မတ်မလီု၊ အေဗရာ ၁၀
စပ်ကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ဗၟာတုဲ နကဵုပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တံ မူဝါဒ ကေုာံ လၟေၚ်ကမၠောန် သွက်ဂွံဆက်ကၠောန်အာအဓာန်ဂတတေံဂှ် လ္တူအကာဲအရာ ဗလးတိဇေတ်တ်ဂှ်ဟေၚ် ညံၚ်ဂွံစွံဗဟဵု ကၠောန်အာညိ ဂကောံ BNI – Myanmar Peace Monitor ဗ္တိုက်ဖ္အောဝ်လဝ်ရ။
အပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြး ဂိတုအေဗရာ ၇ BNI – Myanmar Peace Monitor ပတိတ်လဝ် မၞုံယၟု “ညးမကဵုဆန္ဒမာဲ ဟၟဲကဵုအခေါၚ်ရုဲစှ် – အရာသ္ၚဳဂၠိပ်ပရူပေါဲရုဲမာဲ ပ္ဍဲဒေသကောန်ဍုၚ်အရေၚ် ဍုၚ်ဗၟာ” ဂှ် ဗၟံက်စုတ် ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရောၚ်။ ယဝ်ရ ရံၚ်အကာဲအရာဍာံလၟုဟ်မ္ဂး ရဲပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တံဝွံ လ္တူပေါဲရုဲမာဲဒပ်ပၞာန်ဂှ် နဒဒှ်လဂါံဇိုၚ် မၞုံကဵုအဓိပ္ပါယ် သွက်ဂွံကလေၚ်စိုပ် အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် လၟေၚ်ဓမ္မတာ ရောၚ် ညံၚ်ဟွံဂွံကံက်ကေတ် အဓိပ္ပါယ်ဗၠေတ်တ်ဂှ် ဟွံထေက်ပုဟ် ဟီုလဝ်ရ။
လၟေၚ်ကမၠောန်ပေါဲရုဲမာဲဒပ်ပၞာန်ဂှ် သ္ပလဝ်စၞးကဵု သီုညးဖအိုတ်ရောၚ် ဟီုဂှ်တှ်ေ ဒှ်အရာကၟာတ်လဝ်မတ် ပ္ဍဲဗလးတိဇေတ်တ် ပွမနုက်ပ္တိတ်ထောံလဝ်အကာဲအရာဍာံဍာံ အရာဟၟဲကဵု ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်တံရောၚ် လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ်ဂှ် ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ဗွဲတၟေၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဒေသကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဂှ် ညးဟွံဂွံအခေါၚ်ကဵုမာဲ ကေုာံ ရမျှာၚ်ရဲဟွံမိက်ကဵုမာဲတံဂှ် အန္တရာဲနွံမံၚ်တုဲ မူဝါဒကေုာံ လၟေၚ်ကမၠောန်ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံဆက်ကၠောန်အာတံဂှ် ညံၚ်ဟွံဂွံဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု လ္တူသွဟ်ပေါဲရုဲမာဲ တၞဟ်ခြာမံၚ်ကဵု နတဲဘဝဍာံဍာံတံ မဒှ်ရ။
ပေါဲရုဲမာဲ ၂၀၂၅ ဒပ်ပၞာန်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ဂှ် သွက်ပရေၚ် ဗွဲမလုပ်သၞောဝ် ဆေၚ်စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲမ္ဂး စဵုကဵု ဍာ်ဒကေဝ် သၞောတ်ဗ္ၜတ် သဝ်အိုတ်ဂွံပေၚ်ဟီုဂှ် ဒးထပ်ဗပေၚ်စုတ်မံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရောၚ် BNI – Myanmar Peace Monitor ဟီုရ။
အပ္ဍဲအကြာပေါဲရုဲမာဲဂှ် ညးမၞုံအခေါၚ်ကဵုမာဲ ၃၅% ဂှ် နုက်ပ္တိတ်ထောံကီု၊ ပ္ဍဲတိဍာ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ပလီုထောံပေါဲရုဲမာဲ ကေုာံ ဗော်ဒစဵုဒစးတံဟၟဲ ဟိုတ်နူဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု ပရေၚ်ဍဵုဍိုက်တံတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။
