နေပျဳတဝ်၊ ဂျာန်နဝါရဳ ၈
ပေါဲရုဲမာဲကဝ်မယှေန်ပၞာန် ကၠောန်အာမံၚ်သ္ကုတ်ကဵုသ္ကုတ်တံ ညံၚ်ဂွံလီုလာ် ကၠောန်လဝ်ပ္ဍဲဗလးတိကီု လ္တူအန်လိုၚ်ကီု စောဲစပ်တုဲကေဝ်လဝ်အရေဝ် မၞိဟ်နွံမံၚ် ၃၃၀ ယျရောၚ် နူကဵုလိက်ပရိုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်တံ ချူထမံက်လဝ်ရ။
ဒဵုကဵုသၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုဂျာန်နဝါရဳ ၅ ဏံ ကေတ်လဝ်အရေဝ် နကဵုဥပဒေစဵုဒၞာပေါဲရုဲမာဲ ၂၄၀ အမှုဂှ်တှ်ေ ညးတြုံ ၂၇၅ တၠကဵုညးဗြဴ ၆၀ တၠ အပံၚ်ဖအိုတ် ၃၃၅ တၠ နွံရ။
ပရေၚ်ဂီုကၠီုပေါဲရုဲမာဲ ညံၚ်ဂွံယုတ်ဒေက်အာ ရဲပရးမံၚ်ဝါဒ၊ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်မံၚ်ဂှ်လေဝ် ဗက်ဂၠိုက်ဂၠာဲစၟဳစၟတ် ထမံက်ပတိတ် ကေတ်အာမံၚ်အရေဝ်အဆက်က်ရောၚ် ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ် ဒုတိယသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်န်နံၚ် ဟီုရ။
ပ္ဍဲကဵုကောံဓရီုကမ္မတဳဗဟဵု ကော်ကာဲပရေၚ်ဂီုကၠီုကာလပေါဲရုဲမာဲ ကၠောန်လဝ်ဂျာန်နဝါရဳ ၆ ဂှ် ညးမဒှ်မံၚ် ဥက္ကဌကမ္မတဳဗဟဵုဏံ ဟီုလဝ်ပ္ဍဲကဵုဝိုၚ်ကောံဓရီုရ။
တင်နၚ် စပ်ကဵုဒပ်ပၞာန်သိက္ခာဂွံစှ်ေ ဟီုဟွံဂွံကေုာံ ညးဍုၚ်ကွာန်တံအခေါၚ်ချူဆန်ဟီုဂးသၠးပွး ညံၚ်ဖန်ဖက်ဟွံဂွံဂှ် ကၠောန်လဝ်ရောၚ် ညးအုပ်ကာကံၚ်သဳမဳဒဳယာပရိုၚ်ဗမာသၠးပွး ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ပေါဲရုဲမာဲဟီုတုဲ ဟွံဒှ်ပေါဲရုဲမာဲ ပိုဲရဲမဳဒဳယာတံ အဓိကမိက်ဂွံထံက်ထ္ၜးဂှ်တှ်ေ အခေါင်ချူဆန်ဟီုဂးသၠးပွးဟၟဲမ္ဂး လက်ကျှန်ပေါဲရုဲမာဲဟွံဍိုက်ပေၚ်ပုဟ်၊ မုလေဝ်ဟီုဂးချူဆန်ဟွံဂွံပုဟ်တှ်ေ ဟွံညဳသၟဟ်ကဵု လက်ကျှန်ပေါဲရုဲမာဲပုဟ် အဓိက ပိုဲမိက်ဂွံဟီု။ ပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ် ၂ သ္ကုတ် ၃ တေံပၠန် ပရေၚ်ဓရ်ယာသၠးပွးဟၟဲ ဗွဲတၟေၚ် အခေါၚ်ဟီုဂးပါ်ပါဲဗွဲမသၠးပွးတံဟၟဲ။ အခေါၚ်ဂြဲမာဲဟၟဲ။ သိက္ခာဒပ်ပၞာန်ညံၚ်ဂွံစှ် ဟီုဖျေံမံၚ်ဂးတုဲ ထပ်ဆက်ကဵုမံၚ်ဒဒိုက်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံပၠန်ဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ကၠောန်လဝ်ပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ် ၁ ပ္ဍဲဒဳဇြမ်ပါ ၂၈ ဂှ် နူကဵုတၠဆန္ဒမာဲ အလုံဍုၚ်မွဲ ၁၀၂ ပွိုၚ်ဍုၚ်တံ ကၠုၚ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲကဵုရုၚ်မာဲနွံမံၚ် ၅၂ ဒသမ ၁၃ % ဂှ် ဒုတိယသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်န်နံၚ် ဟီုရ။
အခိၚ်ကၠောန်လဝ်ပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ် ၁ ဂှ် ညးလ္ၚတ်နူကဵုဍုၚ်ဂၠးကဝ်၊ ဌာန်ပရိုၚ်အပ္ဍဲဍုၚ် မ္ၚးဍုၚ်ကေုာံ ဂကောံမဳဒဳယာဂမၠိုၚ် ကၠုၚ်လ္ၚတ်ရံၚ်လဝ်ရဂှ်လေဝ် ညးဆက်ဟီုရ။
တုဲပၠန် တၠဆန္ဒမာဲတံညံၚ်ဟွံကၠုၚ်ကဵုမာဲဂှ်လေဝ် ရဲဟၟဲပၟိက်ကဵုပေါဲရုဲမာဲတံ ဘပဠပန်လဝ် ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲဒေသလ္ၚဵုလ္ၚဵုတံ နွံမံၚ်ကီုလေဝ် ပေါဲရုဲမာဲညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞးကၠောန်လဝ်မာန်ရဂှ် ညးဆက်ဟီုရ။
ပ္ဍဲပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ် ၁ တၠဆန္ဒညးအခေါၚ်ကဵုမာဲနွံ ၁၁ ပြကောတိကိုတ်ဘာ်နွံမံၚ်ဂှ် မၞိဟ် ၆ ပြကောတိကိုတ်ပြၚ်ၚ် ဒဵုကဵု ၅၂% ပြၚ် ကၠုၚ်စုတ်လဝ်ကဵုမာဲနွံ ညးအခေါၚ်ဟီုဂးနွံ ကဝ်မယှေန်ပၞာန် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇြဝ်မေန်ထောန် ဟီုလဝ်ရ။
ယဝ်ရဟွံစုတ်လဝ်မာဲ ပရေၚ်ဇီုကပါ်လက်ကရဴဒှ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဒးကေတ်လျိုၚ်ရောၚ် ဟိုတ်နူရဲပရေၚ်အုပ်ဓုပ်တံ ဘပဠ၊ ဖေက်တုဲ ဒးစုတ်လဝ်မာဲလေဝ်နွံမာန်ရောၚ် နာဲအဲမန် ဒရိုက်တာပရိုဂရမ် ဂကောံအခေါၚ်အရာမၞိဟ်ဍုၚ်မန် ထံက်ထ္ၜးရ။
“ဂွိင်တိုန်ဒှ် ဖေက်ဗီုတေံဗီုဏံတုဲ ကိစ္စဒးအာစုတ်မာဲဒှ်ကၠုၚ်ရ။ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တံ မုလေဝ်ဟွံဒးချပ်မွဲသာ် ဒးကၠုၚ်စုတ်မာဲ။ ဒှ်မံၚ်အတိုၚ်ဏံမ္ဂး မဂၞန်ဍေံတံဟီုလဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ။ ဖေက်တုဲဒးကၠုၚ်စုတ်မာဲ ဟွံစုတ်မံၚ်ဟွံဂွံပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ် ၁ အတိုၚ်ဌာန်ပရိုၚ်ဂၠးကဝ် ကၠုၚ်ကေတ်လဝ်ပရိုၚ်ချူလဝ်မ္ဂး ညးဍုၚ်ကွာန်ဗွဲမဂၠိုၚ် ဟကပ်လဝ်ဗဗေၚ်ပေါဲရုဲမာဲ၊ ဟွံထံက်ဂလာန်ကီုလေဝ် နကဵုအသိၚ်ဇြဟတ်ဟရိုဟ် ရဲဒးကၠုၚ်စုတ်လဝ်မာဲတံနွံမံၚ် သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် နူကဵုပေါဲရုဲမာဲဏံ တၠုၚ်လအာပၠုပ်အာလမျီု ဒဳမိုကရေသဳညံၚ်ရဴပေါဲရုဲမာဲကၠာတေံ စၟဳလဝ်ဟၟဲပုဟ် ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုသၟာန်သှ်လဝ် ညးကဵုလဝ်မာဲပေါဲရုဲမာဲ သ္ကုတ် ၁ တုဲ မဳဒဳယာပရိုၚ်ဂၠးကဝ်တံ ပတိုန်ထ္ၜးလဝ်ပရိုၚ်ရ။
ကေတ်ခန်ဆဵုဂဗ တင်ဍိုန်လျပရေၚ်ဂီုကၠီုပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ် ၁ တုဲ ပ္ဍဲရုဲမာဲသ္ကုတ် ၂ ကဵု ၃ တေံ ညးဍုၚ်ကွာန်တၠဆန္ဒမာဲတံ ညံၚ်ဂွံကၠုၚ်စုတ်မာဲစိုတ်ၜိုဟ်ဟ်သြိုဟ်ဟ်မာန် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ထပ်စၞောန်ပညုၚ်လဝ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ဌာနထပၠိုတ်ပၟတ်နွံသၟဝ်တဲ ဌာနဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ်တံ ပံၚ်ဗစပ်ပ္ညဳအာကဵုဒပ်ပၞာန်၊ ဒပ်မၚ်ကွာန်၊ ဂကောံဂီုကၠီုညးဍုၚ်ကွာန်ကေုာံ ဗတိုက်သရိုဟ်ပကီုပရာတ်တံရောၚ် ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ် သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲကဵုဂျာန်နဝါရဳ ၁၁ ကဵု ၂၅ သွက်ဂွံဆက်ကၠောန်အာပေါဲရုဲမာဲ သ္ကုတ်သှ်ေမံၚ်တံဂှ် သွက်ပရေၚ်ဂီုကၠီု စက်ကဵုမာဲကေုာံ တၚ်ဍိုန်လျပရေၚ်ဂီုကၠီုတံ ပံၚ်ဗစပ်ပညဳပညပ်အာတုဲ ဌာနဆေင်စပ်သီုဖအိုတ် ပရေၚ်ဂီုကၠီုညံၚ်ဟွံဂွံထောၚ်ပြိုဟ်အာ ဗပေၚ်ဇြဟတ်ညံၚ်ဂွံဆက်ကၠောန်အာ ကဵုလဝ်စၞောန်ပ္ညုၚ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI