နေပျဳဒဝ်၊ အဝ်ဂတ် ၂၈
သွက်သ္ဂောံအာစိုပ် ရးနိဂီုဗဳယက်နာန်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန်ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်ညးဍုၚ်ကွာန် သမ္မတခါန်ကၞက်လဝ်ကေတ်တ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဒးဒုၚ်ကော်ဘိက်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲမုက်စၚ်ဂၠးကဝ်တံလေဝ် ဗိုၚ်ထံက်ဂလာန်အာ ပရေၚ်ၜါဍုၚ်ဏံရောၚ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒအလဵုအသဳတံ ထမံက်ထ္ၜး ချူလဝ်ရ။
ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂတ် ၂၆ ဂှ် ဂကောံညးစၞး ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်ဗဳယက်နာန် က္ဍိုက်ပ်တံ အာစိုပ်နေပျဳဒဝ် ဆဵုဂဗကဵု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်တုဲ ကော်ဘိက်လဝ် သွက်သ္ဂောံအာစိုပ်ဍုၚ်ညးတံ နဒဒှ်တရဴလၟေၚ်ပရေၚ်ဆာန်ကၟိန်ရ။
ဣဏံဂှ်တှ်ေ သ္ကိုပ်ညးအုပ်ကာနာနာ ဗော်ကောန်မျူနေတ် သမ္မတဗဳယက်နာန် တိုဝ်လာမ် ဗလးဏာလဝ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်တုဲ ပြၚ်ဏာဂလာန်အရေဝ် လၟေၚ်တရဴဒုၚ်တၠုၚ်မံၚ် ကော်ဘိက်လဝ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ညံၚ်ဂွံကၠုၚ်ဝေၚ် ရးနိဂီုဍုၚ်ဗဳယက်နာန် မဒှ်ရ။
ကိုပ်ကၠာနူဏံဂှ် အမာတ်ကလုတ်ဇၞော်ဗဳယက်နာန် ဆေၚ်စပ်ကဵုဍုၚ်ဗၟာ ၚုယေန်အာန်ဒပ် ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂတ် ၁၃ တေံ အာစိုပ်လဝ်နေပျဳဒဝ် ဆဵုဂဗကဵု ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်အလဵုအသဳပၞာန် ဥူတေန်မိုၚ်သွိုဲတုဲ သဳကၠဳလဝ် သွက်သ္ဂောံသၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ် ပရေၚ်ပံၚ်တောဲတံတုဲ ကြဴနူဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်အကာဲအရာဗီုဏံ မဒှ်ရ။
ပ္ဍဲပေါဲဆဵုဂဗဂှ်တှ်ေ ကရောံသမ္မတခါန်ကၞက်လဝ်ကေတ်တ်ဂှ်တှ်ေ ဝန်ဇၞော်ရုၚ်သမ္မတ၊ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ကေုာံ ညးတာလျိုၚ်တံ၊ လပါ်ဗဳယက်နာန်တှ်ေ ကရောံဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်ဂှ် အမာတ်ကလုတ်ဗဳယက်နာန် ဆေၚ်စပ်ကဵုဍုၚ်ဗၟာ၊ ဌာနပရေၚ်ကေၚ်ကာအာသဳယာန်၊ ဌာနအာယှအဂၞဲ၊ အာယှသၠုၚ်ကျာ ကေုာံ ပသိဖိတ်သၠုၚ်ကျာ သ္ကိုပ်ညးအုပ်ကာနာနာ ကေုာံ ကောန်ဂကောံတံ တိုန်စိုပ်လဝ်အိုတ်ရ။
အကြားအလဵုအသဳ၊ စၠတ်ထဝ်၊ ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ သွက်သ္ဂောံဆက်ပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်အာတုဲ သီုကဵုသွက်သ္ဂောံသၠောဲတြးအာ ပွဳဗွိုၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တၟိတၟိတံ ကေုာံ သွက်သ္ဂောံသၠုၚ်ပတိုန်ရေၚ်တၠုၚ်အာ အကာဲအရာ ပရေၚ်ကူသာန်ဗၞိက် ကေုာံ ဓလိုက်တမ်ရိုဟ် အကြာၜါဍုၚ်တံဂှ်လေဝ် သဳကၠဳလဝ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲပေါဲကောံဓရီုအဆံၚ်သၠုၚ် ပရေၚ်ပံၚ်တောဲ ခမေန်-လဴ-ဗၟာ-ဗဳယက်နာန် (CLMV) ကေုာံ ပေါဲကောံဓရီုအဆံၚ်သၠုၚ် မဟာဗျူဟာပရေၚ်ပံၚ်တောဲပိုန်ဒြပ် ဧရာဝတဳ-ကျံက်ဖရာ-မေဝ်ဂံၚ် (ACMECS) မကၠောန်ဗဒှ်အာ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗဳယက်နာန်တံဂှ်တှ်ေ နူကဵုဍုၚ်ဗၟာ သွက်သ္ဂောံတိုန်စိုပ်အာ နွံမံၚ်ရောၚ်။
