နေပျဳဒဝ် ၊ သိပ်တေမ်ပါ ၂၁
နူကဵုဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ပြံၚ်လှာဲလဝ် ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳတုဲ သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ထမံက်မံၚ်ရုပ်ရဴတံမ္ဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်စွံလဝ် ဂကောံဒုၚ်အကြာတုဲ သွက်ဂွံဆက်ဆောံစန်ဒက်အာ ဂကောံပၠန်ဂတးဂမၠိုၚ်တံဂှ် အလဵုအသဳပၞာန် ဂစာန်ကၠောန်မံၚ်ရောၚ်။
အတိုၚ်လိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒ အလဵုအသဳပၞာန်မ္ဂး ညးစၞးကမ္မတဳပ္ညဳပ္ညပ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် NSPNC ကဵု ညးစၞး ဂကောံဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်နာနာတံ ပ္ဍဲကဵုဂိတုသိပ်တေမ်ပါ ၁၇-၁၈ ပွိုၚ်ၜါတ္ၚဲဏံ ကၠောန်လဝ် ပေါဲဆဵုဂဗ ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ်ရောၚ် ဂွံတီရ။
အပ္ဍဲပေါဲဆဵုဂဗဏံဂှ် ဥက္ကဌ NSPNC ဒုတိယသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယာပျေအ် ကဵု ညးပါလုပ်ဂကောံကမ္မတဳဂမၠိုၚ်၊ ဂကောံကဝ်မယှေန် ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်၊ နူကဵုဂကောံဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်နာနာ ဥက္ကဌ၊ ဒုဥက္ကဌ၊ ညးအုပ်ကာနာနာ၊ ကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵုတံကဵု ညးနွံတာလျိုၚ်တံ တိုန်စိုပ်လဝ်ရ။
အပ္ဍဲအရာ ပရေၚ်ထမံက်ရုပ်ရဴ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဍာ်ဇမၠိၚ်ကေုာံ လၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန်ဒက်ပတန် သ္ဇိုၚ်ဒဳမဝ်ကရေသဳကဵုသၞောတ်ဖိတ်ဒရေဝ်တံမ္ဂး စပ်ကဵုကိစ္စပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံဂှ် NSPNC ရန်တၟံလဝ် သွက်ဂွံသဳကၠဳအာကဵု ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ မဒှ်ရ။
ပေါဲဆဵုဂဗဏံဝွံ ဒှ်အလန်ဒုတိယတုဲ သွက်ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳအာ ကိစ္စပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကဵု NSPNC မာန်ဂှ် နူကဵုဂကောံဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်နာနာတံ ရုဲစှ်လဝ် ညးစၞးဂကောံကမၠောန်လၟိုန် ၁၆ တၠကေုာံ ညးစၞးဂေတ်အလန် ၁၆ တၠတံတုဲ သ္ပလဝ်ဒတန်ရောၚ်။
ညးက္ဍိုပ်ဂကောံကမၠောန်လၟိုန် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်နာနာတံဂှ် ရုဲစှ်ကဵုလဝ်တာလျိုၚ် ဒံက်တာအံၚ်မျာတ်ဥူ နူဗော်ဗျဳခိုၚ်ဖျိုဝ် ဗော်ထယံက်ပၞာန်ဂှ် မဒှ်ကီုရ။
ဆဂး ပ္ဍဲပေါဲဆဵုဂဗဏံ စရၚ်ယၟုမၞိဟ် နူကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်နာနာ သ္ပလဝ်ဒတန်ရဂှ် နူကဵုအလဵုအသဳပၞာန် လလောၚ်တြးကဵုလဝ် ဟွံမွဲပုဟ်။
ပရေၚ်ဒက်ပတန်လဝ် ဂကောံဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်နာနာတံ ဗီုဏံဂှ်တှ်ေ ရံၚ်အာအတိုၚ်လိက်ကသုက် ပရေၚ်ဒေါအ်ပန်ပှော် အလုံဍုၚ် NCA မ္ဂး နကဵုဂကောံပိသွာၚ်တံဏံ နူကဵုအလဵုအသဳပၞာန် ကလေၚ်ဂစာန်ဒက်ပတန်မံၚ် ကမ္မတဳပံၚ်တောဲသဳကၠဳ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ကၟိုန်ဍုၚ် UPDJC ဂှ် ကၠိုဟ်ကေတ်မာန်ရောၚ်။
စပ်ကဵုပရေၚ် သဘၚ်သဳကၠဳ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကၟိုန်ဍုၚ်၊ ပေါဲသဳကၠဳ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဆံၚ်ဒေသ၊ ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဆံၚ်ကောန်ဂကူကေုာံ ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အဆံၚ်ကောန်ဂကူ နာနာတံဂှ် နူကဵု UPDJC ဖျေံကဵုမူဝါဒတုဲ သွက်ဂွံက္ဍိုက်ပ်ကၠောန်အာ ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကွပ်နာနာတံရောၚ်။
သွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ UPDJC မ္ဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံသၟးဟွံက ဂကောံပံၚ်ကောံ အလဵုအသဳ၊ စၠတ်ထဝ်၊ ဒပ်ပၞာန်ပံၚ်ကောံကေုာံ ဂကောံပံၚ်ကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံလေဝ် ဒးပါလုပ်လဝ် မဒှ်ရ။
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုလိက်ကသုက် NCA တုဲ လက်ထက်အလဵုအသဳကၠာတေံ ထမံက်ကၠုၚ်လဝ်လၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံဂှ် အလဵုအသဳပၞာန် မိက်ဂွံဆက်ကၠောန်ကီုလေဝ် အကာဲအရာဟွံတုပ်ရပုဟ်ဂှ် ဥက္ကဌ ကမ္မတဳပရေၚ်အုပ်ဓုပ် ကံၚ်သဳဖိတ်ဒရေဝ် ဍုၚ်မန် MSFC နာဲမန်သာၚ် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“အတိုၚ်ဗီုလၟုဟ် အခိၚ်ပဋိပက္ခတံဇၞော်မံၚ်ဏံ လပါ်ဍေံတံ ညိလေဝ်ဗီုပြၚ်ယှအ်ကဵုဟွံသေၚ် အဲခယျဂှ်တှ်ေ အတိုၚ်ညးဂမၠိုၚ်တီမံၚ်ရ အလဵုအသဳတိုန်ကၠုၚ်ဂှ်လေဝ် အုပ်ဓလီုအလုံဍုၚ်ဟွံမာန်ပုဟ်။ ပေါဲရုဲမာဲဂှ်လေဝ် ပေါဲရုဲမာဲ သောၚ်ၚ်ကၠးကၠး ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ ဟိုတ်နူအကာဲအရာတံဏံတုဲ ဂကောံပၠန်ဂတးတံ ဟွံပတေဟ်စ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ပုဟ်ဂှ် အဲညာတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပေါဲသဳကၠဳဂှ် အတိုၚ်ဗီုပြၚ် NCA တြေံတေံ ကၠောန်အာမ္ဂး ပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်အံၚ်ဇၞး ဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
စနူအခိၚ်သဳအဝဵု စဵုစိုပ်အခိၚ်ပြံၚ်လှာဲလဝ်အလဵုအသဳကီုလေဝ် ဒပ်ပၞာန်ဆက်ဍဵုဍိုက်ပျဲပျာံမံၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ လ္တူဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံဂှ်လေဝ် ဗတိုက်နကဵုပၞာန်ကျာ နဲကဲစုၚ်ၚ်ကဵုမံၚ်ဇြဟတ်ဟရိုဟ်ရောၚ် နာဲမန်သာၚ် ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ဂကောံရပ်လွဟ်တံ ညံၚ်ဂွံကလေၚ်လုပ်ကၠုၚ် ဗွိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေကီု ထပက်လဝ်စၟတ်တဲ တုဲဒှ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေၚ်နာနာသာ် ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် သာဲခြာမံၚ်ကဵု NCA တံ ညံၚ်ကလေၚ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ် လ္တူဂၠံၚ်တရဴပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်မာန် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ကၠောန်အာကဵုပရေၚ်ပ္ညဳပ္ညပ်ညိဂှ် ဒုတိယသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယာပျေအ် ဟီုလဝ် ပ္ဍဲပေါဲဆဵုဂဗဂှ်ရ။
