လ္ဂုၚ်၊ ဨပရဴ (၂၂)
ပ္ဍဲသၟဝ်ပရေၚ်သီအဝဵု ကလေၚ်မွဲဝါပၠန် အပ္ဍဲကာလဥတုက္ညၚ် မက္တဴက္တာန်ကှ်ကေဲကၠုၚ်ဂှ် ပၟတ်ဓာတ်လလဳ ဟိုတ်နူပိုတ်ပၠိုတ်ကၠုၚ် မွဲတ္ၚဲတုဲမွဲတ္ၚဲ ပရေံပရေံဂှ်ရ ပ္ဍဲကမၠောန်တံကဵု ဘဝလၟေၚ်တ္ၚဲတံဂှ် သာတုဲဒးဂဗကၠုၚ်ဒဒိုက်တံရောၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာ အပ္ဍဲကာလဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ပွိုၚ် (၂) သၞာံပြၚ် ပၟတ်ဓာတ်လလဳ နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော်ဇြဟတ်ဓာတ်လလဳ မတြးဒၟံၚ်ဇြဟတ်ဓာတ် ပ္ဍဲကဵုရးဒေသဇၞော် ကေုာံ တွဵုရး အလုံဍုၚ်ဂှ်ဝွံ ပိုတ်ပၠိုတ် လအ်ကဵုနာဍဳတံ က္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်အဆက်က်ရ။
ပၟတ်ဓာတ်လလဳဝွံ ကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတုဲ ဟွံဂွံပၟတ် (၂၄) နာဍဳပေၚ်ၚ်ရတုဲ ၜိုန်ရလလောၚ်တြးလဝ် ပါ်ပရအ်ကဵုပၟတ် နကဵုသ္ကုတ်အခိၚ် ကဵုအလန်ဏောၚ်ကီုလေဝ် ဒဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ်ဂှ် အခိၚ်မှာန်န်ကၠုၚ်လဝ် ဟွံမွဲတုဲ ပၟတ်ဓာတ်လလဳ ပိုတ်ပၠိုတ်ကၠုၚ် ပရေံပရေံဂှ်ရ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဒးဂဗဒၟံၚ်အခက်အိုတ်ရ။
ညးဒေသတွဵုရးဍုၚ်မန်မွဲတၠဂှ် ပၟတ်ဓာတ်လလဳဝွံ အခိၚ်မၞိဟ်တိက် ၜိုတ်ဗ္တံ (၁၂) နာဍဳမှဟေၚ် ကၠုၚ်တုဲ ဒၟါနူဂွံဒၟံၚ် ဗၞတ်ပွဳပွူ (၃) နာဍဳဓဝ်ဂှ်ရ သွက်ဂွံပ္တိုန်ဍာ်ကီု၊ ဒၟါနူရာသဳဥတုက္တဴက္တာန်တုဲ သွက်ဂွံပံက်ပၚ်ကာကီုဂှ် ဟွံဂွံပၟတ်တုဲ ဒးက္တဴဒၟံၚ် ဗွဲမလောန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
“လၟုဟ်ဟီုမ္ဂး ကၠုၚ်ဒၟံၚ် ၜိုတ် (၃) နာဍဳဓဝ်ရ။ နူဗ္တံဂှ်ရ ကၠုၚ်ဒၟံၚ် နူ (၁၂) နာဍဳ စဵုကဵု (၃) နာဍဳ။ အခိၚ်မၞိဟ်တိက်တှ်ေ ပ္တိုန်ဍာ်တံမုတံဂှ် ဟွံပြေပြံၚ်ပုဟ်။ အခိၚ်တိက်ဒၟံၚ်ဂှ် ယဝ်ရဝိုတ်အာတှ်ေ ဍာ်ပိုတ်တံ မုတံ နွံရ။ ရာသဳဥတုဂှ်လေဝ် က္တဴကၠုၚ်တုဲ ပၚ်ကာဂှ်လေဝ် ပံက်ဟွံဂွံ၊ ပၟတ်ဓာတ်လလဳဂှ်လေဝ် ချိက်ဟွံဂွံတုဲ က္တဴတွဵုရ။ ပ္ဍဲရးလ္ပာ်ဏံတှ်ေ က္တဴကွေံကွေံ။ က္တဴဒၟံၚ် တုပ်ပ်ကဵု လ္ဂုၚ်ရဏောၚ်။ ပ္ဍဲရးဏံဂှ်လေဝ် က္တဴကွေံကွေံဏောၚ်။ ဟွံဂွံပၟတ်တုဲ ပံက်ပၚ်ကာလေဝ် ဟွံဂွံဟဂှ်ရ” သာ်ဝွံ ညးသ္ဂးရ။
ဟိုတ်နူပၟတ်ဓာတ်လလဳ ပိုတ်ပၠိုတ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်ရ ညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ပ္ဍဲအရာဍုန်တိုပ်တံဂှ် မ္ၚးနူအှော်၊ ချး ကေုာံ သၟုဟ်ဓာတ်တံဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်ဗ္တံလေဝ် ဒးသုၚ်စောဲကၠုၚ် မပၟတ်ပၠောပ်ဇြဟတ်တံကဵု ပၟတ်ပၞာၚ်တံဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဍောတ်တ်ဂမၠိုၚ်လေဝ် ဒးသ္ပပဓာန်သုၚ်စောဲကၠုၚ် ပၟတ်စက်တံအိုတ်ရ။
ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဝွံလေဝ် ကၠာအတးတေံဂှ် ပါ်လဝ်ပိက္ဍိုပ်တုဲ မွဲအလန် (၂) နာဍဳ မွဲတ္ၚဲ (၄) ဝါ ဟိုတ်နူတြးကဵုဒၟံၚ် ပၟတ်တံဂှ်ရ မွဲတ္ၚဲ နူကဵုဂွံဒၟံၚ်ပၟတ် (၈) နာဍဳဓဝ်ဂှ် အခိၚ်လၟုဟ် ဟွံဂွံပၟတ် အခိၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရပုဟ်ဂှ် ညးဒေသတံ သ္ဂးအိုတ်ရ။
တၠကမၠောန် SME မွဲတၠဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူပၟတ်ဓာတ်လလဳ သာပၠိုတ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်ရ ကြပ်ဗ္ဒါဲ ၁၀၀ တၟံကၠံ ဒးပံက်ဒၟံၚ် ပၟတ်စက်ဂှ်ရ ခရိတ်အိုတ်နာနာ သၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ်တုဲ ဒးဆေၚ်ဒၟံၚ်မုက် အခက်အခုဲနာနာရောၚ်ဂှ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
“လၟုဟ်တှ်ေ ပံက်လေဝ် ပၟတ်စက် ဗ္ဒါဲ ၁၀၀ တၟံကၠံ နွံကၠုၚ်ရ။ အေ ဂှ်တှ်ေ ၚုဟ်ကၠေၚ်စက်ဂှ် အိုတ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ် နူကၠာတေံဏီ။ ကၠာအတးတေံဂှ် ပြေပြံၚ်ဒၟံၚ်ညိညဏီရ။ ဆ္ဂး ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဂှ် ကလေၚ်ကြေပ်ဂြတ်အာပၠန်။ ပၟတ်ပၠိုတ်ဂှ် ကၠာတေံတှ်ေ ပၠိုတ်နကဵုအခိၚ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဏောၚ်။ (၃) နာဍဳပၠိုတ်တုဲ (၃) နာဍဳကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်၊ လၟုဟ်ဂှ် သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ အခိၚ်မိက်ဂွံလီုဂှ် လီု။ ဟိုတ်နူဒှ်ဒၟံၚ်ကမၠောန် သ္ပပဓာန်ကဵု ပၟတ်ဓာတ်လလဳတုဲ မ္ဒးကၠောန်ဒၟံၚ်ဂှ်ရ ဒးပံက်လဝ်စက်လၟိုန်။ ခရိတ်အိုတ်တံလေဝ် အိုတ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်။ ဟိုတ်နူပၟတ်ပိုတ်ပၠိုတ်တုဲ သာတုဲကြေပ်ဂြတ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ” သာ်ဝွံ ညးသ္ဂးရ။
အခိၚ်လၟုဟ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူရာသဳဥတု က္တဴဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲကဵုဘဝညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဍာ်နွံပၟိက် သွက်ဂွံဍုန်တိုပ် သွက်ဂွံကြာတ်ကြော သီုကဵုဍာ်သွုၚ်ဍာ်လွပ်တံဂှ်လေဝ် ဇတ်ကၠုၚ်ဒၟံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဇၞော်ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ရဂှ် ပၟတ်ဓာတ်လလဳပိုတ်ပၠိုတ်ဂှ်ဝွံ က္တဵုဒှ်ဒၟံၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုနာဍဳ အဆက်က်ရ။
ညးဍုၚ်ကွာန်ဒၟံၚ်ဍုၚ်လ္ဂုၚ်မွဲတၠဂှ် ပၟတ်ပိုတ်ပၠိုတ်တုဲ ဗ္ၜတ်ဂမ္တဴဂှ်လေဝ် ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဒၟံၚ်ဂှ်ရ အခိၚ်ဗ္တံ ဒးတိက်ဒၟံၚ် နကဵုက္တဴက္တဴက္တာန်န်တုဲ ပ္ဍဲအရာဍုန်တိုပ်တံဂှ်လေဝ် ဒးဍုန်ဒၟံၚ် နကဵုဖဴချးတံဂှ်ရ ကရောံၚုဟ်ဖျာက္ဍၚ်ဂှ် သြန်အပဵုလေဝ်အိုတ် သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
“ပၟတ်ပၠိုတ်ဂှ်တှ်ေ ဟွံပြေပြံၚ် ကွေံကွေံရ။ ယဝ်ရထပိုတ်ထောံ အခိၚ်ဗ္တံတှ်ေ သာပရေံရ။ ပိုယ်တံဂှ် စှ်ေနူကလောန် ဒးစဴသ္ၚိဂှ်ရ ပၟတ်ပိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂး သာတုဲဍောၚ်ၜိုတ်ခ္ဍၚ်ရ။ တိက်အခိၚ်ဗ္တံဂှ်လေဝ် ဒးတိက် က္တဴက္တဴဂှ်နွံ။ ဗ္ၜတ်ဂမ္တဴ ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ဗက် ပၟတ်ဂှ်လေဝ် သာပၠိုတ်ကၠုၚ်ဂှ် ဗ္တံလ္ၚဵုတံတှ်ေ တိက်ဟွံဂွံဟဂှ်ရ။ အဃောတိက် က္တဴလောန်တုဲ ပဠက်တိတ်တှ်ေ နကဵုပဠက်ဂှ်ရ သြိုဟ်ဂံက်အာတုဲ အဲတှ်ေ တ္ၚဲမံၚ်စပရေံအာဂှ်နွံ။ ဍုန်တိုပ်မ္ဂးလေဝ် မိပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်တှ်ေ ဟွံပြေပြံၚ်ပုဟ်။ ပၟတ်ဟွံကၠုၚ်တုဲ ဒးဍုန်ကဵုချးတှ်ေ သြန်အပဵုအိုတ်ဂၠိုၚ်။ ၚုဟ်ဖျာတံဂှ်လေဝ် အခိၚ်ၚုဟ်သၠုၚ်ဒၟံၚ်ဂှ် သြန်အပဵုလေဝ်အိုတ်ဂၠိုၚ် သာ်ဏံနွံ။ ပၟတ်လီုဂှ် သီုညးဖအိုတ် ဟွံပြေပြံၚ်ပုဟ်။ သွက်ရုၚ်ကလောန်တံလေဝ် ဟွံပြေပြံၚ်ပုဟ်” သာ်ဝွံ ညးသ္ဂးရ။
ကဝ်ပဝ်ရေယှေန် မကဵုဇြဟတ်ဓာတ်လလဳဍုၚ်လ္ဂုၚ်ဂှ် ဒၟါနူစိုပ်ကၠုၚ်ဥတုက္ညၚ်ဂှ်ရ နူကဵုရုၚ်စက်ပၟတ်ဓာတ်လလဳဇြဟတ်ဓာတ် ပ္တိတ်ကဵုဇြဟတ်ဓာတ် ယအ်စှ်ေအာကီု၊ လာၚ်ဇြဟတ်ဓာတ် မပ္တိတ်ဗလးဒၟံၚ် ဇြဟတ်ဓာတ်တံ ကေုာံ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဂီုကၠီုတုဲ ပ္ဍဲအရာကလေၚ်ပလေဝ်တာဝါတိုၚ်တံဂှ်လေဝ် အခိၚ်လအ်လဒၟံၚ်ဂှ်ရ ဇြဟတ်ဝန်ကာတၟေၚ် ယအ်စှ်ေအာရောၚ်ဂှ် လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ရ။
ညးလ္တူဍုၚ်လ္ဂုၚ်မွဲတၠဂှ်လေဝ် နကဵုကံၚ်ဇြဳပၞာန် နကဵုတၚ်ထ္ၜးဟိုတ် ဗမ်ဗ္တိုဟ်ထ္ကးအာဂှ် ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ် ပၟတ်ဓာတ်လလဳဂှ် ကြုက်စိုတ်တုဲ လုကဴမံၚ်ဒၟံၚ်သၟဝ်ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဏံမ္ဂး ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဂွံမံၚ်အာယုက်ဂၠိၚ်ၚ်ဟွံသေၚ်ပုဟ်ဂှ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
“ဍေံတံ လၟုဟ်ကေတ်လဝ် အဝဵုကၟိန်ဍုၚ်။ သာ်လဵုကေတ်တ် သီအဝဵုဟီုဟီု ထိၚ်အဝဵုဟီုဟီု ဇကုကေတ်လဝ်အဝဵုတှ်ေ ကလောန်ဇကုဒးကၠောန်ဂှ် ကၠောန်ကဵုချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်။ ဒၞါဲတေံဗမ်ဗ္တိုဟ်ထ္ကးတုဲ အရာတံဏံဂှ် ဟွံဆေၚ်ကဵု မဏံပုဟ်။ ပၟတ်ဓာတ်လလဳဏံ လၟုဟ်ဒှ်ဒၟံၚ်သာ်လဵုရောဟီုမ္ဂး ပၟတ်ဓာတ်လလဳဂှ် ဗီုညးတံမိက်ဂွံကၠောန် ကၠောန်ဏောၚ်။ အခိၚ်မိက်ဂွံလီုတှ်ေ လီုဏောၚ်။ အခိၚ်မိက်ဂွံကၠုၚ်တှ်ေ ကၠုၚ်ဏောၚ်။ ဒှ်အာသာ်ဏံ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ အဲမိက်ဂွံဟီုဂှ်တှ်ေ လုကဴမံၚ်ဒၟံၚ်သၟဝ်ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဏံမ္ဂး အာယုက်မၞိဟ်ပိုယ်တံဂှ် ဂွံမံၚ်အာဂၠိၚ်ၚ်ဟွံသေၚ်ပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် သွက်သၞာံဘဏ္ဍာ ၂၀၂၃−၂၀၂၄ ဂှ် ၜိုန်ရကဵုလဝ်အခေါၚ် ခရိတ်အရပ်စပ်ကာစဵုဒၞါ ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဒဵုကဵု (၅၆၀၀) ဗဳလျာန်ဒ္ကေဝ်ကီုလေဝ် သွက်ခရိတ်အရပ်စပ်ပၟတ်ဓာတ်လလဳ မနွံပၟိက် ဟွံမွဲဟွံတုဲ သွက်ညးဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ သွက်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် ကဵုလဝ်အခေါၚ် (၆၈၂) ဗဳလျာန်ဒ္ကေဝ်ပြၚ်ဓဝ်ရောၚ်ဂှ် ထ္မံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲသၞောဝ်စပ်ကဵုသြန်ဘဏ္ဍာကၟိန်ဍုၚ်ရ။
ဌာနဝန်ဇၞော်ဇြဟတ်ဓာတ်လလဳ ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဂှ် ဒဒှ်မရပ်စပ်ပၟတ်ဓာတ်လလဳ ကေုာံ ဒဒှ်မကၠောန်ပ္တိတ်တံ ဟွံသၟဟ်တးဒၟံၚ်ဂှ် ၜိုတ်သၟဟ်အစောံ ထိၚ်ပ္ညဳကေတ် ကုတၚ်နွံပၟိက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ဒးပါ်ပရအ်တြးကဵုဒၟံၚ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဏံ ညံၚ်သ္ဂောံဂွံပၟတ်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ဂ္စါန်ဒၟံၚ်ရောၚ် လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ရ။
ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)
ဗီုဓာတ်−CJ