နယူယံက်၊ သိပ်တေမ်ပါ ၂၄
အခိၚ်ကာလပၞာန် ၁၉၄၀ တေံ နူကဵုပရေၚ်တပ်တဆိပ်ဍုၚ်ဂျပါန် သၞတၚ်တံဂှ် သွက်ဂွံပါဲပတိတ်ကဵု သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော် တာကာအိချဳ ဟီုဂးအာတ်မိက်ဏာ ပ္ဍဲကဵုဂလာန်ညး အလန်ပထမ ပ္ဍဲသဘၚ်သဳကၠဳကုလသမဂ္ဂရ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၆ နူကဵုဍုၚ်ဂျပါန်ဒှ်ကၠုၚ် ကောန်ဂကောံတုဲ အပ္ဍဲပွိုၚ် ၇၀ သၞာံ ဂလာန်တာကာအိချဳဟီုလဝ်ဂှ် သွက်သၞောတ်ပရေၚ်ဍုၚ်စုၚ်ၚ် နူကဵုတိုကျို ထပ်သ္ပဒတန် ပရေၚ်ကတိဝတ်ညးတံရ။
စပ်ကဵုအရာအစောံအစရာဲ ပရေၚ်သောၚ်ကလးပဋိပက္ခတံတုဲ အခိၚ်သံသယဂၠိုၚ်မံၚ်ကဵု ကုလသမဂ္ဂဂှ် ဂကောံဏံ ပဵုတုဲလုပ်မံၚ်အဝေါၚ်နူကဵုကၠာတေံဏီ ဒှ်မံၚ်ရောၚ် ညးဟီုရ။
အပ္ဍဲကံၚ်သဳဂီုကၠီုကုလသမဂ္ဂဂှ် ၁၅ ဍုၚ်ပါလုပ်မံၚ်တုဲ ကြုက်၊ ပြၚ်သေတ်၊ ရတ်ယှာ၊ အဂႅလိက်ကဵု အမေရိကာန်တံ ကေတ်လဝ်ဒၞာဲကောန်ဂကောံလၟိုန်ဂှ်ရ။
ပရေၚ်ကမၠောန်ဟွံသေၚ်ကီုကေဝ် နူကဵု ၅ ဍုၚ်ဏံ စကာပရေၚ်အဝဵုဗဳတိုတုဲ ပါဲတးမာန်ကီုလေဝ် ကောန်ဂကောံတၞဟ် ၁၀ ဍုၚ်တံဂှ်တှ်ေ ဗဳတိုဟွံမွဲ ဒးရုဲစှ်ကေတ် သွက်အယုက်ၜါၜါသၞာံ မွဲဝါ မဒှ်ရ။
သွက်သ္ဂောံဂွံဒၞာဲကောန်ဂကောံလၟိုန်ဂှ် နူကဵုဂျပါန် ဂစာန်ကၠုၚ်မံၚ် လံကွေံကွေံရ။
ပရေၚ်ဖဵုဂုဏ်ပိုန်ဒြပ်အန္တရာဲ ဍုၚ်ကောန်ဂကောံလၟိုန်မွဲမွဲ အခိၚ်ဒှ်မံၚ်မ္ဂး ဟိုတ်နူပရေၚ်သၞောတ်လၟုဟ်ဏံတုဲ အကာဲအရာကံၚ်သဳတံ ဟွံတိုန်ဟွံစှ်ေ ဒှ်ကၠုၚ်လဝ်မွဲဏှမွဲဏှ နွံရ။
ပ္ဍဲအရာထိၚ်ဒဝ်ပရေၚ်ဂၠးကဝ်ဂှ် တာလျိုၚ်ကံၚ်သဳဂီုကၠီု ယောၚ်ယာလဝ်နွံတုဲ သွက်ဂွံကၠောန်အာပရေၚ်အပြံၚ်အလှာဲဂှ် နူကဵုတာကာအိချဳ ဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ရ။
စပ်ကဵုပရေၚ် ရတ်ယှာ ၜက်ၜေတ်လဝ် ယူခရုၚ်ဂှ် သုၚ်စောဲအဝဵုဗဳတိုတုဲ ရတ်ယှာ တးပါဲလဝ်ဂှ် ဒှ်သက်သဳအစောန်စရာဲ ဟွံပေၚ်ဍာ်ဒကေဝ်ရောၚ် ညးထံက်ထ္ၜးရ။
ပရေၚ်ကိုဝ်ရဳယာသၟဝ်ကျာ ကၠောန်ပတိတ်မံၚ်လွဟ်တံ ကိုန်အစဳဇန်ကမ်သၠောဝ်တံဂှ် ဒှ်ပွမဖံက်ပကဝ် ပရေၚ်ကံၚ်သဳဂီုကၠီုဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ရောၚ် ညးဟီုရ။
သွက်ဂွံဆက်အာယုက် ဂကောံရံၚ်စံၚ်ပရေၚ်ကုလသမဂ္ဂတံ ဖျေံလဝ်ပရေၚ်တပ်ဒဏ်ကၟာတ်ဆိုအ် လ္တူကိုဝ်ရဳယာသၟဝ်ကျာဂှ် ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၄ တေံ ရတ်ယှာ သုၚ်စောဲအဝဵုဗဳတိုတုဲ တးပါဲလဝ်ရ။
ညးကျလဝ်ပရေၚ်ပၞာန်ဂၠးကဝ်တံဂှ် နဒဒှ်ဍုၚ်နိဂီုပရေၚ်သၞတၚ်ဂၠးကဝ်ရောၚ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ မဒှ်ရ။
ပရေၚ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီဏံ လမျီုလုပ်မံၚ်ဖိုအ်ဏီ ကြုက်ဟီုမံၚ်တုဲ ညံၚ်ဂွံကလေၚ်ရုပ်ကဵု နူကဵုစရၚ်ဍုၚ်ရာဇဝတ်ပၞာန်မွဲ ပရေၚ်ဂျပါန် ဂစာန်မံၚ်ဂှ် ကဵုမံၚ်ဇြဟတ်ဟရိုဟ်ရ။
အပ္ဍဲလိက်ပဋိဥာဏ် ကုလသမဂ္ဂ ၝောံပိုဒ် ၅၃၊ ၇၇ ကေုာံ ၁၀၇ တံ ခုတ်စုတ်စၟတ်သမ္တီလဝ် ဍုၚ်ဂျပါန်ကဵု ဂျာမနဳ နူကဵုဍုၚ်နိဂီုသၞရောၚ်။
Ref:Japantimes