တုဲပၠန် နကဵုၜါဍုၚ်ဏံမ္ဂး ပ္ဍဲမုက်စၚ်ဂၠးကဝ်တံလေဝ် ဗိုၚ်ထံက်အာဂလာန်ဂတးဂတန်တုဲ နဒဒှ်ဍုၚ်မိတ်သဟာဲခိုဟ် ပတေဟ်စဂွံတံဂှ် သွက်သ္ဂောံဆက်ဒတူလိုၚ်ရေၚ်တၠုၚ်အာဂှ်လေဝ် သဳကၠဳလဝ်ရောၚ်။
နူကဵုဍုၚ်ဗၟာ ပရေၚ်ပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်အာမံၚ် အပ္ဍဲအာသဳယာန် ကေုာံ အရာဂစာန်ရေၚ်တၠုၚ်ကၠုၚ်မံၚ် ညံၚ်ပရေၚ်ဆက်ဆောံဂၠးကဝ်တံ ဂွံတောတက်ခိုဟ်တိုန်ဂှ်လေဝ် အပ္ဍဲပေါဲဆဵုဂဗကဵု ဂကောံညးစၞးဗဳယက်နာန်ဂှ် ပတိုန်ထ္ၜးဟီုလဴကဵုလဝ်ရဂှ် နူအလဵုအသဳပၞာန် ပတိတ်လလောၚ်တြးလဝ် ပရိုၚ်ရ။
ဍုၚ်အပ္ဍဲဒေသ လစွံစိုတ်နွံမံၚ်တေၚ်ၚ်တံဂှ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ကလေၚ်ခိုဟ်တိုန်ဟွံမာန်ဏီတုဲ သွက်သ္ဂောံတံၚ်ပၠုပ်အလဵုအသဳပၞာန် အပ္ဍဲပွဳဗွိုၚ်အာသဳယာန်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ပြဟ်ဒၟံၚ်ဏီရောၚ် ညးအုပ်ကာ ကံၚ်သဳမဳဒဳယာပရိုၚ်ဗၟာသၠးၜး ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် သ္ၚဳဂၠိပ်ပါ်ပါဲရ။
“ဍုၚ်သှ်ေမံၚ် လစွံစိုတ်တေၚ်တေၚ် ဗွဲတၟေၚ်မ္ဂး ညံၚ်ရဴ သင်ကာပူ၊ မလေယှာ၊ တဳမဝ်ဗၟံက်တံတှ်ေ သ္ၚောဲဒၟံၚ်ဏီ။ ကဵုဍုၚ်ဗီုတံဏံဂှ်တှ်ေ ပြဟ်ဟ်ဏံ ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ကလေၚ်ခိုဟ်တိုန်မာန် ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ မွဲပၠန် အေန်ဒိုဝ်နဳယှာဂှ် ပ္ဍဲအာသဳယာန် ဒှ်ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်အိုတ်ရ။ ညးတံတှ်ေ ဒှ်ဍုၚ်ဒြဟတ်ဇၞော်ဇၞော် ပ္ဍဲဂၠးတိမွဲတှ်ေ လစွံစိုတ်ညးတံလေဝ် ကိစ္စဇၞော်မံၚ်ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲနဝ်ဗေမ်ဗာ ဂတဏံတှ်ေ (ပေါဲကောံဓရီုအာသဳယာန်အဆံၚ်သၠုၚ်) ပြဟ်ဒၟံၚ်ဏီ။ လပါ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် မွဲသာ်မှ ဟွံတောတက်ဏီပုဟ်။ အကာဲအရာဗီုလဵု၊ တောတက်ကၠုၚ်ဗီုလဵုတံ ဟီုတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံတံၚ်ဟပၠုပ်နၚ်ညး (အလဵုအသဳပၞာန်) ပ္ဍဲပွဳဗွိုၚ်ဏံမာန်ရောဟီုဂှ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ အခိၚ်ပြဟ်ဒၟံၚ်ဏီ။ မုလေဝ် ဒှ်ကၠုၚ်ဟွံမာန်ပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
နကဵုပရေၚ် Bilateral မွဲဍုၚ်ကဵုမွဲဍုၚ် အရာဆဵုဂဗဆက်ဆောံအာကီု နကဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဆက်စၠောံအာလဝ်တံ နွံမာန်တုဲ၊ ပေါဲကောံဓရီု အကြာမွဲဍုၚ်ကဵုမွဲဍုၚ် ကၠောန်ဗဒှ်တံဂှ်လေဝ် ယဝ်ရကော်ဘိက်မ္ဂး နူလပါ်အလဵုအသဳပၞာန် အခေါၚ်တိုန်စိုပ် နွံကီုလေဝ် စပ်ကဵုပရေၚ်တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံတံဂှ်တှ်ေ တန်တဴဒၟံၚ်လတူဆန္ဒ သီုညးဖအိုတ်တံရောၚ်ဂှ် ညးထံက်ထ္ၜးရ။
