ်တဲ ပရေၚ်ပံၚ်တောဲ နူကဵုမှာဇန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံပေၚ်ၚ်ဂှ် ဝါတ်ဂါတ်မာန်ရောၚ် နူ NLD ပတေဟ်ကေတ်လဝ်ရ။
မွဲလပါ်တေံပၠန် ပ္ဍဲကဵုရးနိဂီုဍုၚ်ဗမာဂှ်တှ်ေ ကဆံၚ်ဂွံစကၠောန်အာ ပရေၚ်ဆဵုဂဗတက်ကျာသဳကၠဳ ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်မာန်ဂှ် ဟွံစိုပ်ဏီပုဟ် နူ NUG ကဵု CRPH ၊ ဂကောံမဟာမိတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဒက်ပတန်လဝ် ကံၚ်သဳက္ဍိုက်ပ်ဖိတ်ဒရေဝ် SCEF တံ သ္ဂးလဝ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ အကြာအလဵုအသဳပၞာန်ကဵု ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံဂှ် အတိုၚ်သၞောတ်ဗ္ၜတ်ညးကဵုညး ဟိုတ်နူပိုၚ်ခြာလဝ်ညးသ္ကံနွံမံၚ်ကီုတုဲ ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳတက်ကျာသီုညးဖအိုတ်တံပါလုပ်အာဂှ် ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဏံ နတဲဂွံထမံက်ရုပ်ရဴဂှ် ဒှ်အာဟွံမာန်ဏီပုဟ်ဂှ် ညးလ္ၚတ်တံ ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – NCA