နေဗျဳဒဝ် ၊ အံက်တဝ်ပါ ၁၀
အပ္ဍဲဍုၚ်ဗမာ ဟိုတ်နူပၞာန်ထပ်သီလဝ်အဝဵုကီု လ္တူတၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ အာသဳယာန် ၅ တၚ် နူကဵုအလဵုအသဳမလေဝ်ယှာ လစွံစိုတ်ကြံၚ်မ္ၚိုဟ်လဝ်တုဲ ကလေၚ်ဆက်ဆောံမံၚ်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ဂှ် ဂကောံဇြဟတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳတံ စောဒက စဵုစးမံၚ်အိုတ်ရ။
သွက်ဂွံကလေၚ်လုပ်စိုပ် အပ္ဍဲအာသဳယာန် သမ္မတဇကုညးခါန်ကၞက်ကေတ်တ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဗက်ဂေတ်စန်ဒက်မံၚ် ဍုၚ်ကောန်ဂကောံတံဂှ် ဂွံအခေါၚ်အာစိုပ် ဍုၚ်မလေဝ်ယှာ တရဴလုပ်သၞောဝ်ဂှ်တှ်ေ ဂကောံအာသဳယာန် ချိုတ်အာယျဂးတုဲ ရဲပါ်ပါဲမံၚ်လေဝ် နွံရ။
စပ်ကဵု တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ အာသဳယာန်ဂှ် တန်တဴကဵုအကာဲအရာဍုၚ်ဗမာတုဲ ဗီုပြၚ်ခိုဟ်အိုတ် ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မာန်ဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန်ဂစာန်မံၚ်ရောၚ် ပ္ဍဲကဵုတရဴ မလေဝ်ယှာဂှ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဟီုပတိတ်လဝ်ရ။
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု အကာဲအရာပကတိ အတိုၚ်မူဝါဒ ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်တံတုဲ မၚ်မွဲအာဂုဏ်ဖဵုပိုန်ဒြပ်ကောန်ဂကူကဵု အဝဵုအပိုၚ်ခြာတုဲ နကဵုနဲကဲဗမာ သွက်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ဂွံခိုဟ်တိုန်အာကဵုအာသဳယာန်ဂှ် ကၠောန်အာရောၚ် ဟီုလဝ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုအာသဳယာန် သွက်ဍုၚ်ဗမာ ဂွံကလေၚ်ပံၚ်ဖက်ကၠောန်အာမာန်ပၠန် ၜိုတ်သ္ပမာန် အလဵုအသဳညးတံကၠောန်အာရောၚ် ပ္ဍဲအံက်တဝ်ပါ ၈ ရးနိဂီုၜါဍုၚ်တံ ဆဵုဂဗလဝ် လ္တူဍုၚ်ကွာလာလမ်ပူ တုဲ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော် အာန်ဝါအဳဗရာဟေၚ် ဟီုဂးလဝ်ရ။
အတိုၚ်လိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒ အလဵုအသဳပၞာန်တံ ချူလဝ်မ္ဂး ဍုၚ်ဗမာဂှ် သွက်အာသဳယာန်ကိစ္စဇၞော်မံၚ်တုဲ အကြာဍုၚ်ဗမာကဵုမလေဝ်ယှာတံ ပရေၚ်ဆက်ဆောံအမာတ်ကလုတ်ခိုဟ်ဟ် ညံၚ်ဂွံစွံအာလၟိုန်ဂှ် စွံလဝ်ပရေၚ်ဇြိုဟ်နက်မွဲရောၚ် သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော် မလေဝ်ယှာ ဟီုလဝ်ရ။
တုဲကၠုၚ်တေံ စပ်ကဵုပရေၚ်ဆက်ဆောံ အကြာၜါဍုၚ် ပရေၚ်ခက်ခိုအ်လ္ၚဵု ဒှ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် လၟုဟ်ဏံစိုပ်မံၚ်အခိၚ် ဒးသၠုၚ်ပတိုန်အာ ပရေၚ်ပံၚ်တောဲရောၚ် သ္ဂးရ။
ဗွဲတၟေၚ် ဍုၚ်ဗမာဂှ် ဒှ်မံၚ်ဂကောံကၟိန်သ္ၚိဌာန် အာသဳယာန်တုဲ အတိုၚ်စွံလဝ် Bilateral ဂှ် ပရေၚ်ပံၚ်တောဲ အကြာဗမာကဵုမလေဝ်ယှာ ဒးကၠောန်အာရောၚ် ပ္ဍဲကဵုပေါဲသောၚ်ကလး လိက်ပရိုၚ်ၜါဍုၚ်ဂှ် သောၚ်ကလးလဝ်ရ။
မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ထိၚ်လဝ် ပ္ဍဲဗဒိုပ်လဝက မလေဝ်ယှာတံဂှ် သ္ပဒတန်ကောန်ဍုၚ်ဗမာတုဲမ္ဂး သွက်ဂွံကော်ဖျဴဏာ ဗလးနၚ်ကဵု ၜၚ်ဒပ်ပၞာန်ဍာ်တံ ပြဟ်ဟ်ဂှ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် တုပ်လဝ်စိုတ်ရ။
ကိစ္စဏံဂှ် နူကဵုဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ပြံၚ်လှာဲဗီုပြၚ် အလဵုအသဳကောန်အရာပ်တုဲ အလဵုအသဳပၞာန် ညံၚ်ဂွံကလေၚ်လုပ် အပ္ဍဲအာသဳမာန်ပၠန်ဂှ် သ္ပလဝ်ပရေၚ်ကဵုကေတ်ကဵု အလဵုအသဳမလေဝ်ယှာရောၚ် ဒးကၠိုဟ်ကေတ်ရ။
လ္တူပရေၚ်ဂုဏ်ဖဵုပိုန်ဒြပ် အကြာၜါလပါ်တံ စဵုဒၞာမာတ်လဒဵုဟီုဂးမံၚ်ညးသ္ကံဂှ် သွက်ဂွံကလေၚ်လုပ်စိုပ် အာသဳယာန်ပၠန်ဂှ် စိုပ်တရဴမာန် ဟွံသေၚ်ပုဟ် ညးအုပ်ကာ ကံၚ်သဳမဳဒဳယာပရိုၚ်ဗမာသၠးပွး ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“စဵုဒၞာမာတ်လဒဵုဟီုဂးမံၚ် ပရေၚ်ဂုဏ်ဖဵုပိုန်ဒြပ် အကြာညးတံၜါလပါ်။ ပရေၚ်ဂုဏ်ဖဵုပိုန်ဒြပ်အာန်ဝါဂှ်တှ်ေ ညံၚ်ဂွံဂွံပေါဲအံၚ်ဇၞးရုဲမာဲဏံ။ မေန်အံၚ်လှိုၚ်လေဝ် အကြာအာသဳယာန် ဂွံလုပ်အဝေါၚ်မၞိဟ် ပရေၚ်ဂုဏ်ဖဵုပိုန်ဒြပ်။ မာတ်လဒဵုဟီုဂးမံၚ် ပရေၚ်တံဏံတုဲ အဲတော်ကေတ် စိုပ်တရဴကွေံကွေံဟွံသေၚ်ပုဟ်။ ဟီုအတိုၚ်လၟေၚ်ဂၞန်မ္ဂး အပ္ဍဲကဵု ၁၁ ဍုၚ်ဂှ် စိုပ်အာ ၅ ဍုၚ်တုဲ သှ်ေမံၚ် ၆ ဍုၚ်ဏီ။ အဲထေၚ်ဂှ်တှ်ေ ဗွဲတၟေၚ် တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံတံဂှ် ဆက်သဳကၠဳဟာ ဟွံသဳကၠဳဟာ ညးလဵုမှာ ဟွံတီချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ပုဟ်လေဝ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် တော်အာကဵု ဂုဏ်ဖဵုပိုန်ဒြပ်ဍုၚ်မလေဝ်ယှာတုဲ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗမာ ပရေၚ်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်လေဝ်ဟွံမွဲ လျိုၚ်စရိတ်ပၞာန်တံလေဝ် ဇြိုၚ်ကၠုၚ်မံၚ်တုဲ တၚ်နွံပၟိက် သြန်ပရေၚ်ဘဏ္ဍာတံသၠုၚ်မံၚ်ရောၚ် ညးထံက်ထၜးရ။
အပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဗမာ သွက်ဂွံကၠောန်အာ ပရေၚ်ဖောအ်ဗြဳတောတက် ဂွံဗပေၚ်အာမာန်ဂှ် ကဵုဖျုန်တုဲ နူကဵုမလေဝ်ယှာ ညံၚ်ဂွံကၠုၚ်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်ညိဂှ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ကော်ဘိက်လဝ်ရောၚ်။
စပ်ကဵု ပရေၚ်ပညာ၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်၊ သိပ္ပံကဵု နဲကဲပညာ၊ တဵုလွဳ၊ ဝဳဝတ် ရုၚ်စက် ကၠောန်ပတိတ်ကပေါတ်နာနာတံ သွက်ဂွံသိုၚ်ခၞံအာ သွက်ဂွံကၠောန်အာ ရုၚ်ခြိုၚ်ဟဂံက်ကပေါတ်၊ ကမၠောန်တြးသွံရာန် စၞစနာနာတံကဵု ပရေၚ်သြန်ဒဳဂျေတ်တေလ်တံလေဝ် ပါလုပ်ကီုရောၚ်။
မွဲလပါ်ပၠန် ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲဒေသ ဒှ်မံၚ်ပဋိပက္ခပၞာန် ဇုမ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ထဝါဲတၟေၚ်ကဵု ဇုမ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကျံက်ဖျူတၟေၚ်တံ ကော်ဘိက်လဝ် သွက်ဂွံဓလိုက်တမ်ရိုဟ်တုဲ ပရေၚ်သၟာကမၠောန်ဆုဲပြံၚ်တံဂှ်လေဝ် သဳကၠဳလဝ်ကီုရောၚ်။
သွက်ကိစ္စဏံ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညံၚ်ဂွံဖောအ်ဗြဳတောတက်အာမာန် နကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီု နွံတိုန်ပၟိက် သွက်ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ဒုၚ်လဝ်တဲတုဲ ပြဟ်ဟ်ဏံ သွက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဍုၚ်ဗမာ ညံၚ်ဂွံညိၚ်ဝပ်အာ ဆက်ဂစာန်အာရောၚ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် သ္ဂးရ။
နူကဵုပရေၚ်သီအဝဵုဒှ်တုဲ တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ ၅ တၚ် အာသဳယာန်ဖျေံလဝ်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန် ထမံက်ကၠုၚ်ရုပ်ရဴဟွံမွဲတုဲ သွက်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်တံ ဂွံတိုန်ကောံဓရီုဂှ် နူကဵုအာသဳယာန် ကၟာတ်ထောံအခေါၚ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုသီလဝ်အဝဵုတုဲ ကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲ ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ် အလဵုအသဳကောန်အရာပ်ကီုလေဝ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နူကဵုအာသဳယာန် သ္ပစၟတ်သမ္တီဟွံမွဲဏဳဂှ် ဍံၚ်ဗက်လုပ်ကၠုၚ်မံၚ် နူကဵုဍုၚ်ကောန်ဂကောံတံ မွဲတုဲမွဲ မဒှ်ရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ နူကဵုက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်သီအဝဵု ကေတ်ထောံတာလျိုၚ် သမ္မတ ကေတ်တ်တုဲ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် အာစိုပ်လဝ် ဍုၚ်မိတ်သဟာဲတံကဵု ကောန်ဂကောံအာသဳယာန် ဍုၚ်လဴ၊ ခမေန်၊ သေံ၊ ဗဳယက်နာမ် ကဵု မလေဝ်ယှာတံ တုဲဒှ်အာယျ။
သွက်ဍုၚ်ဗမာ ဂွံလုပ်အာအကြာ ပွဳဗွိုၚ်အာသဳယာန်မာန်ဂှ် နူကဵုဍုၚ်တံဏံ ထံက်အာဂလာန်ရောၚ် ဟီုလဝ်တုဲ နူဍုၚ်ဗရူနိုၚ် ကဵု အေန်ဒိုနဳယှာလေဝ် စဳဇန်မံၚ်သွက်ဂွံကော်ဘိက် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ကီုရောၚ် ညးနွံအခေါၚ်ဟီုဂး ရုၚ်သမ္မတ ဒံက်တာခိုၚ်ၚ်သိုဝ် ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
ဆက်ဆောံလုက်စုက်အာမံၚ် အတိုၚ် Bilateral တုဲ ညံၚ်မုက်မတ်ဟွံဂွံလီု ဟီုဂးမံၚ်ကီုလေဝ် ပရေၚ်ထမံက်ရုပ်ရဴဂှ် ဟွံဂွံဆဵုဏီတုဲ အမှုရာဇဝတ်ပၞာန်တံနွံမံၚ်မ္ဂး သွက်ဂွံပလီုထောံ တၚ်တုပ်စိုတ်ဘုံ အာသဳယာန်ဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ဏီပုဟ် ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် ထံက်ထ္ၜး ဟီုဂးမံၚ်ရ။
“ပရေၚ်ကိစ္စ ဆက်ဆောံကလုတ်တမာန်ဍုၚ်ဗမာဂှ် ထဗးမံၚ်ဗဝ်လဳဗဝ် အာသဳယာန်တုဲ ကဵုဗက်သောၚ်ကလးမံၚ် ဒှ်လဝ်တုဲ နူကဵုကၠာကၠာတေံ ညံၚ်ကဵုလုပ်ကၠုၚ်အဝေါၚ်မၞိဟ် ဒှ်ကၠုၚ်ကီုလေဝ် ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တံ လၟုဟ်ပရေံမံၚ်ကွေံကွေံဏောၚ်။ ကၠာညးဟွံအာတရဴဏံ ကြဳလဝ်ဗုမ် ပ္ဍဲကျံက်တဝ် ရခေၚ်တေံ ဒုဟ်ရာဇဝတ်ပၞာန်တံ ဆက်နွံအာမံၚ်တှ်ေ ထၜးမုက်တဝ်ဝ်တုဲ ပြဟ်ဟ်ဏံ ဂွံကလေၚ်တံၚ်ဓဇက်ပၠုပ်ဂှ်တှ်ေ ဟွံညာတ်အကာဲအရာဏီပုဟ် မိက်ဂွံဟီုရအဴ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲပွိုၚ် ၁၅ သၞာံ ကေတ်လဝ်တာလျိုၚ်ဂဥုပ်ဒပ်တုဲ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် တိတ်ထောံနူဒပ်ပၞာန် ကၠောန်ထောံလဝ်အပြံၚ်အလှာဲ ဂဥုပ်ဒပ်တုဲ ဗွဲကြဴဏံ ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဗမာဂှ် စွံပွန်ကဵုကောန်ဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ပၞာန်ကျာတံ ဗတိုက်ကၠုၚ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ဒှ်မံၚ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ပရူဒဒှ် မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်လဝ် ဂအုံက္လောအ်တံဂၠိုၚ်တိုန်တုဲ ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ကဵု အမှုရာဇဝတ်ပၞာန်တံ ဗွဲတၟေၚ် ပ္ဍဲအရာဂစာန်မံၚ် သွက်ဂွံဂွံဒၞာဲဒပ်ပၞာန်တံဗလးလဝ်တဲတံဂှ် အကာဲအရာ ပဵုပရေံမံၚ်ကီုရ။
အပ္ဍဲအကာဲအရာဏံ သွက်ဂွံသဳကၠဳ ကိစ္စညးတၠဒဒိုက်ဍုၚ်ဗမာတံဂးတုဲ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော် အာန်ဝါ ကော်ဘိက်ကၠုၚ်ဝေၚ် တရဴလုပ်သၞောဝ် ဍုၚ်မလေဝ်ယှာ ပ္ဍဲကဵု အံက်တဝ်ပါ ၇-၈ မဒှ်ရ။
စပ်ကဵုတရဴဏံတုဲ ဒပ်ပံၚ်ကောံ ကံၚ်သဳပၠတရဴဖိတ်ဒရေဝ် SCEF စောဒကစဵုစးလဝ်တုဲ ပရေၚ်ထပ်သ္ပစၟတ်သမ္တီကဆံၚ် ရးနိဂီုဍုၚ်တံဂှ် ညံၚ်ဂွံဝေၚ်ပါဲညိဂှ် အာတ်မိက်ဏာ အလဵုအသဳမလေဝ်ယှာရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ကာန်ပနဳဆက်စပ်မံၚ်ကဵု အလဵုအသဳမလေဝ်ယှာတံ ထံက်ပၚ်သွံရာန်ကဵုမံၚ် ကပေါတ်အပဵု သွက်ၜၚ်ကျာပၞာန်ဗမာတံ သၟးဟွံက စပ်ကဵုကၠေၚ်ဍေၚ်၊ သၟုဟ်ဓါတ်သဘာဝတံ၊ ပရေၚ်ဆက်စၠောံ၊ ပရေၚ်ဗာန်ကဵု ကဏ္ဍသွံရာန်သ္ၚိဌာန်တံဂှ် ပါလုပ်ဆက်စပ်မံၚ်ရောၚ် နူကဵု Justice for Myanmar ထမံက်ပတိတ်လဝ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – PPM