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်သီအဝဵု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဂှ်တှ်ေ ၜိုန်ရဟွံလုပ်ပြိုၚ်ပေါဲရုဲမာဲလေဝ် ခါန်ကၞက်ကေတ်လဝ်တာလျိုၚ်သမ္မတတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် အလဵုအသဳပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်ကီုလေဝ် စနူကဵု ပရေၚ်သ္ပစၟတ်သမ္တီ နူအာသဳယာန်၊ ကုလသမဂ္ဂ ဂၠးကဝ်တံဂှ် ဟွံကလိဂွံလဝ်ဏီပုဟ်။
ဆဂး ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဂှ်တှ်ေ ကုဍုၚ်မိတ်သဟာဲ မပ္တံကဵု ကြုက်၊ အိန္ဒိယ၊ ရတ်ယှာ ကေုာံ ဗာလာရုသ် ပါဲနူဂှ်ပၠန် ကောန်ဂကောံအာသဳယာန် လဴ ကေုာံ ဍုၚ်သေံတံဂှ် အာစိုပ်လဝ် နဒဒှ်တရဴလၟေၚ်ပရေၚ်ဆာန်ကၟိန်တုဲဒှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပါဲနူသေံတုဲ ဍုၚ်ဗီုတံဏံဂှ်တှ်ေ လပါ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် သ္ပဒတန်ထံက်လဝ်ဂလာန်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန် ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်အိုတ်ရ။
ပ္ဍဲဂိတုသေပ်တေမ်ဗာဂတဏံလေဝ် သွက်သ္ဂောံအာစိုပ် ရးနိဂီုဍုၚ်ခမေန် နဒဒှ်တရဴလၟေၚ်ပရေၚ်ဆာန်ကၟိန် နွံဒၟံၚ်တုဲ လၟုဟ်ဏံတှ်ေ နူဗဳယက်နာန် ကော်ဘိက်လဝ်ရ။ ဆဂး စပ်ကဵုတရဴဗဳယက်နာန်ဂှ်တှ်ေ အခိၚ်အခါလဵုဒှ်မာန် ဟွံဂွံတီလဝ်ဏီပုဟ်။
အပ္ဍဲတရဴ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်ဏံမ္ဂး သွက်ဂုဏ်ဖိုလ်ဘုံအကြာၜါဍုၚ်တံဂှ်တှ်ေ နကဵုပရေၚ်ပံၚ်တောဲ မုက်လိက်တၟိ ကဏ္ဍတၟိတံ ညံၚ်ဂွံပဵုသၠုၚ်ပတိုန်အာ ပရေၚ်တောတက်တံမာန်ဂှ် ပတေဟ်ကေတ်လဝ်ရောၚ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်ဗဳယက်နာန် ဟီုရ။
တုဲပၠန် လတူအဝဵုပရေၚ်မပိုၚ်ပြဳ ကေုာံ ပရေၚ်ပိုၚ်ပြဳတိဍာ် အခေါၚ်ဖျေံကေတ်သ္ဂုတ်သွာတ်ဗွဲမသၠးၜး ဍုၚ်ဗၟာတံဂှ် နူကဵုရးနိဂီုဗဳယက်နာန် စွံလဝ်အဲပရဲနွံကဵုၚုဟ်မးတုဲ၊ လတူဍုၚ်ညးတံလေဝ် နဒဒှ်ဍုၚ်မိတ်သဟာဲ ပတေဟ်စဂွံမွဲ သ္ပစၟတ်သမ္တီရောၚ် သ္ဂးရ။
ဟိုတ်နူဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်ဗဳယက်နာန် ကၠုၚ်စိုပ်လဝ်ဍုၚ်ဗၟာတုဲ ပရေၚ်ဆာန်ကၟိန် ပရေၚ်ပံၚ်တောဲအကြာၜါဍုၚ်တံဂှ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ဗိုန်တိုန် ပဵုတုဲသၠုၚ်ပတိုန်အာမာန်ရောၚ်ဂှ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဟီုလဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် စပ်ကဵုကမၠောန် အဝ်ပရေတာပရေၚ်ဆက်စၠောံမဝ်ဗာၚ် Mytel ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗဳယက်နာန် ကေုာံ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံဝွံ နကဵုပရေၚ်ပံၚ်တောဲ ဂကောံပုဂ္ဂလိကအပ္ဍဲဍုၚ်တံတုဲ ဖက်စပ်ပိုၚ်ပြဳလဝ် မဒှ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – PPIB