နေဗျဳဒဝ် ၊ နိုဝမ်ပါ ၁၄
သွက်ဂွံပလေဝ်အာသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ လိက်ကသုက်ကၟိန်ဍုၚ်တံတုဲ နူကဵုစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ် အလဵုအသဳပၞာန်တံ ပံက်ဏာဂကောံ ကမ္မတဳပံၚ်တောဲသ္ၚဳဂၠိပ်မူဥပဒေအပြာံ မဒှ်ရ။
ပ္ဍဲနိုဝမ်ပါ ၁၂ ကၠောန်လဝ်ကောံဓရီုစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဝွံ နူကဵုသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ တၚ်ထပ်ဗပေၚ် ၄၃ တၚ်ကေုာံ လိက်ကသုက်ကၟိန်ဍုၚ် ၁၊၂၊ ၃ တံနွံမံၚ်ဂှ် သွက်ဂွံသ္ၚဳဂၠိပ် ချူခၞံဥပဒေအပြောံ မဒှ်ရ။
ကမ္မတဳပံၚ်တောဲသ္ၚဳဂၠိပ်မူဥပဒေအပြာံဏံဂှ် ညးစၞးစၠတ်ထဝ်ညးဍုၚ်ကွာန် ၃၈ တၠ ကဵု ညးစၞးစၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ ၃၈ တၠ၊ အမာတ်ဒပ်ပၞာန် ၁၄ တၠ အပံၚ်သီုဖအိုတ် ၉၀ တၠပါလုပ်တုဲ ဥက္ကဌ၊ ဒုဥက္ကဌ၊ ညးအုပ်ကာ၊ ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ တာလျိုၚ်တံဏံဂှ် နူကဵုဗော်ဗျဳခိုၚ်ဖျိုဝ် သ္ပအာက္ဍိုပ်ရ။
အာယုက်ကမ္မတဳပံၚ်တောဲဏံ စနူကဵုအခိၚ်ပံက်လဝ်တုဲ ဒဵုစိုပ်အခိၚ် ဒုၚ်စဳရေၚ်လိက်ဇရေၚ် စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် စၟတ်ကဵုလဝ်ရောၚ် နူကဵုလိက်ပရိုၚ်အလဵုအသဳပၞာန် တြးလဝ်ဝါဒဂှ် ဂွံတီရ။
သွက်ဂွံပလေဝ်အာ သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ မ္ဂး ဒးပတိုန်သၞောဝ်ဥပဒေအပြောံ ပ္ဍဲကဵုစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ကၠာတုဲ အမာတ် ၂၀% တံ ပတိုန်ထ္ၜးကၠုၚ်မ္ဂး နူကဵုစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ် ဒုၚ်တဲသဳကၠဳအာရောၚ်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ အလဵုအသဳပၞာန် ဟီုကြီုလဝ် သွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ ကၟိန်ဍုၚ်ဒုၚ်သ္ဇိုၚ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဖိတ်ဒရေဝ်ဂှ် သ္ၚဳဂၠိပ်အာ တၚ်လဝ်တုပ်လဝ်စိုတ်တံ ချူဥပဒေအပြောံတုဲ သွက်ဂွံထမံက်အာရုပ်ရဴ ပလေဝ်အာသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေတံ မဒှ်ရ။
တၚ်ပတဝ်က္ဍိုပ် ကမ္မတဳပံၚ်တောဲဏံဝွံ ညံၚ်ဂွံဒှ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ် ရးနိဂီုဍုၚ် မကိတ်ညဳမံၚ်ကဵုခေတ်ဂှ် သွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ ပရေၚ်ညိၚ်ဝပ်တောတက်တံမာန်၊ သွက်ဂွံဆက်ထမံက်အာရုပ်ရဴ ပရေၚ်ဒက်ပတန်ဂလာန်ပတေဟ် အကြာကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံတုဲ ညံၚ်ဂွံပလေဝ်အာ သၠောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ မဒှ်ရ။
