ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ်၊ အဝ်ဂတ် ၂၉
ကောန်ဂကူမွဲမွဲသွက်ဂွံဂွံအခေါၚ် ကောန်ဂကူတုပ်သၟဟ်ကီု အခေါၚ်ကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်ဖန်ဖက်ကေတ် ပရေၚ်ကံကုသဵုဇကုမာန် နူကဵုဂၠံၚ်တရဴရပ်လွဟ်တံပါဲဟွံဗၠးတုဲ ကောန်ဂကူမန်တံ ပၠန်ဂတးဇက်တိုန်ကၠုၚ်လဝ်ဂှ် လအ်ကၠုၚ် ၇၉ သၞာံကီုလေဝ် ပေါဲအံၚ်ဇၞးဂှ် ဟွံဒှ်ကလိဂွံလဝ်ဏီပုဟ်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးဍုၚ်ကွာန်မှာဇန်မန်အလုံဂကူမွဲ သွက်သ္ဂောံဂွံပေါဲအံၚ်ဇၞးတေံဂှ် စပ်ကဵုပရေၚ်ကဏ္ဍညးကဵုညးပါလုပ်အာ နကဵုဗီုပြၚ်ဂကောံဇြဟတ်မွဲ ၜိုတ်သ္ပမာန် ဗိုၚ်ရီုဗၚ်ပံၚ်ကောံပါလုပ်အိုတ်ညိဂှ် အပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂတ် ၂၈ တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် မရနုက်ကဵု ၇၉ ဝါဏံ ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးမန်တံ ဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ရ။
ယဝ်ရ ကလေၚ်ရံၚ်အာပရေၚ်ဝၚ်ပၠန်ဂတးမန်မ္ဂး သွက်သ္ဂောံဂွံအခေါၚ်အရာပရေၚ်ကောန်ဂကူတံ အခေါၚ်ဖန်ဖက်ကံကုသိုလ်ဇကု ကေတ်တ်မာန်တုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ဘာအၚ် ကွာန်ထဝ်ပၠၚ်ဂှ် သၟတ်မန် ၂၇ တၠတံ က္ဍိုက်ပ်လုပ်ဗတိုက်အာသီကေတ် ဗ္ဒိုပ်ဗၠာဲသၟိၚ် ပ္ဍဲတ္ၚဲခဍဲသဳပေၚ်တုဲ စပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ရောၚ်။
နူကဵုသၟတ်မန်တံမွဲဂကောံ စပ္တန်ကၠုၚ်ပၠန်ဂတးမန်တံရပ်လွဟ်ဂှ် ကရောံပရေၚ်ဝါတ်ဂါတ် တင်အခက်အခုဲနာနာသာ်နွံမံၚ်ဏံဂှ် ပွမဒးသၠးကၠေံနကဵုလမျီု ဆီ၊ ဍာ်ပဠက်တံတုဲ ဒးအပ်ပြာပ်ကဵုလဝ်ဘဝညးတံ ဂၠိုၚ်ကဵုဗွဝ်စှ်သၞာံတံကီုလေဝ် သ္ၚောဲခြာမံၚ်ကဵု တင်ရန်တၟံအန္တိမဏီ မဒှ်ရ။
ပၠန်ဂတးမန် လအ်ကၠုၚ်ဗီုဏံဟဍၚ် လတူတင်ရန်တၟံ ပရေၚ်ပၠန်ဂတး တမ်မူလတံမ္ဂး ပရေၚ်ဂုဏ်ဖိုလ်ပုဂ္ဂလိကတံ ညံၚ်ဟွံဂွံဓလီုလုပ်အာဂှ် ထေက်ကဵု ဒးနွံမံၚ်ကဵုသတိရောၚ် ဂကောံသမဂ္ဂ ကွးဘာတက္ကသိုလ် မတ်မလီု (MLMU-SU) ကေုာံ ဇြဟတ်ရာမညဖိတ်ဒရေဝ်ခေတ်တၟိ (NRFF) တံ ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံအာစိုပ် တိုၚ်ပ္ကဴပေါဲအံၚ်ဇၞးတေံမာန် ညံၚ်သ္ဂောံဂွံသွဟ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အန္တိမ ပရေၚ်ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်ဏံမ္ဂး နကဵုပရေၚ်ညဳသၟဟ်ဟေၚ် ညးဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်တံထေက်ကဵု ဒးဂစာန်ရေၚ်တၠုၚ်အာညိဂှ် ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြးပရေၚ်ပံၚ်တောဲ အခန်ကၞာတ္ၚဲပၠန်ဂတးမန်ဂှ် ဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်ရောၚ်။
အပ္ဍဲကဵုပေါဲဗတိုက် သွက်သ္ဂောံထပိုတ်ကဠက်ထောံသၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် မံက်တိတ်ကၠုၚ်လဝ် နူကဵုပရေၚ်ဒပ်ပၞာန်ဗမာ ကလေၚ်ထပ်သီလဝ်အဝဵု ၂၀၂၁ တုဲ သၟတ်မန် ဆီတၞောဝ်တၟိတံ ဆက်ကၠောန်ဒၟံၚ် ပရေၚ်ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်ရ။
ဣဏံဂှ်တှ်ေ စွံအာပရေၚ်သၞောတ်ဗ္ၜတ်အလုံမွဲဍုၚ်ဂှ် သွက်သ္ဂောံဗတိုက်ပလီုထောံ သၞောတ်တၠအဝဵုနာနာ သီုကဵု တၠအဝဵုပၞာန်တံတုဲ ညံၚ်သ္ဂောံဒက်ပ္တန် ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ကေုာံဒက်ပ္တန်ဍုၚ်မန် မနွံကဵုအခေါၚ် ပရေၚ်ကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်ကေတ်ပေၚ်ၚ်တံရောၚ်။
သွက်ပရေၚ်တံဏံတှ်ေ ကလေၚ်ပကောံအာ ဂကောံဇြဟတ်ပြးဇးမံၚ်တံဂှ်တုဲ နကဵုဟလေၚ်ညဳညဳ ညံၚ်ဂွံချဳဒရာၚ်အာမာန်ဂှ်ကီု သွက်သ္ဂောံမၚ်မွဲစဵုဒၞာအာ ညးဍုၚ်ကွာန်မှာဇန်တံဂှ်တှ်ေ နွံမံၚ်ပၟိက်ကဵု အလဵုအသဳပၠန်ဂတးဍုၚ်မန် မွဲဂကောံရောၚ်ဂှ် ညးနွံအခေါၚ်ဟီုဂး NRFF နာဲပဳတာ ဟီုလဝ်ကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“အဓိကတှ်ေ ပကောံအာ ဇြဟတ်ဂကောံ ပြးဇးမံၚ်တံတုဲ ဂကောံသီုဖအိုတ်တံ သွက်သ္ဂောံရေၚ်တၠုၚ်ချဳဒရာၚ်အာ ဟလေၚ်ညဳညဳမာန်။ တုဲပၠန် သွက်သ္ဂောံမၚ်မွဲစဵုဒၞာအာ ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်လေဝ် ကိစ္စဇၞော်မံၚ်။ အကြာပရေၚ်ဍဵုဍိုက် ဂကောံပၞာန်လၟုဟ်ဏံဂှ်တှ်ေ ညးဍုၚ်ကွာန်ဒးရုန်ဂစာန်မံၚ်တံ၊ တုဲတှ်ေ ယဝ်ရကရောၚ်ပၞာန်လုပ်ကၠုၚ်တှ်ေ သွက်ဂွံစဵုဒၞာမင်မွဲအာ ညးဍုၚ်ကွာန် ဒးဂြိပ်ပါဲဒၟံၚ်တံဂှ် ညံၚ်ဂွံဗ္ဒဗဒါဲမာန် (အလဵုအသဳပၠန်ဂတးဍုၚ်မန်) ဂှ် နွံမံၚ်ပၟိက်ရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကဵုအခိၚ်ကာလပၠန်ဂတးဏံ ပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်အာ ပရေၚ်ပၞာန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ဗွဲမပြဟ် သွက်သ္ဂောံဒက်ပ္တန်အာအလဵုအသဳဍုၚ်မန်မွဲ နကဵုမဟာဗျူဟာစှ်ေစှ်ေညိဂှ် နူကဵုဂကောံဇြဟတ်သၟတ်တံ ဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ် ကုဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတး နွံအပ္ဍဲဍုၚ်မန်တံရောၚ်။
တုဲပၠန် သွက်သ္ဂောံသၠုၚ်ပတိုန်အာပရေၚ်ကဏ္ဍသၟတ်ပၠန်ဂတးတံ ပ္ဍဲအရာက္ဍိုက်ပ်ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ သွက်သ္ဂောံသ္ပစၟတ်သမ္တီ အစောံဒြဟတ်ညးတံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြး သမဂ္ဂကွးဘာတက္ကသိုလ်မတ်မလီုကေုာံ ဇြဟတ်ရာမညဖိတ်ဒရေဝ်ခေတ်တၟိတံ ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
