ချဳကာဂို၊ သိပ်တေမ်ပါ ၂၅
နူကဵုအကာဲအရာ ပရေၚ်ဥတုရာသဳ သူပါအလ်နဳညို ကၠာဟွံစိုပ်ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ သၞာံတၟိဏံ မၞိဟ် ၄ ကိုတ်ပြၚ်ၚ်တံ ချိုတ်အာမာန်ရောၚ် အတိုၚ်တၠပညာသိပ္ပံ ပရေၚ်ဥတုရာသဳတံ တော်ဆလဝ်ဂှ် ဂွံတီရ။
ကၠာဟွံစိုပ်ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ သၞာံတၟိဏံမ္ဂး ဟိုတ်နူပရေၚ်ဥတုရာသဳ သူပါအလ်နဳညိုဂှ် မၞိဟ် ၄၅၁၀၀၀ ချိုတ်မာန်ရောၚ် နူကဵုပရေၚ်လ္ၚတ်စမ်ၜတ် ဥတုရာသဳ တက္ကသိုလ်ချဳကာဂို တော်ဆလဝ်ရ။
ဒဵုစိုပ် သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုဂျောန်ဂှ် ဟိုတ်နူဓါတ်ဂမ္တဴ မၞိဟ်လ္ၚဵုချိုတ်လဝ်တုဲကီုလေဝ် ဒဵုကဵု ဂိတုဂျောန် သၞာံ ၂၀၂၇ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂိတုဂျူလိုၚ်တေံ သွက်ဂွံဒးဆက်ဒုၚ်အာဘဲဒဏ် ဥတုရာသဳ အလ်နဳညိုမာန်ရောၚ် တၠပညာတံ တော်ဆလဝ်ရ။
ပရေၚ်အကာဲအရာ ဥတုရာသဳ အလ်နဳညိုဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ် နူကဵုဍုၚ်အေၚ်ဒိုနဳယှာ ဒဵုအိန္ဒိယ စိုပ်အာတုဲ နူကဵုနိုၚ်ဂျဳရဳယာ စိုပ်အမေရိကာန် အလုံဂၠးကဝ်မွဲ ဒးဒုၚ်အာရောၚ် သ္ဂးရ။
ဟိုတ်နူအလ်နဳညိုဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်ပရေၚ်ဗြဲဟွံဂူ၊ ပၟတ်ဂြိုပ်တံတူ၊ ပရေၚ်ဍာ်ဇၞော်တံတုဲ မၞိဟ်သွက်ဂွံထပ်ချိုတ် ဂၠိုၚ်တိုန်မာန်ရောၚ်။
ဟိုတ်နူပရေၚ်ဓါတ်ဂမ္တဴ လၟိဟ်မၞိဟ်ချိုတ်မာန်တံဂှ် အတိုၚ်သၞောတ်ဗ္ၜတ်ဒေသညးကဵုညး တော်ဆလဝ်တုဲ သွက်ဂွံရီုဗၚ်စဵုဒၞာအာ ဒေသဖျေံလဝ်အစဳဇန်တံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲကဵုတၚ်နၚ်တော်ဆလဝ်ဏံ ထမံက်ထၜးကဵုလဝ်နွံ သုတေသဳတံ ဟီုရ။
စပ်ကဵုပရေၚ်ဓါတ်ဂမ္တဴ တော်ဆကၠောန်မံၚ် ညံၚ်ဂွံပဵုခိုဟ်တိုန်အာ၊ စွံလဝ်ဌာန်သေၚ်တာ ကဵုသၟုဟ်ကျာဂံက်တံ၊ အခိၚ်ပရေၚ်ဓါတ်ဂမ္တဴမ္ဂး စွံလဝ်သၞာဲဒါပရေၚ်ထတ်ယုက် ဒၞာဲဌာနပရေၚ်ဂဥုဲတံဂၠိုၚ်ၚ်တုဲ သွက်ဂွံကဵုအာပရေၚ်စဵုဒၞာ သွက်သၟာကမၠောန် ဒးကၠောန်မံၚ်ကမၠောန်ဒၞာဲမ္ၚးမ္ၚးတံရောၚ် သုတေသဳတံ ကဵုမံၚ်ကသပ်ရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ ဟိုတ်နူဥတုရာသဳအလ်နဳညို ပ္ဍဲသိပ်တေမ်ပါ ၂၁ ဂှ် ဆဵုဂဗကၠုၚ်လဝ် ပရေၚ်ဓါတ်ဂမ္တဴသၠုၚ်အိုတ်တုဲ သွက်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်အကာဲအရာဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဂှ် သှ်ေမံၚ်ဂိတုညိဏီ သုတေသဳတံ ဟီုရ။
အကာဲအရာ ဥတုရာသဳ အလ်နဳညိုဂှ် ၜိုန်ရဒှ်မံၚ် ပရေၚ်အကာဲအရာ သဘာဝကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပရေၚ်ဓါတ်ဂမ္တဴဂၠးကဝ်တုဲ အကာဲအရာ ပဵုပရေံနူဏံ သွက်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်။
ဂတပွိုၚ်နူ ၆ ဂိတုဏံ ဍုၚ်ရးနိဂီု သွက်ဂွံဒှ်တၚ်ဒးဘဲဒဏ်ဂၠိုၚ်အိုတ်မ္ဂး နိုင်ဂျဳရဳယာ၊ အေၚ်ဒိုနဳယှာ၊ သူဒါန်၊ အိန္ဒိယ ကဵု ဍုၚ်ဗရာဇြဳ ဒၞာဲဂမ္တဴဂၠိုၚ်တံ ပါလုပ်ရ။
အမေရိကာန်လေဝ် ဒးဒုၚ်ဘဲဂၠိုၚ်အိုတ် အပ္ဍဲ ၂၀ ဍုၚ်ဂှ် ပါလုပ်ကီုတုဲ ဟိုတ်နူဓါတ်ဂမ္တဴ မၞိဟ် ၃၅၀၀ ချိုတ်မာန်ရောၚ် တၠပညာတံ တော်ဆလဝ်ရ။
Ref:TheGuardian