တၚ်ကၟာတ်လဒဵုပိုင်ခြာလဝ်တံဂှ် ပတေၚ်လဝ်စေဝ်ပၞောန် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် လၟိဟ်ဒေသဆန္ဒမာဲ ညးစၞးမွဲတၠဓဝ် ဂၠိုၚ်လောန်အာ၊ ပရေၚ်ကဵုမာဲဒစးဒုၚ် စၟဳစၟတ်အောန်တံဂှ်လေဝ် ဒှ်အာတၚ်ယုက်ဒေက် လောန်ကာဲအာ လ္တူပရေၚ်ဗွဲမလုပ်သၞောဝ် ပေါဲရုဲမာဲဒပ်ပၞာန် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ရ။
ဖဵုဍေံလက်ကရဴမ္ဂး သွဟ်ပေါဲရုဲမာဲဂှ် နူကဵု ပွမပြိုၚ်ပကာန် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဍာံစၟတ်ဂှ် ပတဝ်အာမံၚ်ကဵု ဆသွက်ဒပ်ပၞာန် ဂွံဆက်ထိၚ်ဓဝ်အဝဵု အုပ်ဓုပ်သၟးရဒှ်မံၚ်တုဲ ကတဵုဗဒှ်ကၠုၚ်လဝ်အရာဟၟဲကဵု ပရေၚ်ဟွံလုပ်သၞောဝ်တံရောၚ် သ္ဂးရ။
ဣဏံဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲဒေသကောန်ဍုၚ်အရေၚ်တံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ကၠးအိုတ်တုဲ ပ္ဍဲဒေသဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒးဒုၚ်နုက်ပ္တိတ်ထောံ နူအခေါၚ်ကဵုမာဲ၊ ဒေသဂွံအခေါၚ်ကဵုမာဲတံလေဝ် ဟိုတ်နူဟၟဲကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီု၊ ပရေၚ်ဒးထောံဒဴနူဌာန်ဒၞာဲ ကေုာံ တၚ်ကၟာတ်လဝ်အခေါၚ်ရုဲစှ် နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ လၟိဟ်မၞိဟ်ကၠုၚ်ကဵုမာဲတံ ယအ်စှ်ေအာလဝ် ကၠးကၠးရ။
အလုံမွဲဍုၚ် ပေါဲရုဲမာဲဒပ်ပၞာန် ပါ်လဝ်ပိသကုတ် ၂၆၃ ပွိုၚ်ဍုၚ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ကီုလေဝ် အရာပ် ၂၀၀ ပြၚ်ကေုာံ ဂအုံကွာန် ၃၆၀၀ ပြၚ်တံဂှ်တှ်ေ ပစူစွံကၠုၚ် ကဠာမာဲဟွံမာန်ပုဟ်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးကဵုမာဲနွံ ၂၄ ဒသမ ၁၃ ပြကောဋိကိုတ်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ ၜတ်ကၞာတ်ကဵု ပေါဲရုဲမာဲသၞာံ ၂၀၂၀ မ္ဂး မၞိဟ် ၁၃ ပြကောဋိကိုတ်ပြၚ် မွဲနဲပၠန် နူလၟိဟ်ညးမၞုံအခေါၚ်ကဵုမာဲ သီုဖအိုတ် ၃၅% ဂှ် ဒးဒုၚ်နုက်ပသှ်ေထောံလဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ၜိုန်ရဗော်ကောန်ဍုၚ်အရေၚ်လ္ၚဵုတံ ဇၞးလဝ်မာဲ ပ္ဍဲကဵုဒေသညးတံကီုလေဝ် ညးကဵုလဝ်မာဲတံဂှ် ဟိုတ်နူအရာ သွက်ဂွံရုဲစှ်တၞဟ်ဟ်ဟၟဲတုဲ ဒးကဵုအာမာဲ ကုဗော်ကောန်ဍုၚ်အရေၚ် ကြပ်အိုတ်ဂှ်လဝ် နွံမံၚ်ရောၚ်။
ညးကဵုမာဲ ပ္ဍဲဒေသဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် သွက်ဂွံပါဲဓလေတ် အလံၚ်ညးစၞးဓယံက်ဒပ်ပၞာန်တံတုဲ ရုဲစှ်ကဵုအာမာဲ ကုဗော်တၞဟ်ဟ် မဒှ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ သွဟ်ပေါဲရုဲမာဲဒေသတံဏံဂှ် ဒးကၠိုဟ်ကေတ် ဆၜိုတ်ဒဒှ်အရာမဗၟံက်ထ္ၜး ပၟိက်ဆန္ဒပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မွဲသကုတ်မွဲသ္ကူ အတိုၚ်အကာဲအရာနွံမံၚ်တံဂှ် ဒးကၠိုဟ်ကေတ်လဝ်တုဲ ပရေၚ်ဒုၚ်တဲနဒဒှ်ပြယုဂ် ဗွဲမလုပ်သၞောဝ် ကေတ်စဟွံဂွံရောၚ် ပ္ဍဲလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ်ဂှ် ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုင်မ်
Photo – Social Media