စပ်ကဵုလၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန်ပၠန်ဂတးတံတုဲ ဒးပတိုန်ထ္ၜးဒုၚ်စဳရေၚ် ထမံက်ထ္ၜးမံၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်မန်တံ သောင်ၚ်ကၠးကၠးတုဲ ညးစၞးဒုၚ်တာလျိုၚ်ဂကောံတံကီု လ္တူညးဍုၚ်ကွာန်မန်တံ ယဝ်ရဒှ်ကၠုၚ် ပရေၚ်ဘဲအန္တရာဲဇီုကပိုက် လတူအခေါၚ်အရာသ္ဇိုၚ်ကေုာံ ပရေၚ်ဂီုကၠီုတံမ္ဂး ညံၚ်ဂွံစဵုဒၞာမၚ်မွဲအာကဵု မဒှ်ရ။
အပ္ဍဲအကာဲအရာလၟုဟ်ဏံမ္ဂး သွက်သ္ဂောံဗတိုက်ပလီုထောံ သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်စဵုကဵုညံၚ်ဂွံအိုတ် နကဵုသၞောတ်ဗ္ၜတ်အလုံမွဲဍုၚ်ဂှ် လုပ်စိုပ်ကၠုၚ် ၆ သၞာံတုဲ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာလေဝ် ပြံၚ်လှာဲလဝ်ဗီုပြၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ်စၠတ်ထဝ်ကေုာံ အလဵုအသဳမွဲ တုဲဒှ်အာယျ။
အပ္ဍဲတွဵုရးမန်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵု ဒၞာဲညးဍုၚ်ကွာန်မှာဇန်တံမံၚ်စံၚ်တန်တဴဂှ်တုဲ ပန်လွဟ်ဇၞော် ကြဳဗုမ် ဗတိုက်နူကဵုဗလးကျာတံ ပဵုတုဲသကာတ်မြဟ်ကၠုၚ် နူကဵုသၞာံတုဲတုဲတေံတုဲ၊ ပရေၚ်ရပ်ပကောံကေတ် ကောန်ပၞာန်တၟိ အတေၚ်အဓ္ဓမကီု ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တံလေဝ် ဆက်တုဲကၠောန်မံၚ်ဖိုဟ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန်မ္ဂး စကာဗျူဟာပါ်ထပိုတ်ဆီတုဲ နူကဵုသၟဝ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ ဂှ် ကော်ဘိက်သဳကၠဳတက်ကျာ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ကုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဂကူတံတုဲ လုပ်ဖျေံလွဟ်အပ္ဍဲဗွိုၚ်ဥပဒေညိဂှ် ကော်ဘိက်လဝ် ဂကောံ PDF မံက်တိတ်ကၠုၚ် နူပၠန်ဂတးတမ်က္ညၚ်တံ မဒှ်ရ။
ကမၠောန်ဗီုဏံတံဂှ် ပြံၚ်လှာဲအာကဵုပရေၚ်မွဲသာ်မှဟၟဲတုဲ သွက်သ္ဂောံဗတိုက်သ္အးထောံ သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်မာန်ဂှ် ဒှ်အဓိကပရေၚ်ညဳသၟဟ်မန် မွဲအလုံဂကူရောၚ်ဂှ် နူကဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ (ဗတိုက်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်) NMSP AD / ဒပ်ပၞာန်မန်ရာမည ညးနွံအခေါၚ်ဟီုဂး နာဲဂံၚ်သကာ ဟီုလဴကဵု ဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“တၚ်တံဏံဂှ်တှ်ေ ဒှ်ကမၠောန်တမ်မူလညးတံဟေၚ်ရ။ မုလေဝ်ပြံၚ်လှာဲအာဟၟဲပုဟ်။ လစွံစိုတ်ပိုဲတံဂှ်တှ်ေ ယဝ်ရဗတိုက်သ္အးထောံ သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ကေုာံ သ္ဇိုၚ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ ညးတံမာန်မှ အခေါၚ်အရာကောန်ဂကူတံဂှ် ဒုၚ်တာလျိုၚ်မာန်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳဂှ် ဒက်ပ္တန်အာမာန်ရောၚ် ပိုဲညာတ်ရ။ သၟဝ်အကာဲအရာဏံတှ်ေ တၚ်အဓိကမွဲ နွံရ။ ဣဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ညဳသၟဟ်မန် မွဲအလုံဂကူရ။ အပ္ဍဲပိုဲဏံတှ်ေ လညာတ်တုပ်ကီု ဟွံတုပ်ကီုတံ နွံမံၚ်ရလေဝ်။ လညာတ်တုပ်တံဂှ် ပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်တုဲ လညာတ်ဟွံတုပ်တံဂှ် ပ္ညဳပ္ညပ်ရေၚ်တၠုၚ်အာ သၟဝ်အလာံကောန်ဂကူမန်မွဲတုဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်မွဲဂအုံဓဝ် လုပ်အာပေါဲဗတိုက်ဂှ် နွံမံၚ်ပၟိက်ရောၚ် ပိုဲညာတ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
နကဵု NMSP AD / ဒပ်ပၞာန်မန်ရာမညမ္ဂး နကဵုဇြဟတ်ပရေၚ်ပံၚ်ကောံ ညးဍုၚ်ကွာန်မှာဇန်ကောန်ဂကူတံဟေၚ် ဗတိုက်အာ သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်မာန်ရောၚ်တုဲ သွက်သ္ဂောံထမံက်ပတိတ်ကၠုၚ်ဒပ်ပံၚ်ကောံမွဲ ခိုၚ်ၚ်ကၠိုက်က်မာန်ဂှ် ဂစာန်ဒၟံၚ်လၟိုန်ရောၚ်ဂှ် ကဵုလဝ်သမ္တီ ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြးရ။
အပ္ဍဲဒၞာဲဗတိုက်အာသၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဏံဂှ် ပရေၚ်ညဳသၟဟ်အကြာဂကောံရပ်လွဟ်မန် နွံပ္ဍဲဍုၚ်မန်တံကီု၊ ပရေၚ်ပံၚ်တောဲလပါ်ပၞာန်တံ ညံၚ်ဂွံပဵုခိုၚ်ဗိုန်တိုန်ဂှ် ဒက်ပ္တန်အာရောၚ် နူကဵုကံၚ်သဳဖိတ်ဒရေဝ်ဍုၚ်မန် MSFC ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
ကြဴနူ သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်အိုတ်ကၠက်အာတုဲ သွက်သ္ဂောံဒက်ပ္တန် ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ကေုာံ သွက်သ္ဂောံဆက်ထမံက်အာရုပ်ရဴ ပရေၚ်ဒက်ပ္တန်ဍုၚ်မန် နွံကဵုအခေါၚ် သ္ဂုတ်သွာတ်ကေတ်တ် ပေၚ်ၚ်တံဂှ်လေဝ် ပလေဝ်ပလေတ်လဝ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
ဣဏံဂှ်တှ်ေ ကရောံဂကောံပၠန်ဂတး ကောန်ဂကူတံကီု သီုကဵု ဖိတ်ဒရေဝ်ယူနေတ် ရးတၞဟ်ဟ်တံကီု သွက်သ္ဂောံစကာအာ ပ္ဍဲအရာဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖိတ်ဒရေဝ်အနာဂတ်တေံတုဲ ပလေဝ်ပလေတ်စမံၚ် အစဳအရေၚ် ပရေၚ်ကာလအပြံၚ်အလှာဲရောၚ်။
မွဲလပါ်တေံပၠန် ကရောံဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတး နွံမံၚ်ပ္ဍဲတွဵုရးမန်တံဂှ် သွက်သ္ဂောံချူဓဇက်အာ ချာတာပၠန်ဂတးဍုၚ်မန်ဂှ်လေဝ် ရေၚ်တၠုၚ်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ညးနွံအခေါၚ်ဟီုဂး MSFC နာဲမန်သာၚ် ဟီုလဴကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ပိုဲတံ ကရောံဂကောံဇြဟတ် နွံပ္ဍဲအပ္ဍဲဍုၚ်မန်တံဂှ် သွက်သ္ဂောံတံၚ်ချူဓဇက် ချာတာပၠန်ဂတးဂှ်လေဝ် ဖန်ဖက်မံၚ်ရ။ ဣဏံဂှ်လေဝ် ဒဒှ်ရစိုပ်မွဲတ္ၚဲတှ်ေ ပ္ဍဲအရာဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖိတ်ဒရေဝ်မ္ဂး နကဵုဍုၚ်မန် သွက်သ္ဂောံပါလုပ်အာ ယူနေတ်မွဲဂှ် ပိုဲပလေဝ်ပလေတ် ဖန်ဖက်ရေၚ်တၠုၚ်မံၚ်နွံရ။ ဣဏံဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲကာလပၠန်ဂတး၊ ကာလအပြံၚ်အလှာဲ ကေုာံ ကာလဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖိတ်ဒရေဝ်တံဂှ် သီုကဵုမူသ္ဇိုၚ်တံကီု၊ တုဲတှ်ေ လစွံစိုတ်ပိုဲတံဂှ်လေဝ် ပလေဝ်ပလေတ်ဖန်ဖက်ရေၚ်တၠုၚ်မံၚ်နွံရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပံၚ်တောဲအာကဵုဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးကောန်ဂကူ (EROs) ကေုာံ ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတမ်က္ညၚ်တံတုဲ သွက်သ္ဂောံဗတိုက်သ္အးထောံ သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်စဵုကဵုအိုတ်ကၠက်ဂှ် ဆက်လုပ်အာ ပေါဲဗတိုက်ရောၚ် MSFC ပတိတ်လဝ်လိက်လလောၚ်တြး ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲပၠန်ဂတးမန်ရ။
သွက်သ္ဂောံထမံက်ပတိတ်အာ ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳတုဲ ကရောံကောန်ဂကူဘဝတုပ်တံကီု သီုကဵုဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးအလုံမွဲဍုၚ်တံ ညံၚ်ဂွံဆက်ပံၚ်တောဲလုပ်အာပေါဲဗတိုက်ညိဂှ် နူ NMSP AD / ဒပ်ပၞာန်မန်ရာမညလေဝ် ဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ် မဒှ်ရ။
ညံၚ်သ္ဂောံဂွံအာပရေၚ်အံၚ်ဇၞး လၟေၚ်ကမၠောန်ဒက်ပ္တန်ဍုၚ်ဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳတၟိ ကေုာံသၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ဂွံအိုတ်ကၠက်အာဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ်သီုညးဖအိုတ်တံရောၚ် ပ္ဍဲလိက်သဝဏ် တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် နူကဵု အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ NUG၊ ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန်၊ ဌာန်ဂအုပ်ပၞာန် ရးတၞၚ်သဳ နဲကဲဗျူဟာ ၃၃ ပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုလဝ် လိက်သဝဏ်ဂှ် ထမံက်ထ္ၜးချူလဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – RMA