မတ်မလီု၊ ဨပရဴ (၁၂)
ကံၚ်ဇြဳပၞာန် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် သ္ဘၚ်အတး ပ္ဍဲကဵုတွဵုရးဍုၚ်မန်ဂှ် ဂ္စါန်ပလေဝ်ပလေတ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ် အပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာဂှ် ပရေၚ်သွံရာန်ကပေါတ်အရပ်စပ်အတးတံ စဵုကဵုဟွံမွဲ အောန်ဒၟံၚ်ရောၚ်ဂှ် ညးမသွံတြးကပေါတ်ဗၞိက်ဂမၠိုၚ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
ကပေါတ်အရပ်စပ်အတးဂမၠိုၚ် မပ္တံကဵုခစတ်ဍာ်၊ ထိုၚ်ဒုၚ်ဍာ်၊ ဒ္ၚေါဝ်မတ်၊ ကယျိုၚ်ကယျဝ်၊ သပရေသာပ်ပျာ တံကီု သီုကဵုကပေါတ်အရပ်စပ်တၞဟ်ဟ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ပ္ဍဲကဵုအခိၚ်အတး ကၠာဂွိုအ်သီအဝဵုတေံဂှ် ဇြဟတ်သွံ၊ ဇြဟတ်ရာန် အပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာတံ ဂၠိုၚ်တုဲ က္တဵုဒှ်လဝ် ဒဵုကဵုကပေါတ်ပိုတ်အိုတ်တံ နွံလဝ်ရ။
ဆ္ဂး ပ္ဍဲကဵုအခိၚ်အတးသၞာံဏံ မကၠောန်ဗဒှ် ကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတုဲဂှ် ကပေါတ်အရပ်စပ်အတးဂမၠိုၚ်ဝွံ ပွမပၠောပ်ပ္တိုန် အပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာတံကဵု သွံတြးတံဂှ် စဵုကဵုဟွံမွဲ အောန်အာရ။
ညးမသွံတြးကပေါတ်ဗၞိက်မွဲတၠဂှ် ပ္ဍဲကဵုအခိၚ်အတးသၞာံဏံဂှ် ဟိုတ်နူဗ္ကန်ကေတ် ကပေါတ်အရပ်စပ်အတးတံ ဟွံမွဲရဂှ်တုဲ ကပေါတ်အတးဂမၠိုၚ် ဟွံဂွံသွံရပုဟ်ဂှ် သ္ဂးရ။
“ကၠာတေံဟီုမ္ဂး စုက်ကဵုအတးဗီုဏံတှ်ေ ဗ္ကန်သွံဒၟံၚ်ကပေါတ်အတးအိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဂှ် ဟွံဗ္ကန်သွံရပုဟ်။ မူဟိုတ်ဟွံဒှ်သွံရောဟီုမ္ဂး ကၠာတေံတှ်ေ သၟတ်တံ တိတ်ဒၟံၚ် မွဲက္ဍိုပ်တုဲ မွဲက္ဍိုပ်။ အေ ဂှ်တှ်ေ ဒၞပ်တံ၊ ခၟံက်တံ၊ ထိုၚ်ဒုၚ်ဍာ်တံတှ်ေ ဂွံသွံရ။ သၞာံဏံဂှ် ညးတၞဟ်တံလေဝ် ဟွံဝေၚ်ပုဟ် ထေၚ်ကေတ်တုဲ ဟွံဗ္ကန်သွံရ။ အရိုဟ်တွဵုတှ်ေ စုက်ကဵုအတးမ္ဂး ဗက်ကဵုဂကောံတုဲ ပဠောံဂှ်ဗီုလဵု၊ ဒၞပ်ဂှ်ဗီုလဵု၊ အေဗီုတံဏံရ။ လၟုဟ်ဂှ် စိုတ်လုပ်စအောန် ဒးဟီုရ။ ဍာံဍာံဂှ် ပ္ဍဲကဵုကဝ်ဝေဒ်ဂှ် ဟွံဂွံကၠောန်ပုဟ်ဟီုတှ်ေ သီုညးဖအိုတ်ဂှ် ဂ္စါန်ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ် ညးလဵုမွဲမှ စိုတ်ဟွံလုပ်စပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ကၠာတေံဂှ် ကၠာဂွိုအ်စိုပ်အတး စနူမွဲဂိတုတုဲ လေပ်သွံတြးတဴ ကပေါတ်အရပ်စပ်အတးတံ ပ္ဍဲကဵုဆေၚ်ဖျာတံ နွံကီုလေဝ် အခိၚ်လၟုဟ်ဂှ် ပရေၚ်သွံတြး စဵုကဵုဟွံမွဲ အောန်အာတုဲ ပ္ဍဲကဵုဆေၚ်လ္ၚဵုတံဂှ် သွံတြးဒၟံၚ် ကပေါတ်သှ်ေသၟေဟ် နူသၞာံတုဲတေံညိည နွံဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။
ညးမသွံတြးကပေါတ်ဗၞိက်မွဲတၠဂှ်လေဝ် ကပေါတ်အတးဂမၠိုၚ်ဝွံ အခိၚ်ကၠာတေံ စိုပ်အခိၚ်ဏံမ္ဂး ဂွံသွံကၠုၚ် စဵုကဵုဂၠါဲကပေါတ်သှ်ေသၟေဟ်တံဟွံဂွံဂှ် အခိၚ်လၟုဟ် အပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာ ပရေၚ်သွံရာန်စဵုကဵုဟွံမွဲ အောန်ဒၟံၚ်ရောၚ် ဟီုရ။
“ကပေါတ်ဆက်စပ်ကဵုအတးတံဂှ်တှ်ေ ဟွံဂွံသွံစကွေံကွေံပုဟ်။ အတးမတ်မလီုဟီုဂှ် ရာန်မတေံ မဏံဂှ် ဟွံမွဲစကွေံကွေံပုဟ်။ ခစတ်ဍာ်တံ မုတံ ကပေါတ်မဆက်စပ်ကဵုအတးတံ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံသွံဟီုဂှ် ဟွံမွဲစအှ်ေပုဟ်။ အတးသၞာံဏံဂှ် ပ္ဍဲကဵုဖျာတံလေဝ် ပ္ဍဲကဵုဆေၚ်လ္ၚဵုတံဂှ်မ္ဂး ရာန်လဝ်ကပေါတ်အတး ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်တုဲ သှ်ေဒၟံၚ်တၟာဂလိုၚ်။ အရိုဟ်တွဵုမ္ဂး စိုပ်အခိၚ်ဏံတှ်ေ ခစတ်ဍာ်တံ၊ မုတံဂှ် ဒှ်ဒၟံၚ်အခိၚ် စဵုကဵုဂၠါဲရာန်ဟွံဂွံမွဲရ။ လၟုဟ်ဂှ် ဇၟာပ်ပ်ဆေၚ် ခစတ်တံ၊ မုတံသီုဖအိုတ်ဂှ် ကွက်ဂှ်ကွက်လဝ်ရ၊ ဒှ်ဒၟံၚ်ဗီုပြၚ် ဟွံဂွံသွံဒၟံၚ်ပုဟ်။ ဍေံတံဂှ် ညံၚ်ဂွံစဳဂှ်တှ်ေ ကၠောန်တွဵုဏောၚ်။ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲကဵုဒၞါဲမိပ် မဏံမွဲဂှ် ဒဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ် လုကဴဍေံအုပ်ဓုပ်မံၚ် မိပ်ဟီုဂှ် ပ္ဍဲညးမွဲမှ ဟွံမွဲပုဟ်။ မိပ်ပ္ဍဲစိုတ် မိပ်ပ္ဍဲသ္ၚိ ၜိုတ်ကဆံၚ်ဏံရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဝွံ သွက်သ္ဘၚ်အတးဂွံစဳ ပ္ဍဲကဵုမွဲဒမြိပ်ဂၠံၚ်ဇိုၚ်ၜဳ ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် သိုၚ်ခၞံလဝ် ကၞာထးဗဟဵု သီုကဵုပါလုပ် ကၞာထးဝေၚ်ဍာ် ကေုာံ ကၞာထးလဟိၚ်စိုတ် (၇) မတုဲ ပလေဝ်ပလေတ်လဝ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်အာ သီုကဵုသၚ်္ကြာန်တွာ် ကေုာံ သီုကၞာထးစတုဒိသာတံရ။
မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဝွံ သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် သ္ဘၚ်အတး ညံၚ်ဂွံပေၚ်က္ဍတ်ဒၟံၚ်ကဵုမၞိဟ် ကဵုကၞာထးဂးတုဲ ကဵုလဝ်ဇြဟတ်ဂရိုဟ် ကုတၠကမၠောန် ကေုာံ ကမ္ပဏဳတံ ဟွံဒေါအ်ဟွံဂွံ သွက်ဂွံသိုၚ်ခၞံကၞာထးတံဂှ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် စနူသၞာံ (၂၀၂၀) တုဲကၠုၚ်တေံတုဲ ဟိုတ်နူယဲကပ်ကဝ်ဝေဒ်တုဲ ဟွံဂွံကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သ္ဘၚ်အတးသၚ်္ကြာန်တံတုဲ ကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ပ္ဍဲကဵုသၞာံ (၂၀၂၁) ကေုာံ သၞာံ (၂၀၂၂) မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် အတးတံဂှ်လေဝ် နကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံ ပံၚ်တောဲပါလုပ်လဝ် ဟွံမွဲရ။
ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတး မၞုံအပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်တံဂှ်လေဝ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံၚ် ညံၚ်သ္ဘၚ်အတး ဂွံစဳဂှ်ဝွံ ဟိုတ်နူဒှ်ဒၟံၚ်အလီ ဒှ်ဒၟံၚ်ပ္တောံဂှ်ရ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ လ္ပပါလုပ်မိပ်မြဟ်အိုတ်ညိဂှ် ဖ္တိုက်ဖ္အောဝ်လဝ်ရ။
ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)
ဗီုဓာတ်−TLT