နေဗျဳဒဝ် ၊ အံက်တဝ်ပါ ၂၂
အပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ်ပြဟ်ဟ်ဏံ ထမံက်မံၚ်လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ်မ္ဂး ညးဍုၚ်ကွာန်ကီု ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ်တံ ပဵုတုဲညံၚ်ဂွံပါလုပ်အာမာန်ဂှ် ဂကောံဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ သွက်ဂွံလုပ်ပ္ညဳပ္ညပ်အာဂှ် အလဵုအသဳပၞာန်ဂစာန်မံၚ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုအံက်တဝ်ပါ ၁၉ ကဵု ၂၀ တေံ ကမ္မတဳစန်ပကောံညဳသၟဟ် ကောန်ဂကူကေုာံ ပ္ညဳပ္ညပ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် NSPNC ကဵု ညးစၞးဂကောံကမၠောန်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ဆဵုဂဗသဳကၠဳတက်လဝ်ကျာညးသ္ကံ အပ္ဍဲနေဗျဳဒဝ်ရ။
ဗွဲတၟေၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲအရာထမံက်မံၚ် လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံညံၚ်ဂွံပါလုပ်ကၠုၚ် သွက်ဂွံစန်ဒက်အာ၊ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ် ဟွံပါလုပ်ဏီတံ ညံၚ်ဂွံပါလုပ်ကၠုၚ် ကေုာံ သွက်ဂွံကဵုအရီုဗၚ်ညးဒးထောံစ္ဍး သာဲခြာလဝ်ဌာန်ဒၞာဲတံသၟးဟွံက သွက်ဂွံပလေဝ်အာသ္ဇိုၚ်သၞောဝ် ၂၀၀၈ သဳကၠဳတက်လဝ်ကျာရဂှ် အလဵုအသဳပၞာန် လလောၚ်ပတိတ်လဝ်ပရိုၚ်ရ။
နူကဵုသၟဝ်ဗွိုၚ်မူ အလဵုအသဳပၞာန်ကဵုလဝ်ဂှ် ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ် ပန်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗမာပြဟ်ဟ်ဏံ လ္တူဝိုၚ်ခုၚ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် သွက်ဂွံသဳကၠဳတက်ကျာမာန် နူကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ မွဲအဆံၚ် ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံ စန်ဒက်အာရောၚ် ညးလ္ၚတ်တံ ထံက်ထ္ၜးရ။
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံပါလုပ်သဳကၠဳအာ ပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်မာန် ရုဲစှ်လဝ်ညးစၞး ဂကောံဗော် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ နကဵုဂကောံကမၠောန်လၟိုန်ကေုာံ ညးစၞးဂေတ်အလန် ၁၆-၁၆ တၠတံတုဲ ပ္ဍဲဂိတုသိပ်တမ်ပါ သတ္တဟဒုတိယဂှ် ကၠောန်လဝ် ဗီုပြၚ် ကလေၚ်ဒက်ပကောံတၟိရောၚ်။
နူကဵုဂကောံဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ သွက်ဂွံလုပ်ပ္ညဳပ္ညပ်အကြာ သွက်ဂကောံသီုဖအိုတ်တံ ဂွံပါလုပ်အာ ပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်မ္ဂး အစဳဇန်ကမၠောန်ဂကောံဗော်တံဂှ် ဇကုကဵုဇကုတံ ပ္ညဳပ္ညပ်အာကေတ်တ်တုဲ သွက်ဂွံပတိုန်ထ္ၜးအာ NSPNC မဒှ်ရ။
အပ္ဍဲဒေသ ဒှ်မံၚ်ပဋိပက္ခတံ သွက်ဒေသဂွံညိၚ်ဝပ်အာကီု၊ သွက်ပရေၚ်ဖောအ်ဗြဳ ဘဝပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဂွံတောတက်အာ အရာတၚ်နွံမံၚ်ပၟိက်ကေုာံ လ္တူလၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် သွက်ဂွံကံက်အာတၚ်နၚ် လညာတ်လစွံစိုတ်တံ ပါလုပ်ရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်မ္ဂး ဂကောံကဵု ပူဂဵု ရေၚ်တၠုၚ်လုပ်ကဵုအကြာမာန်တံဂှ် သွက်ဂွံဆက်စၠောံချိက်လဝ် ညးသ္ကံမာန် ကေုာံ သွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ ဂလာန်ပတေဟ်မာန် အလဵုအသဳကဵု ဂကောံရပ်လွဟ်တံ ထေက်ကဵုဆဵုဂဗတက်အာကျာတုဲ အကြာအလဵုအသဳကဵုညးဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂွံဖျေံအာ အစဳဇန် ကၠောန်ဗ္ဒျ် သဟဇာတပရေၚ်မၞိဟ်တံဂှ် ချပ်ဗစာလဝ် မဒှ်ရ။