စပ်ကဵုတၚ်နၚ် ၄၃ တၚ် သွက်ဂွံပလေဝ်အာသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်တုဲ ဟွံကၠးမးဏီပုဟ် ညးနွံအခေါၚ်ဟီုဂး ဂကောံမဟာမိတ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဒေါအ်လဝ်ပန်ပှော် ၇ ဂကောံ သ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် သဝ်ကျဝ်ညောအ် ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“အကြာကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂကောံရပ်လွဟ် ပိုဲကဵုပိုဲတံဂှ် ပ္ဍဲကဵု ၄၃ တၚ်ဏံ ဟွံကၠးမးညးသ္ကံဏီပုဟ် တၚ်ပိုဲမူစိတၚ်ပါရော ဂကောံလဵုမူစိတၚ်ပါရော ဣဏံ(ကၠးကၠးမးမး) ဟွံတီဏီတုဲ ပ္ဍဲသၟဝ်အကာဲအရာဏံ ကမ္မတဳညးတံ ဂစာန်ကၠောန်သ္ပမံၚ်တံဂှ် အတိုၚ်ပရေၚ်ကမၠောန်စၠတ်ထဝ်မွဲမွဲ လၟေၚ်ဓမ္မတာ ညးတံကၠောန်အာမံၚ်ဏောၚ် ပိုဲတံ ဟီုဗီုဏံဂွံမာန်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
တၚ်တုပ်စိုတ် မံက်တိတ်ကၠုၚ်လဝ် နူကဵုလိက်ကသုက်ကၟိန်ဍုၚ်တံဂှ် အကြာဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ်တံကဵု အလဵုအသဳတံ ဗီုပြၚ်လဵု ပံၚ်တောဲကၠောန်အာရောဂှ် သဳကၠဳမံၚ်ဖိုအ်ရောၚ် ညးဆက်ဟီုလဝ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ တၚ်နၚ်နူကဵုလိက်ကသုက်ကၟိန်ဍုၚ် ၁၊ ၂၊ ၃ တံဂှ် နူကဵုကမ္မတဳပံၚ်တောဲဏံ ၜိုတ်လဵုထမံက်အာမာန်ရောဂှ် ဒးမၚ်ရံၚ်အာရောၚ် သ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞောဝ် သဝ်ကျဝ်ညောအ် ဟီုရ။
စပ်ကဵုတၚ်နၚ် ၄၃ တၚ်ဏံတုဲ ပ္ဍဲလက်ထက်ကံၚ်သဳပၞာန်တံ NSPNC ဂဗလဝ်ကဵု ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ်တံ ကေုာံ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ နူကဵုဂှ် ဂွံလဝ်တၚ်တုပ်စိုတ် မဒှ်ရ။
အခိၚ်ဆဵုဂဗလဝ်ကဵု ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ်တံ ဂွံလဝ် ၂၁ တၚ် ကေုာံ ဆဵုလဝ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ပ္ညဳဂွံလဝ် ၄၃ တၚ်တံဂှ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုလဝ် လိက်သဝဏ်ကုဇရေၚ် စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုတၚ်သွက်ဂွံပလေဝ်အာ သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဂှ် အတိုၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံသီုဖအိုတ် နွံမံၚ်ပၟိက်ကဵု ပရေၚ်ဒက်ပတန် ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်အာကဵု သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဖိတ်ဒရေဝ်တံဂှ် ဒက်ပတန်အာရောၚ် စုတ်လဝ်ကီုရ။
ရးဒေသဇၞော် တွဵုရးမွဲမွဲတံ ချူခၞံသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေညးကဵုညး မာန်ကီုလေဝ် လောန်ၜက်စဵုစးမံၚ်ကဵု သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေကၟိန်ဍုၚ် ဟွံဂွံပုဟ်။
ကာလဒးပလေဝ်အာ ပယျဵုဒၞက်တိဍာ် ရးဒေသဇၞော် တွဵုရးတံမ္ဂး ဒးဆက်ကေတ်ပ္ညဳပ္ညပ်အာကဵု ဆန္ဒလညာတ် ညးဒေသပွိုၚ်ဍုၚ်ဆက်စပ်မံၚ် ကြပ်ပ်တံကီုရောၚ် သ္ဂးရ။
ကဵုလဝ်အခေါင် ပရေၚ်ချူခၞံဥပဒေ ဗီုတံဏံမ္ဂး ပတဝ်အာကဵု သၞောတ်ဖိတ်ဒရေဝ်ဟွံသေၚ်၊ သွက်သၞောတ်ဗဟဵုက္ဍိုက်ပ်ဟေၚ် ဇြဟတ်ဆက်ခိုဟ်ခိုၚ်ကၠိုက်အာရောၚ် စပ်ကဵုပလေဝ် သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ တၚ်နၚ် ၄၃ တၚ် တုဲ နူကဵုဂကောံ Spring Sprouts သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
အာယုက်ရုၚ်ခုၚ်ဆေၚ်စပ်ကဵု သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ ကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲဂှ်လေဝ် ခုတ်စၟတ်စွံကဵုလဝ် ပွိုၚ် ၁၀ သၞာံတုဲ ကောန်ဂကောံတံ မိက်ဂွံနုက်ပတိတ်မ္ဂး ဒးကေတ်အခေါၚ် သမ္မတရောၚ်။
တုဲပၠန် ဝန်ဇၞော်အဆံၚ်ကၟိန်ဍုၚ် ဒုဝန်ဇၞော် ဂအုပ်စၟဳစၟတ်စရၚ်အၚ်တံ ဥက္ကဌကံၚ်သဳနေဗျဳဒဝ် ကောန်ဂကောံတံ ဟွံပေၚ်အာယုက်ဏီ မိက်ဂွံတိတ်မ္ဂး ဒးအာတ်အခေါၚ် သမ္မတရ။
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ပွန်အပိုၚ်အခြာအဝဵုအာဏာ သမ္မတ ဇၞော်တိုန်တုဲ သၠုၚ်ပတိတ်လဝ် စက်အာဏာ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ကဵု ပရေၚ်ချူခၞံသၞောဝ်တံတုဲ ပ္ဍဲဗလးပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲဒမြိပ် ညံၚ်ဂွံညိၚ်ဝပ်သ္ၚိဇြအာ ချပ်လဝ်ရောၚ် ဂကောံ Spring Sprouts ထံက်ထ္ၜးရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ကောန်ဇာတ်ကၟိန်အိန်ထံၚ် သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော် ရးဒေသ တွဵုရးတံ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုၚ်တံ ဒုဝန်ဇၞော်တံ ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ် ညးဒုၚ်သြဇာ ကောန်ဍုၚ်သအာၚ်တံဂှ်လေဝ် ထပေၚ်စုတ်လဝ်ကီုရောၚ်။
ခါရပလေဝ်အာ တၚ်နၚ်ပတိုန်လဝ် ၄၃ တၚ်ဏံ အတိုၚ်ၝောံပိုဒ် ၄၃၆(က)၊ ၝောံပိုဒ် ၄၃၆(ခ) တံမ္ဂး ဒးကေတ်ပရေၚ်ထံက်ဂလာန် အမာတ်ကၟိန်ဍုၚ် ၇၅% ပြၚ်ဟွံက ကၠောန်အာပေါဲဒုၚ်ဆန္ဒအလုံဍုၚ်တုဲ ညးကဵုမာဲကဝက်ပြၚ်နွံမှ ပလေဝ်အာမာန် မဒှ်ရ။
ရံၚ်အာပရေၚ်ဒဒှ်တံဏံမ္ဂး ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်သ္ပဗဟဵုကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗမာတုဲ သၟဝ်က္ဍိုပ်လိက်ဖိတ်ဒရေဝ် အဝဵုတၠအဝဵုပၞာန်သွက်ဂွံတန်ကြန်အာ တၚ်ပလေဝ်ပလေတ်စရောၚ် ညးလ္ၚတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗမာ ဒံက်တာသိုၚ်ကျဳဇြေန်သိုဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
“ပရေၚ်ဏံ ညးလဵုထိၚ်ချုက်လဝ်ရော။ မွဲတၚ်ပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ၄၃ တၚ် မုပါကီုရော မုဟွံပါရော ဒးရံၚ်အာဏောၚ်။ လၟေၚ် ၃ အဆံၚ်လက်ကရဴအိုတ် တၚ်တုပ်စိုတ်ညးလဵုဟွံပါမ္ဂး ဒှ်ဟွံမာန် တၚ်တုပ်စိုတ်ညးဂှ်မှ ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်လက်ကရဴအိုတ် စှ်ေမာန်ရော။ သီုပိတၚ်ဏံဂှ် သ္ပလဝ်ဗဟဵုကဵု ဒပ်ပၞာန်တံသီုဖအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုဏောၚ်။ ဟိုတ်နူဒုၚ်မံၚ်သ္ဇိုၚ်ဗီုဏံဂှ်တှ်ေ အတိုၚ်ဗီုအဲဟီုလဝ်တေံရ သၟဝ်က္ဍိုပ်လိက်ဖိတ်ဒရေဝ်ဂှ် သွက်အဝဵုတၠအဝဵုပၞာန်သွက်ဂွံတန်ကြန်အာ ပလေဝ်ပလေတ်စမံၚ်ဂှ် အဲညာတ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲကဵုအခန်ကဏ္ဍ အာက္ဍိုပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကောန်ဂကူ သွက်ရးနိဍုၚ်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ပတဝ်အာမံၚ်လအိတ်ရောၚ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ၄၃ တၚ်ဏံ ဟွံပါကၠုၚ်ပုဟ်။
ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဗမာ သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဇၞော်မောဝ်အာတုဲ အခိၚ်ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ ဟွံမွဲမှ ပ္ဍဲကဵုစၠတ်ထဝ် ဒပ်ပၞာန်ဗမာတံ ပါလုပ်အာမံၚ်ဂှ် ယှအ်ဖျေံကဵုအာ အဆံၚ်ၚ်ရောၚ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဟီုလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါတေံရ။
တၚ်နၚ် ၄၃ တၚ် သွက်ဂွံပလေဝ်သၞောဝ်သ္ဇိုၚ်ဥပဒေ ပတိုန်လဝ်လၟုဟ်ဂှ် စဵုစးမံၚ်ကဵု သၞောတ်ဖိတ်ဒရေဝ် ဍာ်ဒကေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ၊ ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်ဓဝ်၊ အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တံတုဲ သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ဥပဒေဟေၚ် ခိုဟ်ကၠိုက်အာရောၚ် ဂကောံ Spring Sprouts သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုတာလျိုၚ် ကမၠောန်ကမ္မတဳပံၚ်တောဲဏံ ဝၚ်ရးနိဂီုဍုၚ်၊ အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လၟုဟ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ်၊ သမ္တီပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဍုၚ်တံ ပရေၚ်ညဳသၟဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်၊ အကာဲအရာ ပရေၚ်သၞောဝ်အုပ်လဒမ် ကေုာံ ညိၚ်ဝပ်တံတုဲ မ္ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်အာ မဒှ်ရ။
ပရေၚ်ယန္တရာအုပ်ဓုပ်အဆံၚ်ၚ်တံ ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳအာကဵု သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ သွက်ဂွံဂွံဂလာန်ပတေဟ်ညးဍုၚ်ကွာန် သၞောတ်စဳရေၚ်သၞောဝ်ဓဝ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာ မ္ဒးသ္ၚဳဂၠိပ်ပတိုန်ထ္ၜးအာရောၚ် သ္ဂးရ။
တၚ်နၚ်ကမ္မတဳပံၚ်တောဲ လ္ၚတ်ဆဵုညာတ်လဝ်ကဵု လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ်တံဂှ် နကဵုနာယက စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ် ကဵုလဝ်အခေါၚ်ဂှ် ဒးပတိုန်ထ္ၜးအာ စၠတ်ထဝ်မဒှ်တုဲ ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ် နကဵုပရေၚ်ကာပၞုက်ကၠာရောၚ်။
ဥပဒေမူကြမ်းပြုစုတင်ပြရာမှာလည်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၃၆ (က) နဲ့ (ခ) ပါ ပုဒ်မ၊ ပုဒ်မခွဲတွေအတွက် ပြင်ဆင်လိုတဲ့ ဥပဒေကြမ်းကို သီးခြားစီရေးသားပြီး တစ်ပါးတည်းတင်ပြရမယ်လို့ ပူးပေါင်းကော်မတီရဲ့ တာဝန်တွေအဖြစ် ထည့်သွင်းထားပါတယ်။
ခါရပတိုန်အာ ဥပဒေအပြောံမ္ဂး သွက်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ အတိုၚ်ၝောံပိုဒ် ၄၃၆(က)၊ ၝောံပိုဒ် ၄၃၆(ခ) တံ ဒးချူအာ ဥပဒေအပြောံဗွဲတၞဟ်ခြာတုဲ ဒးပတိုန်ထ္ၜးအာရောၚ် နကဵုတာလျိုၚ် ကမ္မတဳပံၚ်တောဲ ချူစုတ်ကဵုလဝ်တာလျိုၚ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI