နေပျဳဒဝ်၊ အေဗရာ ၂၈
အကြာ ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်ညးဍုၚ်ကွာန် အလဵုအသဳပၞာန် ကဵု အလဵုအသဳကြုက် ဍုၚ်ဇိုၚ်ဝုတ်ဒိုဟ်တံဂှ် သွက်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ပရေၚ်ပံၚ်တောဲၜါဍုၚ်ဏံ ညံၚ်ဂွံခိုဟ်တိုန်အာဂှ် သၠုၚ်ပတိုန်အာသိၚ်ရောၚ် သီုၜါလပါ် ပတိတ်လဝ်ပရိုၚ်ရ။
ဂကောံကမ္မတဳဗဟဵု ဗော်ကောန်မျူနေတ်ကြုက်၊ ညးပါလုပ်ဂကောံဗျူရိုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ဝမ်ယိ ပၠတရဴလဝ် ဂကောံညးစၞးတံဂှ် ပ္ဍဲဂိတုအေဗရာ ၂၅ ဏံ စိုပ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ဗၟာတုဲ ဆဵုဂဗလဝ်ကဵု ညးကေတ်လဝ်တာလျိုၚ် သမ္မတ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ရ။
စပ်ကဵုညးတံဆဵုဂဗလဝ်တံဂှ် အတိုၚ်လိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒအလဵုအသဳ ကေုာံ လိက်လလောၚ်တြး ရုၚ်ကလုတ်ကြုက် နွံဍုၚ်ဗၟာချူလဝ်ဂှ်မ္ဂး သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်ပရေၚ်ဆက်ဆောံ အကြာၜါဍုၚ်ဏံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်အဆံၚ်သၠုၚ်တံကီု ကဵုအာဇြဟတ်ဟရိုဟ် သွက်ဂွံသိုၚ်ခၞံအာ ဂၠံၚ်စင်္ကြံပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကြုက်-ဗၟာ မဒှ်ရ။
တုဲပၠန် ပရေၚ်ဒေသပယျဵုဂွံညိၚ်ဝပ်၊ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်၊ ပရေၚ်ဗတိုက်ပလီုကျာဖျ၊ ဇြဟတ်ဓာတ်လလဳ ကေုာံ ဒၞာဲစမြိုၚ်သ္ဇိုၚ်တံ၊ ဓာတ် ကေုာံ ဓာတ်သတ္တု၊ တဵုလွဳ ကေုာံ ကဏ္ဍနဲကဲပညာနာနာတံဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်အာ ပရေၚ်ပံၚ်တောဲအကြာၜါဍုၚ်ဏံ ကၠောန်အာရောၚ်။
အပ္ဍဲအပိုၚ်အခြာဍုၚ်ဗၟာဏံမ္ဂး စပ်ကဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဍုၚ်ကြုက် တင်ယုက်ဒေက်တံ ညံၚ်ဂွံဒှ်အာဂှ် ကဵုအခေါၚ်ဟွံသေၚ်တုဲ သွက်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ကောန်ဍုၚ်ကြုက်တံကီု သွက်ကိုန်အစဳဇန် ပရေၚ်ကမၠောန် ဂကောံကောန်ဍုၚ်ကြုက်တံကီု ဖန်ဇန်ဖျေံအစဳဇန်ကၠောန်အာရောၚ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဟီုလဝ်ရ။
ကိစ္စဂုဏ်ဖဵုပရေၚ်မၞိဟ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးဍုၚ်ကွာန် အကြာၜါဍုၚ်တံ ညံၚ်ဂွံဇၞော်မောဝ်တောတက်အာဂှ် သၠုၚ်အသိၚ်အလိုန်တုဲ ဆက်ကၠောန်အာရောၚ်၊ တုဲတှ်ေ ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳကဵုအကာဲအရာဍုၚ်ဗၟာတုဲ ဇက်တိုန်အာ ဂၠံၚ်တရဴပရေၚ်အံၚ်ဇၞး ညံၚ်ဂွံဂွံပရေၚ်ထံက်ဂလာန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်လေဝ် ကဵုမံၚ်ဇြဟတ်ရောၚ် ဝမ်ယိ ဟီုလဝ်ရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲမုက်လိက်ပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တံဂှ် လ္တူဍုၚ်ဗမာ နကဵုဍုၚ်ကြုက် ဆက်တုဲထံက်အာဂလာန် ဒတူလိုၚ်အာကဵုပေၚ်ၚ်ရောၚ်၊ အပ္ဍဲဂကောံအာသဳယာန်လေဝ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံကဵုဍုၚ်ဗမာ ညံၚ်ဂွံခိုဟ်တိုန်ဂှ်လေဝ် ရီုဗၚ်ကဵုအာရောၚ် ညးတေံဟီုရ။
မွဲလပါ်ပၠန် သွက်ဂွံစဵုဒၞာမၚ်မွဲကဵုအာ အဝဵုပရေၚ်မပိုၚ်ပြဳ၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီု ကေုာံ တိဍာ်ဍုၚ်ဗမာညံၚ်ဂွံ တန်ကြန်ခိုၚ်ဗိုန်အာကီု ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်၊ ပရေၚ်ညဳသၟဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ကေုာံ ပရေၚ်ညဳသၟဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ညံၚ်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်အာမာန်ဂှ် ထံက်ဂလာန်ကဵုဇြဟတ်အာရောၚ် ဝမ်ယိ ဟီုဂးလဝ်ရ။
ရန်တၟံကဵု သွက်ပရေၚ်ဂုဏ်ဖဵုကောန်ဂကူညးတံတုဲ နကဵုအလဵုအသဳကြုက် ဟရိုဟ်ပလံၚ်ဏာ လ္တူဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ ညံၚ်ဂွံစိုပ်အာဇရေၚ်ၜိုၚ်ခုၚ် ပရေၚ်သဳကၠဳဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာဗီုဏံနွံမံၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
“ကြုက်ဂှ် ညးတံသွက်ဂွံကၠောန် ပရေၚ်ဂုဏ်ဖဵုသွက်အရၚ် ကောန်ဂကူညးတံတုဲ ဗီုပြၚ် ဂကောံရပ်လွဟ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ပၠန်ဂတးတံဂှ် မွဲဂကောံတုဲမွဲဂကောံ ကဵုဟီုအရေဝ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်။ ဂတဏံတေံတှ်ေ စဵုကဵုညံၚ်ဂွံစိုပ်အာဝိုၚ်သဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ထ္ၜးစအယောၚ်အလာဒပ်ပၞာန်ဂှ် ညးတံဟရိုဟ်ပလံၚ်ဏာ မာန်ရောၚ် ဂွံဆဵုရ။ ယဝ်ရစသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ယျမ္ဂးတှ်ေ အောန်အိုတ် အဆံၚ်ဒေါအ်ပန်ပှော်ပါလုပ်ဏောၚ်။ ကြဴနူဒေါအ်ပန်ပှော်တုဲမ္ဂးတှ်ေ ဗီုပြၚ် ညံၚ်ဟွံဂွံထံက်ပၚ်လွဟ်မကမ် ကုဂကောံတၞဟ်တံဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဟိုတ်နူလဝေၚ်ပၞာန် ၁၀၂၇ တုဲ ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုပရေၚ်တန်ကြန်ဒေသပယျဵုဂှ် နကဵုအလဵုအသဳကြုက် လုပ်ပ္ညဳပ္ညပ်အကြာဒပ်ပၞာန်ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံပိတံတုဲ လုပ်ဖန်ဖက်ကၠုၚ် ပရေၚ်ကိစ္စဍုၚ်ဗၟာရ။
ဟိုတ်နူဂှ်ရ လဝေၚ်ပၞာန် ၁၀၂၇ စိုပ်ကၠုၚ်အခန်ဒုတိယဂှ် ဒးဒေါအ်ဇူအာ မွဲကဏ္ဍတုဲ ဒပ်ကိုဝ်ကန့် MNDAA ကေုာံ ဒပ်တအာၚ် TNLA အာလဝ်က္ဍိုပ်လဝေၚ်ပၞာန်တံဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူဇြဟတ်ဟရိုဟ်အလဵုအသဳကြုက်တုဲ အရာမပါလုပ်ကၠုၚ်လဝ် အပ္ဍဲပၠန်ဂတးတမ်ကညၚ်တံဂှ် ဒးသီဏာလဝ်ဇာတ် တုဲဒှ်အာရ။
ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ဂစာန်ထမံက်မံၚ်ရုပ်ရဴ နဒဒှ်အလဵုအသဳပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်ညးဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂွံကလိဂွံ ပရေၚ်သ္ပစၟတ်သမ္တီ နူပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ် ကေုာံ အာသဳယာန်တံဂှ်တှ်ေ ဂစာန်ထမံက်မံၚ်ရုပ်ရဴ လၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံရောၚ်။
သွက်ဂှ်ရ သမ္မတသီအဝဵု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဘိက်ပၟိၚ်ကော်လဝ် ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ထပက်လဝ်စၟတ်တဲဒေါအ်ပန်ပှော်တံကီု ဂကောံဟွံဂွံထပက်လဝ်စၟတ်တဲတံကီု ညံၚ်ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳအာ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် အပ္ဍဲကဵုပွိုၚ် ၁၀၀ တ္ၚဲဏံ မဒှ်ရ။
ဣဏံဝွံ ပ္ဍဲဒၞာဲအရာဒက်ပ္တန် ဂၠံၚ်စင်္ကြံပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကြုက်-ဗၟာ ဂှ်လေဝ် နွံမံၚ်ပၟိက်ပရေၚ်ညိၚ်ဝပ်ကီုတုဲ၊ ထ္ၜးလဝ်အယောၚ်အလာ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကီု မွဲလပါ်ပၠန်လေဝ် သွက်ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံ ဇြဟတ်ဂွံဍိုန်လျစှ်ေအာဂှ် ကၠောန်အာ ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာဗီုဏံရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ထံက်ထ္ၜးရ။
“ညံၚ်ဂကောံရပ်လွဟ်ပၠန်ဂတးတံ ဇြဟတ်ဂွံဍိုန်လျစှ်ေအာ ညံၚ်ဂွံကၠေံဗ္ဒန်အာဂှ် ဍေံတံသွက်ဂွံဗတိုက်အာဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဏောၚ်။ အဓိကတှ်ေ ကုတ်ထပိုတ်ဂၠံၚ်လွဟ်မကမ် နူလပါ် ERO တံတုဲမှ ပၠန်ဂတးတမ်ကညၚ်ဂှ် ဘိုၚ်ပ္ကောံကေတ်တုဲ နကဵုနဲကဲပၞာန် မိက်ဂွံကၠောန်အာဏောၚ်။ နကဵုနဲကဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၞဟ်ဟ်လေဝ် ကၠောန်မာန်မံၚ်ကီု။ အဓိကတှ်ေ ဍုၚ်ကြုက် ထ္ၜးဟိုတ်ကဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ညးတံတုဲ ဒက်ပ္ကောံလဝ်ကဵုဒပ်ပၞာန်တုဲမှ ဗီုပြၚ်ဗတိုက်အာ ပၠန်ဂတးတမ်ကညၚ်ရောၚ် သာ်ဝွံ အဲသ္ၚဳဂၠိပ်ဂွံလဝ်ရအဴ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အတိုၚ်တၚ်နၚ် ISP – Myanmar မ္ဂးတှ်ေ ဂၠံၚ်စင်္ကြံပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကြုက်-ဗၟာဂှ် နူဍုၚ်ကူမေန် တွဵုရးယူဏာန် ဍုၚ်ကြုက်ဂှ် သွက်ဂွံဆက်စၠောံအာ ဍုၚ်မူသေ၊ မာန္တလေဝ်၊ လ္ဂုၚ် ကေုာံ ဍုၚ်ကျံက်ဖျူ ဒၞာဲအဓိကပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ဍုၚ်ဗၟာတံ မဒှ်ရ။
အတိုၚ်လၟေၚ်မွဲဒမြိပ်ဂၠံၚ်စင်္ကြံဂှ် ဇြုၚ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တၟေၚ်တံ၊ သၞေဟ်ဍာ်ဇြိုဟ်တံ၊ သၞေဟ်ကင်ပယျဵုအဆံၚ်သၠုၚ်ၚ်တံ၊ ရုၚ်ခြိုၚ်ကပေါတ်တံ၊ ညံၚ်ဂွံကူသာန်ဗၞိက် သီုဂၠံၚ်တိုက်ဂၠံၚ်ဍာ်တံ ညံၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံထမံက်အာရုပ်ရဴ ကိုန်အစဳဇန်တံလေဝ် ပါလုပ်မံၚ်ရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲဂၠံၚ်စင်္ကြံပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဏံဂှ် သၞေဟ်ၜၚ်ဇြိုဟ်ကျံက်ဖျူကေုာံ ဇြုၚ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တၟေၚ်တံဂှ် သွက်ဍုၚ်ကြုက်မ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ပၞော်ဂၠံၚ်တိတ်အာ ၜဳအိန္ဒိယမဒှ်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ကိုန်အစဳဇန်မဟာဗျူဟာကိစ္စဇၞော်ဇၞော် သွက်အရာအလုံဒေသမွဲရောၚ်ဂှ် ဂွံတီကေတ် နူကဵု ISP – Myanmar ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုင်မ်