တုဲပၠန် ဒေသပဋိပက္ခက္တဵုဒှ်မံၚ်တံ ညံၚ်ဂွံကလေၚ်စိုပ် အတိုၚ်အဇာတြေံ ဗီုကၠာတေံမာန် နကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နွံမံၚ် ပ္ဍဲဒေသ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ် ရပ်လွဟ်တံဂှ်လေဝ် ဂၠံၚ်ဍာန်နဲကဲ ဖန်ဖက်ရေၚ်တၠုၚ် သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်မာန်ဂှ် မိက်ဂွံကဵုသဳကၠဳအာကီု ညးသ္ဂးရ။
မွဲလပါ်ပၠန် စပ်ကဵုပရေၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေကေုာံ ကိစ္စပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံကီု ညးပါဲဘဲပၞာန် ဒေသဒှ်ပဋိပက္ခ ကိစ္စညးတံ ညံၚ်ဂွံကလေၚ်စဴသ္ၚိဌာန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ အတိုၚ်ဗီုသဳကၠဳလဝ်အခိၚ်ကၠာကၠာတေံ မိက်ဂွံကဵုသဳကၠဳအာရောၚ် ဒုတိယသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယာပျေအ် ဟီုလဝ်ရ။
သၟဝ်မူဗွိုၚ် သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ အတိုၚ်အလဵုအသဳကၠာတေံ ၜါအဆက် ထမံက်ရေၚ်တၠုၚ်ကၠုၚ်လဝ် တၠုၚ်လအာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ညံၚ်ဂွံကလေၚ်စိုပ်မာန်ကီု သွက်ဂွံဆက်ထိၚ်အာအဝဵုမာန် ကဵုမံၚ်ဇြဟတ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ရောၚ် ညးခါတ်အကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
စပ်ကဵုပရေၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေကေုာံ ပရေၚ်ကိစ္စ ဆေၚ်စပ်ကဵုဖိတ်ဒရေဝ်၊ အခန်ကဏ္ဍဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကေုာံ ပရေၚ်သဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီု ညးဒေသကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ တၚ်နွံပၟိက်ပရေၚ်မၞိဟ်တံ ပါလုပ်သဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲကဵုပွိုၚ်ၜါတ္ၚဲဏံရ။
တုဲပၠန် ညံၚ်ဂွံကလေၚ်သုၚ်စောဲအာ ညးနွံပရေၚ်ဆဵုဂဗ အပ္ဍဲကဵုယန္တရာ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်အခိၚ်ကၠာတေံကီု စပ်ကဵုပရေၚ်ဆက်ဆောံ ကလုတ်တမာန်ဂၠးကဝ်တံကီု စပ်ကဵုနဲကဲဂၠံၚ်ဍာန် သွက်ဂွံဆက်ဆောံအာကဵု ဂကောံရပ်လွဟ်မံက်တိုန်တၟိတံကီု ညးအုပ်ကာ NSPNC ဒုတိယသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မေန်နိုင် သဳကၠဳလဝ်ရ။
အတိုၚ်ဗီုပြၚ်ဍေံတံမိက်ဂွံအာဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ကဵုပရေၚ်တၠုၚ်လအာသွက်ဍေံတံတုဲ အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် နူကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံမွဲအဆံၚ် ကဵုဆက်စၠောံအာဂကောံပၠန်ဂတးပါဲတးလဝ် နူကဵုဗွိုၚ် မူဍေံတံဂှ်ရောၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွးဘာတြေံ ကိုမေန်တွိုဲတေတ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“လၟုဟ် ဍေံတံပံက်လဝ် ဂကောံဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ကာလကၠောန်အာပရေၚ်သဳကၠဳမ္ဂး အတိုၚ်ဗွိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဍေံတံ ကၠောန်လဝ်ဂှ် စကာသုၚ်စောဲအာ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဏံရ။ ဗီုပြၚ်လဵုစကာအာရောဟီုတှ်ေ ဂကောံထေက်ကဵုဒးကျာကဵုဍေံတံဟွံသေၚ် ဍေံတံဟီုစွံလဝ်(NUG/PDF ကေုာံ ဂကောံရပ်လွဟ်တၟိတံ) တံဂှ် နူကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံမွဲအဆံၚ် ဆက်စၠောံတုဲ ဗီုပြၚ်တိုက်ရိုက် ဍေံတံဆဵုဂဗတက်ကျာဟွံသေၚ်။ နကဵုပရေၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဍေံတံဍိုက်ဖျေံလဝ်မွဲအဆံၚ်ဏောၚ်။ သုၚ်စောဲအာ သွက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်။ အတိုၚ်ဗီုပြၚ်ပၟိက်ဍေံတံမိက်ဂွံအာဂှ် ဍေံတံကၠောန်အာဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကိုန်အစဳဇန်ပွိုၚ် ၁၀၀ တ္ၚဲ စပ်ကဵုပရေၚ်အလဵုအသဳပၞာန် စထမံက်ကၠုၚ်လဝ် လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုတ်လလမ်မ္ဂး နကဵုတင်ဒစးဒုၚ် စၟတ်စွံလဝ်ဟွံမွဲ သွက်ဂွံတက်ကျာသဳကၠဳအာ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ်တံသီုဖအိုတ်ဂှ် ကော်ဘိက်လဝ်ရောၚ်။
ဆဂး ဟိုတ်နူပရေၚ်သီအဝဵု ၂၀၂၁ တုဲ အလဵုအသဳညဳသၟဟ် ကောန်ဂကူ NUG ကဵု ဂကောံရပ်လွဟ်တၞဟ်ဟ်တံ မံက်တိုန်ကၠုၚ်တံဂှ် နကဵုဂကောံထေက်ကဵု ဒးတက်ကျာသဳကၠဳဟွံသေၚ် အလဵုအသဳပၞာန် တးပါဲလဝ် မဒှ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ဂကောံဗၠးၜးကချေၚ် KIO၊ မုက်ဒပ်ဂကူချေၚ် CNF၊ ဗော်သွးကောန်ဂကူကရေၚ် KNU၊ ဒပ်အာရက္ခ AA ကဵု ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ် ပါလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲပၠန်ဂတးတံ ဆက်ဗတိုက်မံၚ် သၠောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ရောၚ်။
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု ပရေၚ်ဆဵုဂဗအခိၚ်ကၠာတေံ လျောဝ်ဗက်အာကဵု အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လၟုဟ်ဏံ သွက်ဂွံချိက်ဆက်အာကဵု မူပၞောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ တင်ရန်တၟံ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်သွက်အနာဂတ်၊ မဟာဗျူဟာ ကာလပရေၚ်အပြံၚ်အလှာဲတံတုဲ ဒက်ပတန်မံၚ်ပရေၚ်ဓဝ်ပတေဟ်ကဵု ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံရောၚ်။
တုဲပၠန်စပ်ကဵုပရေၚ် သွက်ဂွံကဵုအရီုဗၚ်ပရေၚ်ဗစာရဏာမၞိဟ်တံမာန်၊ ညးဗြဴတံညံၚ်ဂွံပါလုပ်ကၠုၚ် အပ္ဍဲဗွိုၚ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်၊ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ နဲကဲသွက်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံမာန်တုဲ တၚ်နၚ်ဒးပလေဝ်ထေက် နူကဵုသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေတံဂှ်လေဝ် နူညးစၞးဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ၃၂ ဗော်တံ သဳကၠဳလဝ်ရ။
တုဲပၠန် သွက်ဂွံဆက်ဆဵုဂဗသဳသဳကၠဳအာကဵု ဂကောံပရေၚ်ကမၠောန် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံကီု၊ အခန်ကဏ္ဍဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂွံလုက်စုက်ဆက်ဆောံအာ ဂကောံဟွံပါလုပ် အပ္ဍဲပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ဏီတံကီု သွက်ဂွံဆဵုဂဗတက်ကျာသဳကၠဳ Bilateral တုဲ သွက်ဂွံထမံက်အာ ပရေၚ်ဒေါအ်ပန်တံဂှ်လေဝ် ကဵုကသပ် သဳကၠဳလဝ်ရောၚ် အလဵုအသဳပၞာန် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI