မတ်မလီု၊ ဂျူလာၚ် (၂၀)
ဟိုတ်နူတၚ်ပိုၚ်ကၞာတ် သြန်ဒဝ်ဠာ ကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံတုဲ ကပေါတ်ဗၞိက် မပၠောပ်နၚ် နူကဵုဍုၚ်သ္အာၚ်တံ မပါလုပ် ၚုဟ်မးကပေါတ်ဗၞိက်ဂမၠိုၚ် သၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ် ကဵုဆမာန်ရောၚ်ဂှ် တၠပညာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဝွံ နကဵုညးဍုၚ်ကွာန် မသ္ပဒတဴအပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်တံဂှ် ကုသြန်ဂၠေံ မကေတ်လဝ် နူကဵုဍုၚ်သ္အာၚ်တံဂှ် သ္ဂောံကလေၚ်လေဲ သီုအိက် သီုတမ်ဂှ် ကဵုလဇလဝ်သၟးဟွံက ကုကုမ္ပဏဳ ယှေဝ်ယှာကောန်ဍုၚ်သ္အာၚ် (၃၅) တၟံကၠံ မပါဒၟံၚ်တံဂှ်လေဝ် နူကဵုသြန်ဍုၚ်သ္အာၚ် သွက်ဂွံသၠာဲထောံ သြန်ဒ္ကေဝ်ဗၟာဂှ် အပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် သတ္တာဟဒုတိယဂှ် စၞောန်ပ္ညုၚ်ကၠုၚ်ရ။
ဟိုတ်နူတၚ်ပိုၚ်ကၞာတ် သြန်ဒဝ်ဠာတံတုဲ ပ္ဍဲကဵုဗွဝ်ဖျာဒဝ်ဠာ မ္ၚးဏံဂှ် မွဲဒဝ်ဠာ ဟိုတ်နူၚုဟ်ထလာ်တိုန်ကၠုၚ် စဵုကဵု (၂၄၀၀) ဒ္ကေဝ်ဂှ်ရ ဒးဆေၚ်ဒၟံၚ်မုက်ကဵု အကာဲအရာၚုဟ်မးဆက်သၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ်မာန်တုဲ အကာဲအရာသာပရေံကၠုၚ်မာန်ရောၚ်ဂှ် တၠပညာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မွဲတၠ ဟီုရ။
“ဣဏံ ကိစ္စအလဵုအသဳ ဗက်သီဒၟံၚ် ဒဝ်ဠာလေဝ် ပါရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ၚုဟ်မးဒဝ်ဠာ မ္ၚးတေံဂှ် တိုန်ဒၟံၚ်တုဲ ကပေါတ်ဗၞိက် မဒးရာန်ကဵု ဒဝ်ဠာတံလေဝ် ၚုဟ်တိုန်ဗက်အာရ၊ ကပေါတ်ဗၞိက်တၞဟ်ဟ်တံလေဝ် ဆက်စပ်ကဵု ဣဏံတုဲ တိုန်ကီုဏောၚ်၊ အေဂှ်တှ်ေ အပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဏံ ၚုဟ်ဗၞိက်တံ ဆက်တိုန်ကၠုၚ်ဏောၚ်၊ အကာဲအရာ သာတုဲသ္ဇက်ဂွံပရေံကၠုၚ်မာန် နွံရောၚ်” ဂှ် ညး သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
ဟိုတ်နူတၚ်ပိုၚ်ကၞာတ် သြန်ဒဝ်ဠာတံတုဲ ကပေါတ်မဒးရာန်ဒၟံၚ် နကဵုဒဝ်ဠာ နူဍုၚ်သ္အာၚ်ဂမၠိုၚ် မပ္တံ ကပေါတ်ဂဥုဲဇဗတံ၊ ကပေါတ်အဳလာတ်ထရဝ်နေတ်တံ မပါလုပ် ကပေါတ်ဗၞိက်အရပ်စပ်မၞိဟ် တၞဟ်ဟ်တံဂှ်ဝွံ ၚုဟ်ဆက်သၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ်မာန်တုဲ ဖဵုအဆက်လက္ကရဴတံဂှ် ကပေါတ်ဗၞိက် အပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်တံလေဝ် ဒးဂဗဒၟံၚ်ကဵု အကာဲအရာၚုဟ်မးသၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ်တံကီုရောၚ်။
တၠကမၠောန် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်မွဲတၠဂှ် ဟိုတ်နူကံၚ်ဇြဳပၞာန် ပိုၚ်ကၞာတ်လဝ်သြန်ဒဝ်ဠာတံတုဲ ဂွံကၠောန်စကမၠောန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံဂှ် သာတုဲကြေပ်ဂြတ်ကၠုၚ်ရဂှ် ဟီုရ။
“ကဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် ဗီုလဵုညးတံ ကောပ်ကာဲအုပ်ဓုပ်ဒၟံၚ်ရောဂှ် ပိုယ်တံလေဝ် ဗက်ဟွံဂတာပ်ရ၊ ဆ္ဂး ပရေၚ်ကောပ်ကာဲအုပ်ဓုပ်တံဂှ် ဒးဒးရဟာ ဗၠေတ်တ်ဟာ ဟီုဂှ် ဟွံတီ၊ ဆ္ဂး လၟုဟ်ဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်စပ်ကဵု သြန်သၠုဲတံ ဒှ်ဒၟံၚ် ကလိုက်ကၟဵုညိညဂှ် ဗွဲစၟတ်ရ၊ သာနူဏံတုဲ အကာဲအရာ ခိုဟ်တိုန်ဟာ ပရေံစှ်ေဟာဟီုဂှ် ဟီုဟွံဂွံပုဟ်၊ ဆ္ဂး ပရေၚ်စပ်ကဵုသြန်သၠုဲတံ စပ်ကဵုသွံရာန်တံဂှ် လအ်ညိမ္ဂး ဂွံကၠောန်စကမၠောန်ဂှ် သာတုဲကြေပ်ဂြတ်ကၠုၚ်ဏောၚ်” သာ်ဝွံ ညးဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
တၠပညာ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံဂှ် ပရေၚ်ထိၚ်ဒက်သြန်ဒဝ်ဠာဂှ်ဝွံ ဟိုတ်နူပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကၟိန်ဍုၚ် သာတုဲဆုတ်ယုတ်ကၠုၚ်မာန်ဂှ်ရ စွံသတိတုဲ သွက်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်အိုတ်ဂှ် ဖ္တိုက်ဖ္အောဝ်လဝ်ရ။
တိုက်သြန်ဂၠးကဝ်ဂှ်ဝွံ အပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၂ ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဂှ် ဟိုတ်နူအရာဟွံချိုတ်ပၠိုတ်တံ ဂၠိုၚ်ဒၟံၚ်ဂှ်ရ ပွမချိၚ်ခယျတော်ဆ ကုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ဟွံမွဲတုဲ လၞုက်သ္ကုတ်လဝ်ရ။
ဟိုတ်နူတၚ်ပိုၚ်ကၞာတ်သြန်ဒဝ်ဠာ ကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံတုဲ ပရေၚ်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ် ဍုၚ်သ္အာၚ်ဂမၠိုၚ် တိတ်စ္ဍးအာမာန်တုဲ ကမၠောန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်အပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်တံလေဝ် သ္ဂောံဆက်တုဲ ဂေတ်ဂြိပ်ဂှ် ဝါတ်ဂါတ်ကၠုၚ်မာန်ဂှ်ရ ကဆံၚ်မၞိဟ်သ္ဇိုၚ်တံ သာတုဲ ဒးဆေၚ်ကၠုၚ်မုက်ကဵု အကြေပ်ဂြတ်မာန်ရောၚ်ဂှ် တၠပညာပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တံ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)