စပ်ကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တုဲ နူကဵုဍုၚ်မ္ၚးတံ ညံၚ်ဂွံစွံကၠုၚ်အာရီု ကူချပ်ယေန်ကေတ်တုဲ ကၠောန်လဝ်ပရေၚ်ဇာတ် နူကဵုအဆံၚ် ရုဲစှ်လဝ်ညးချဳဒရာၚ်တံဂှ် ညိလေဝ်ဟွံပဵု၊ နတဲဏံ ဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ် ညးလ္ၚတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဥူကျဳမျေအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“ပရေၚ်ဏံ မုရောဟီုတှ်ေ ဍေံတံလှ်ေမံၚ် ပရေၚ်ဇာတ်ကူချပ်ယေန်ကေတ်တ်မွဲရ။ ဇကုဇကု ချူကေတ်ပရေၚ်ဇာတ် ဇကုဇကုရုဲကေတ်ညးချဳဒရာၚ်တုဲ ဒှ်မံၚ်အဆံၚ် လှ်ေမံၚ် ပရေၚ်ဇာတ်ကူချပ်ယေန်မွဲကေတ်တ်ဏောၚ်။ ဟွံပဵုအာနူဏံပုဟ်။ ပရေၚ်ကမၠောန် ဗီုလဵုမှ နတဲဒှ်ဟွံမာန်တံဂှ် ရဲအပ္ဍဲဍုၚ် ဍုၚ်သအာၚ်တံ ညံၚ်ဂွံမိၚ်ရမျှာၚ်ခိုဟ်ဂးတုဲ မၞိဟ်အှ်အှ်တံ ဗွဲတၟေၚ် ရဲဍုၚ်သအာၚ်တံဂှ် ဍေံတံစိုတ်လုပ်စ ပရေၚ်ဍုၚ်ဍေံတံရဏောၚ်။ သှ်ေမံၚ်တၞဟ်ဟ်တံဂှ် စွံလဝ်ပရေၚ်စုတ်လုပ်စဆၜိုတ်အရန်ဟေၚ်။ ရန်တၟံလဝ် ညံၚ်ကဵုဆၜိုတ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဟိုတ်ဒဒှ်ပရူပရာ ပရေၚ်ပါ်ဒကးမံၚ် အကြာဂကောံမၞိဟ်တံဂှ် ထမံက်ပတိတ်ကၠောန်သ္ပသုတေသန သုၚ်စောဲအာ ဇာဖိုၚ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ကၠောန်အာပရေၚ်စန်ပကောံညးဍုၚ်ကွာန် သွက်ဂွံပ္ညဳပ္ညပ် ညံၚ်ဂွံပါလုပ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲကဵု ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ရဂှ် ဥက္ကဌ NSPNC ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယာပျေအ် ဟီုရ။
ညးဍုၚ်ကွာန်ပြးဇးမံၚ်ဂကောံဘာသာစုၚ်တံဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ မိက်ဂွံကဵုပံၚ်ကောံအာတုဲ သဟဇာတပရေၚ်မၞိဟ်ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂှ် ကၠောန်အာရောၚ် ပ္ဍဲကဵုဆဵုလဝ်ညးစၞးဂကောံကမၠောန် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဟီုလဝ်ရ။
ပရေၚ်သွက်ဂွံချဳဒရာၚ်ကဵုအာအရီုဗၚ် လ္တူညးဒးထောံစ္ဍးသာဲခြာလဝ် ဌာန်ဒၞာဲတံဂှ် ဗွဲတၞဟ်ခြာပံက်ကေတ်မာန်တုဲ သွက်ညးကလေၚ်စဴဌာန်ဒၞာဲဝါဲတံ စပ်ကဵုမူဝါဒ ကမၠောန်ဂမျိုၚ်လမျီုနာနာတံဂှ်လေဝ် သွက်ဂွံသဳကၠဳအာကီု ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ကမၠောန် အလဵုအသဳတံဂှ် ဂကောံကမၠောန် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ သွက်ဂွံပံၚ်ဗစိုပ် ဘိုၚ်ရီုဗၚ်အာကီု ဟီုလဝ်ရ။
သုၚ်စောဲမဳဒဳယာတုဲ အကြာအလဵုအသဳကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်၊ အကြာဒပ်ပၞာန်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်၊ အကြာညးဍုၚ်ကွာန်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံ လညာတ်ညံၚ်ဂွံပါ်ခြာဒကးအာ ကၠောန်မံၚ်အိုတ်တုဲ ဂကောံဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဒှ်ဂကောံသ္ပစၞးညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ်ရ မိက်ဂွံကဵုပံၚ်တောဲကၠောန်အာ မွဲကရောံမွဲစွံရောၚ် ညးဟီုလဝ်ရ။
အပ္ဍဲ ၂၀၂၁ ဟိုတ်နူပၞာန်သီအဝဵု ကလေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်ပၠန်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်အဆံၚ်ကွပ်နာနာတံ တဝ်စၞေဟ်ကၠုၚ်လဝ် နကဵုနဲကဲနာနာသာ်ဂှ် ဒဵုကဵုတ္ၚဲဏံ နွံမံၚ်ပၟိက်ကဵု သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ညံၚ်ဂွံကၠေံကၠက်အိုတ်အာ မဒှ်ရ။
အကာဲအရာဒှ်မံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံဟွံမွဲပၟိက်ကဵု ပရေၚ်သီုအဝဵုတုဲ မၞိဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံထံက်ဂလာန်ဂှ် ကလေၚ်ဗလးကဵုမှ သွက်ဂွံဟီုအရေဝ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ပြေပြံၚ်အာရောၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်မွဲတၠဂှ် ဟီုလဝ်လညာတ်ညးရ။
“စိုပ်အခိၚ်လၟုဟ်မှ ဟီုအရေဝ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ကွေံကွေံဂှ် မိက်ဂွံကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံပါလုပ်မ္ဂး က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ညးဍုၚ်ကွာန် ဂမၠိုၚ် ထံက်ဂလာန်ဂှ် ကလေၚ်ဗလးကဵုတုဲ ဟီုအရေဝ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်မ္ဂး ကိစ္စဏံ ဒှ်ကၠုၚ်ဏောၚ်။ လၟုဟ်ဂှ် နူကဵုဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ညံၚ်ဂွံပါလုပ်ကၠုၚ် ညံၚ်ဂွံထံက်ကၠုၚ်ဂလာန် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်၊ ကွေံကွေံဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဂွံပါလုပ်ဂှ်မၞိဟ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံထံက်မံၚ်ဂလာန်ညးလဵု ဍာံဍာံတေံ ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂွံပါလုပ်ကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ ထံက်ဂလာန်မံၚ်ညးလဵုရောဂှ် မၞိဟ်မိက်ဂွံကၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် အဓိကဒးဂၠာဲဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
နူကဵုပေါဲရုဲမာဲတံ အလဵုအသဳပၞာန် ပြံၚ်လှာဲကေတ်ကၠုၚ်အဝဵုဍုၚ်တုဲ ဗွဲကြဴဏံ သွက်ဂွံဂွံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် သ္ပစၟတ်သမ္တီဂၠးကဝ်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန် စကၠောန်လဝ် လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် မဒှ်ရ။
ဆဂး ပြဟ်ဟ်ဏံ ဂကောံဆက်ဆောံခိုဟ်မံၚ်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန် တံကီု ဂကောံဟွံပန်ကဵုဒပ်ပၞာန်တံဂှ်ဟေၚ် သၟဝ်ဗွိုၚ်မူသၞောဝ် ၂၀၀၈ ဂှ် တက်ကျာသဳကၠဳမာန်တုဲ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ် ရပ်လွဟ်သှ်ေမံၚ်တၞဟ်ဟ်ဂှ် ကရဴလဝ်စးကဵု ဝိုၚ်ခုၚ်တက်ကျာ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ရောၚ်။
မွဲလပါ်ပၠန် ပြံၚ်လှာဲအာသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ တုဲ လ္တူအလဵုအသဳပၞာန်ဂစာန်ကၠောန်မံၚ် သွက်ဂွံဒက်ပတန်ကၟိန်ဍုၚ် ဒဳမဝ်ကရေသဳဖိတ်ဒရေဝ်ဂှ် တက်ကျာသဳကၠဳပ္ညဳပ္ညပ်မံၚ်ကဵု ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ မဒှ်ရ။
အခေါၚ်အဝဵုပရေၚ်ဖန်ဖက် အလဵုအသဳရးဒေသကဵုတွဵုရးတံ ထေက်ကဵုဒးနွံပေၚ်ၚ်ကီု အကြာကၟိန်ဍုၚ်ကဵုရးဒေသ၊ တွဵုရးတံ ပရေၚ်ပါ်အဝဵု သ္ပဒတန်ဥပဒေ၊ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ကေုာံ စဳရေၚ်သၞောဝ်ဓဝ်တံ ညံၚ်ဂွံပြေပြံၚ်အာဂှ် နူဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ကဵုလဝ်သမ္တီကီုရ။
တုဲကၠုၚ်ဂိတုဂျူလိုၚ်တေံ သွက်ဂွံဗပေၚ်ပလေဝ်အာ သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ မာန် သွက်ဂွံသဳကၠဳအာ ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ် ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် သမ္မတဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ပလံၚ်ဗစိုပ်လဝ် တၚ်တုပ်လဝ် စိုတ် ၄၃ တၚ်ရ။
ပရေၚ်ဏံဂှ် အခိၚ်သီအဝဵု နူကဵု NSPNC တက်ကျာသဳကၠဳဂွံလဝ် တၚ်နၚ်တံဏံမဒှ်တုဲ ဒဵုအခိၚ်လၟုဟ်ဂှ်တှ်ေ ဟွံဂွံသဳကၠဳပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်ဏီ၊ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ်ရ အလဵုအသဳပၞာန် ပတိတ်ဇြဟတ်ဂစာန် ကၠောန်မံၚ် မဒှ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI