ယှေန်ကျာန်၊ နဝ်ဝေမ်ဗာ (၂)
ပ္ဍဲကောံဓရီု ကုလသမဂ္ဂဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်အပံၚ် (၅၀) ဍုၚ်တံ ပံၚ်ကောံတုဲ နဒဒှ်သ္ဂောံဖျေံကဝုဗျိပၠုတ် လ္တူပွမဖံက်ပ္ကဝ် အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ပ္ဍဲဒေသ ယှေန်ကျာန် ဍုၚ်ကြုက်တံဂှ်တုဲ ထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲရ။
“ဗွဲတၟေၚ် အကာဲအရာ အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက် ဒၞါဲဂကောံမၞိဟ်အောန် အေဿလာမ် ပ္ဍဲယှေန်ကျာန်တံကဵု ဂကူဝဳဂါတံဂှ် ပိုယ်တံ ဂွိၚ်ဂွါဲတဴ ဗွဲမသ္ကာတ်မြဟ်ရ” ဂှ် ကနေဒါ ဗှ်လဝ် လိက်လလောၚ်တြး ပ္ဍဲကောံဓရီု ကဝ်မတဳတတိယ စပ်ကဵုအခေါၚ်အရာမၞိဟ်ဂှ်ရ။
ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂါတ်ဂှ် ရုၚ် UNOHCHR ဝွံ လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ် လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် မဒးမၚ်ကၠုၚ်လဝ် ပ္ဍဲဒေသယှေန်ကျာန်ဂှ် ဗွဲမလအ်လတုဲ နိဿဲကေတ် အမှုရာဇာဝတ် မကလိလောန်လဝ် လ္တူဂကူဝဳဂါ ဒေသပလိုတ် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ်ကဵု ဂကောံမၞိဟ်အောန် မွဿလေမ်တံဂှ်တုဲ ထ္မံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ဗေကျေန်ဝွံ တးပါဲလဝ် တၚ်စောဲစပ်ဂှ်တုဲ ဗ္တိုက်ပလီုအာ ပွပကီုပရာပ်တံတုဲ ဒုၚ်တဴလျိုၚ် ပရေၚ်ဖောအ်ဗြေဝ်တောတက် အပ္ဍဲဒေသဝွံရောၚ် ကလေၚ်ခၠေဝ်လဝ်ရ။
“ဒဒှ်မဖံက်ပ္ကဝ် သ္ကာတ်မြဟ်တုဲ မစှ်ေကဵုသၞောတ်တံဏံဂှ်ဝွံ ပွမဗဗွဲဓဝ်ဂှ် နွံဟွံမာန်ပုဟ်၊ ဟိုတ်နူအသိၚ် OHCHR ပါ်ပါဲလဝ်ဂှ်တုဲ ကြုက်ဂှ် သွက်ဂွံသဳကၠဳ အရာမလ္ၚတ်ဂၠိုက်ဂၠါဲဂွံဆဵုကေတ်လဝ်တံဏံဂှ် ဒဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ် ဂယျာန်ပါဲဒၟံၚ်ဂှ် ဂွိၚ်ဂွါဲတဴရ” သာ်ဝွံ ထ္မံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲတၚ်လလောၚ်တြးဂှ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုကၟိန်ဍုၚ် ထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲ ပ္ဍဲလိက်စံၚ်တံဂှ် အမေရိကာန်၊ ဗျိတိၚ်၊ ဂျပါန်၊ ပြၚ်သေတ်၊ အဝ်သတြေလျ၊ အေဿရေ၊ တူရကဳ၊ ဂွါတဳမာလာ ကေုာံ သဵုမာလဳယာတံ ပါလုပ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။

တၚ်ကဵုကသပ်ဂၞန် သွက်ဂွံကလေၚ်ကဵု အခေါၚ်ဗၠးၜး ပ္ဍဲဒေသယှေန်ကျာန်ဂှ်ကီု၊ မၞိဟ်မဒးဒုၚ်ရပ်လဝ် ဟွံဗဗွဲဓဝ် စၟံစၟံမၞိဟ်တံဂှ် သွက်ဂွံကလေၚ်ဗလးကဵု ဗွဲမပြဟ်ဂှ်ကီု၊ ဒၞါဲဒတန် ကေုာံ ကံကုသိုလ် ကောန်သ္ၚိကၟိန် မကၠေံခၞၚ်ဒၟံၚ်တံဂှ် ညံၚ်ဂွံဆက်စၠောံလောဲသွာ ဂွံကလေၚ်ဆဵုညာတ် ဂီုဂီုကၠီုကၠီုတံဂှ် ဒးကၠောန်သ္ပကဵုတံ ပါလုပ်တုဲ တၚ်ကဵုကသပ် နူ OHCHR ပါ်ပါဲသ္ၚဳဂၠိပ်စၟဳစၟတ်ဂွံလဝ်တံဂှ် သွက်ဂွံထ္မံက်ကဵုရုပ်ရဴဂှ် ဖ္တိုက်ဖ္အောဝ်လဝ် ဗေကျေန်ရ။
ဂကောံ NGO ဂကောံမၚ်ရံၚ် အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲသဳကၠဳ ဗွဲမပြဟ်ဂှ် အာတ်မိက်လဝ် ကံၚ်ဇြဳအခေါၚ်အရာမၞိဟ် ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲတ္ၚဲစန် ဂိတုအံက်တဝ်ဗာ (၃၁) တေံရ။
“သောၚ်ဒၟံၚ်ရ၊ သွက်ဗေကျေန် ဂွံဒုၚ်တာလျိုၚ် စပ်ကဵုဝးပ္ကဝ် အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တံဂှ်တုဲ အသိၚ်ပရေၚ်ကလုတ်တမာန်တံ သၠုၚ်တိုန်ဒၟံၚ်ရောၚ်” ဂှ် သ္ကိုပ်စၞောန်ပ္ညုၚ် ကုလသမဂ္ဂ နူဂကောံဂှ် ဟီုဂးလဝ်ရ။
“တၞဟ်နသ္ဂောံဂၠိုက်ဂၠါဲစၟဳစၟတ် ကုဝတ်တာလျိုၚ် အလဵုအသဳကြုက် စပ်ကဵုပရေၚ်ဖံက်ပ္ကဝ် အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တံဂှ်တုဲ သွက်သ္ဂောံပ္တန်ပ္တူ ယန္တယာ ကုလသမဂ္ဂ မကဵုအထံက်အရီုဖာလက္ကရဴဂှ် ပြဟ်ဟ်ဏံ သဳကၠဳနဲကဲတံတုဲ သွက်ဂွံစၚ်ခြၚ်ဗ္စာအိုတ်ဂှ် ဖ္တိုက်ဖ္အောဝ်လဝ် ကောန်ဂကောံကံၚ်ဇြဳ ဂကောံမၚ်ရံၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ရောၚ်” ရဴဝွံ ဆက်ဟီုဂးလဝ်ရ။
Ref: CNA